V CZ 23/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 23/07

POSTANOWIENIE

Dnia 4 kwietnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Gerard Bieniek

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie ze skargi P. W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w W.

z dnia 11 października 2004 r., w sprawie z wniosku E. W.

przy uczestnictwie P. W.

o dział spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 4 kwietnia 2007 r.,

zażalenia skarżącego P. W.

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 6 listopada 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 6 listopada 2006 r. odrzucił skargę P.

W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tegoż

Sądu Okręgowego z dnia 11 października 2004 r. Z uzasadnienia postanowienia

wynika, że przyczyną odrzucenia skargi było niezłożenie pomimo wezwania

pełnomocnictwa przez adwokata, który wniósł tę skargę.

W zażaleniu na powyższe postanowienie P. W. zarzucił naruszenie art. 118

w zw. z art. 394 § 1 k.p.c. Podniósł, że w sprawie, w której zapadło skarżone

prawomocne orzeczenie ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie

adw. B. T. Pełnomocnik z urzędu ma wszelkie uprawnienia pełnomocnika z art. 91

pkt 1 k.p.c. i Sąd nie może żądać od takiego pełnomocnika jakiegokolwiek aktu ze

strony reprezentowanej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W

postępowaniu

adwokacko-radcowski,

przed

Sądem

obejmujący

Najwyższym

również

obowiązuje

postępowanie

o

przymus

stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 87 1 § 1 k.p.c.).

Zaniechanie obowiązku dołączenia do skargi pełnomocnictwa (art. 89 § 1 k.p.c.

i art. 126 § 3 k.p.c. w związku z art. 4245 § 2 k.p.c.) podlega rygorowi

przewidzianemu w art. 4246 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy zastosował te przepisy.

Postępowanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawomocnego

orzeczenia nie jest kontynuacją postępowania zakończonego prawomocnie

kwestionowanym orzeczeniem sądu drugiej instancji, a wyjątkowo – pierwszej

instancji (art. 4241 § 1 i 2 k.p.c.). Skarga ta nie jest nawet nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, takim jak skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania, gdyż

nie zmierza do zmiany bądź uchylenia kwestionowanego orzeczenia. Jest to nowy,

nieznany dotąd, nadzwyczajny środek umożliwiający skutecznie dochodzenie

roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa za niezgodną z prawem

działalność orzeczniczą sądu jako organu władzy publicznej (art. 417 § 1 k.c.).

Realizacja roszczenia odszkodowawczego następuje dwufazowo. Pierwszą fazę

inicjuje omawiana skarga, a wyrok uwzględniający skargę stanowi niezbędny

prejudykat do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego.

Postępowanie wywołane skargą prowadzone jest na użytek roszczenia

odszkodowawczego i w istocie jest składnikiem postępowania odszkodowawczego

sensu largo (art. 417 k.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c.). Z tej przyczyny sprawa

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest sprawą

odrębną

wobec

sprawy

zakończonej

prawomocnie

tym

orzeczeniem.

Należy w konsekwencji uznać, że umocowanie adwokata lub radcy prawnego do

reprezentowania strony skarżącej w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nie może wynikać z ustanowienia go pełnomocnikiem

z urzędu dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w sprawie zakończonej

prawomocnie orzeczeniem kwestionowanym w skardze.

Z powyższych względów na mocy art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

zażalenie jako niezasadne należało oddalić.

jc