V CZ 2/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 2/12

POSTANOWIENIE

Dnia 27 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Józef Frąckowiak

w sprawie z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej

im.F.Stefczyka

przeciwko H. Z.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 kwietnia 2012 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania

zażaleniowego zawarte w punkcie 2 postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 6 września 2011 r.,

1)

2)

3)

zmienia postanowienie Sądu Okręgowego (pkt 2 ) z dnia

6 września 2011 r. w ten sposób, że nie obciąża

pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego;

przyznaje radcy prawnemu M. N. prowadzącej Kancelarię

od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego tytułem

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej w

postępowaniu zażaleniowym kwotę 120 zł (sto

dwadzieścia) podwyższoną o podatek od towarów i

usług;

nie

obciąża

pozwanej

kosztami

postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie

pozwanej H. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 3 stycznia 2011 r.,

odrzucające jej sprzeciw od nakazu zapłaty oraz (w jego punkcie drugim) zasądził

od pozwanej na rzecz powódki - Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej

im.

F. Stefczyka

kwotę

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

zażaleniowego, wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia przepisy art.

108 § 1 w zw. z art. 98 k.p.c. i § 6 pkt 5 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze

zm.).

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem

Okręgowym pozwana zaskarżyła zażaleniem zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c.

poprzez jego niezastosowanie i niezasadne obciążenie jej kosztami postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że jej sytuacja życiowa i materialna, którą

uwzględnił Sąd Rejonowy zwalniając ją od opłaty sądowej od zażalenia ponad

kwotę 100 zł nie uległa zmianie i pozwana nie jest w stanie tym bardziej ponieść

wyższych niż ta kwota kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz strony

powodowej. W tej sytuacji obciążenie ją tymi kosztami jest niesłuszne i niezgodne

z zasadami współżycia społecznego.

Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia w zaskarżonej części przez

odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem

Okręgowym, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy w zakresie objętym

zaskarżeniem temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustanowiony w art. 102 k.p.c wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik

procesu, którą statuuje art. 98 § 1 k.p.c, pozwala w szczególnie uzasadnionych

wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub

nieobciążanie jej w ogóle kosztami. Podstawę do jego zastosowania stanowią

konkretne okoliczności danej sprawy, przekonujące o tym, że w danym przypadku

obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby

niesłuszne, niesprawiedliwe. Stanowią je zarówno fakty związane z samym

procesem jak i leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego

stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad

współżycia społecznego. Przepis art. 102 k.p.c. powinien być zastosowany

wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej

kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z tymi zasadami.

Zasadnie podnosi skarżąca, że sytuacja taka ze względu na wskazane

przez nią w zażaleniu okoliczności, sytuujące się pośród wymienionych przesłanek

zastosowania art. 102 k.p.c., zachodzą w niniejszej sprawie. Z tych względów

orzeczono jak w sentencji (art. 39816 zd. 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 102

k.p.c., art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c.), odstępując równocześnie z tych samych

przyczyn, które uzasadniały zmianę zaskarżonego postanowienia, od obciążania

pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

jw