V CZ 174/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 174/11

POSTANOWIENIE

Dnia 27 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

w sprawie z powództwa T. K.

przeciwko S. K. i A. K.

o wydanie nieruchomości, zapłatę wynagrodzenia i przywrócenie nieruchomości do

stanu poprzedniego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 27 kwietnia 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania

apelacyjnego zawarte w wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 3 listopada 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje

sprawę do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi Okręgowemu.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 18 marca 2011 r. w sprawie z powództwa T.

K. przeciwko S. K. i A. K. o wydanie nieruchomości, zapłatę wynagrodzenia i

przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nakazał pozwanym aby wydali

powódce nieruchomość położoną w S. o powierzchni 0,2628 ha oznaczoną

geodezyjnie jako działka numer 41/5, oraz aby przywrócili tę nieruchomość do

stanu poprzedniego poprzez usunięcie wzniesionego na tej nieruchomości domku

letniskowego oraz usunięcie urządzonego na tej nieruchomości stawu, zasądził od

pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 3.035,00 zł wraz z odsetkami

ustawowymi liczonymi od dnia 18 grudnia 2009 r. do dnia zapłaty, a także kwotę

2.400,00 zł tytułem zwrotu poniesionych przez powódkę kosztów procesu na rzecz

Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego i kwotę 787,57 zł tytułem kosztów sądowych,

których powódka nie miała obowiązku uiścić.

Na skutek apelacji pozwanych, którą pozwani zaskarżyli powyższy wyrok

Sądu Rejonowego w całości, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r.

zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II, III, IV i V w ten sposób, że oddalił żądanie

nakazania pozwanym przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego poprzez

usunięcie

wzniesionego

na

tej

nieruchomości

domku

letniskowego

oraz

urządzonego stawu, obniżył zasądzoną od pozwanych na rzecz powódki kwotę

3.035 zł do 103,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 lipca 2010 r. i dalej

idące powództwo w tym zakresie oddalił, obniżył zasądzone koszty procesu z

2.400 zł do 377 zł oraz należne koszty sądowe z 787,57 zł do 135,57 zł, oddalił

dalej idącą apelację oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanych solidarnie 2.314

zł z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego.

Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy oparł na art.

100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. wskazując, że ustalając wynagrodzenie

pełnomocnika pozwanych w postępowaniu apelacyjnym miał na uwadze, iż wynosi

ono 75% stawki minimalnej przysługującej od wartości zgłoszonych przez powódkę

roszczeń.

Powódka zaskarżyła postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania

apelacyjnego zawarte w pkt III wyroku Sądu Okręgowego, wnosząc o zmianę

zaskarżonego orzeczenia poprzez wzajemne zniesienie kosztów między stronami.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie § 10 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.)

poprzez jego niezastosowanie i ustalenie przysługujących kosztów zastępstwa

procesowego na rzecz pozwanych w wysokości zgodnej z treścią § 6 powołanego

rozporządzenia w sytuacji, gdy § 10 pkt 2 rozporządzenia jako przepis szczególny

powinien mieć pierwszeństwo w zastosowaniu przed przepisem ogólnym § 6

rozporządzenia

oraz naruszenie

art.

k.p.c. polegające

na

błędnym

zastosowaniu tego przepisu i przyjęciu, że powódka uległa żądaniu pozwanych w

znacznej części w sytuacji, gdy główne żądanie powódki polegające na nakazaniu

wydania nieruchomości zostało uwzględnione przez Sąd I i II instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszego postępowania były trzy roszczenia, tj. o wydanie

nieruchomości rolnej, przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego i zapłatę

wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Sąd Rejonowy

uwzględnił w całości wszystkie żądania powódki, zaś Sąd Okręgowy - z uwagi na

zakres zaskarżenia w apelacji pozwanych - orzekając o wszystkich z nich oddalił

jedynie żądanie przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego i obniżył

zasądzoną kwotę z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Niezależnie

od uwzględnienia apelacji jedynie w części, Sąd Okręgowy zasądził całość kosztów

z tytułu postępowania apelacyjnego od powódki na rzecz pozwanych solidarnie

w kwocie 2.314 zł, nie sprecyzował przy tym w oparciu o jaką stawkę minimalną

obliczył te koszty. Sąd Okręgowy orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego

pominął też, że żądanie o wydanie nieruchomości uwzględnił, zaś żądanie

o zapłatę wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości

uwzględnił co do zasady, a zmienił jedynie co do wysokości. Tym samym podstawą

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego nie był § 10 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, precyzujący stawkę minimalną

za prowadzenie spraw o wydanie nieruchomości rolnej, który powinien w niniejszej

sprawie znaleźć zastosowanie.

Sąd Okręgowy wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 100

k.p.c., nie sprecyzował, czy rozdzielił koszty stosunkowo, zasądzając jedynie

różnicę na rzecz strony, której przysługują wyższe koszty, czy włożył na jedną

ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów uznając, że jej przeciwnik uległ

tylko co do nieznacznej części swego żądania albo iż określenie należnej sumy

zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny Sądu. Również wysokość

zasądzonych kosztów nie sugeruje, czym kierował się Sąd Okręgowy stosując

normy prawne uregulowane w art. 100 k.p.c. Brak wskazania motywów, którymi

kierował się Sąd Okręgowy orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego

oznacza, że uzasadnienie w części dotyczącej zaskarżonego postanowienia nie

odpowiada wymogom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.

Nie

jest

rolą

Sądu

Najwyższego

poszukiwanie

motywów

rozstrzygnięcia

w przedmiocie kosztów procesu, co jest niezbędne do oceny zasadności

podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 100 k.p.c. (postanowienie SN

z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt V CZ 7/10, OSNC Zbiór Dodatkowy D/2010,

poz. 104; zob. także: postanowienie SN z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt

V CZ 68/10, nie publ., postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II PZ

49/10, nie publ., postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt

I CZ 168/10, nie publ., postanowienie SN z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CZ

13/11, nie publ.).

Wobec powyższego, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

db