V CZ 172/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 172/04

Sygn. akt V CZ 6/05

POSTANOWIENIE

Dnia 27 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa D. L.

przeciwko małoletniemu P. S., reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego A.

S. o zachowek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2005 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 sierpnia 2004 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oraz zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2004

r., sygn. akt I ACa (…),

1)

uchyla postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 sierpnia 2004 r.

2)

odrzuca zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada

2004 r.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2004 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda D.

L. od wyroku Sądu Okręgowego w W.

W dniu 27 lipca 2004 r. pełnomocnik powoda D. L. złożył wniosek o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o doręczenie tego wyroku z uzasadnieniem, wraz z

wnioskiem o jego doręczenie. Termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku upłynął

w dniu 7 lipca 2004 r. Do wniosku dołączył kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich,

które potwierdził za zgodność z oryginałem, z Okręgowego Szpitala Kolejowego w W.

stwierdzające, że korzystał ze zwolnienia lekarskiego od 5 lipca do 12 lipca i z (..)

Centrum Diagnostyki Medycznej stwierdzającego, że w okresie od 12 lipca do 23 lipca

2004 r. nie mógł wykonywać pracy zawodowej z powodu bronchomeumonii

dwustronnej.

Na ich podstawie Sąd Apelacyjny ustalił, że pełnomocnik powoda nie był zdolny

do wykonywania pracy, jednak z przedłożonych zaświadczeń nie wynika aby utracił

przytomności, a tym samym mógł zlecić dokonanie czynności samemu powodowi, bądź

innemu pełnomocnikowi. Jako profesjonalista nie zachował więc należytej staranności.

Kierując się powyższym, postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004 r. Sąd

Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił wniosek o doręczenie

wyroku z uzasadnieniem.

W dniu 3 września pełnomocnik powoda złożył wniosek o uzasadnienie

postanowienia dnia 31 sierpnia 2004 r. i w tym samym dniu złożył zażalenie na

postanowienie z 31 sierpnia 2004 r., określając przedmiot jego rozstrzygnięcia jako

odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu. Wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu

kwestionował oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

doręczenie wyroku zarzucając naruszenie art. 168 § 1 w zw. z art. 169 § 2 k.p.c.

Twierdził, że dowiódł okoliczności koniecznych do przywrócenia terminu.

Postanowieniem z dnia 26 października 2004 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

zażalenie, bowiem zaskarżone postanowienie, nie jest postanowieniem kończącym

postępowanie w sprawie i nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego (art. 39318 § 2

k.p.c.).

W dniu 29 października 2004 r. pełnomocnik powoda wniósł zażalenie na

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 sierpnia 2004 r. w przedmiocie oddalenia

wniosku o przywrócenie terminu i odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z

uzasadnieniem, doręczone mu w dniu 22 października 2004 r., które przedstawione

zostało

obecnie

Sądowi

Najwyższemu

do

rozpoznania.

Wnosił

o

uchylenie

zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczanie wyroku

sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem oraz o rozpoznanie i uchylenie

postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu i zasądzenie kosztów

postępowania. Kwestionował oddalenie wniosku o przywrócenie terminu i wywodził, że z

przyczyn przez niego niezawinionych w postaci ciężkiej choroby (w tym przebytego w

okresie od dnia 12 lipca do 23 lipca 2004 r. odoskrzelowego zaplenia płuc z wysoką

gorączką) nie mógł dokonać w terminie czynności procesowej. Podnosił że odrzucenie

wniosku o doręczanie wyroku z uzasadnieniem było w tej sytuacji nieuzasadnione.

Kolejno w dniu 10 listopada 2004 r. pełnomocnik powoda wniósł zażalenie na

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2004 r., które Sąd ten

odrzucił postanowieniem z dnia 25 listopada 2004 r., nie sporządzając jego

uzasadnienia i również na to postanowienie złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie i

uwzględnienie odrzuconego zażalenia na postanowienie oddające wniosek

o

doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odrzucenie przez Sąd Apelacyjny zażalenia powoda na postanowienie tego Sądu

z dnia 31 sierpnia 2004 r. zaskarżającego je w części oddającej wniosek o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku nie stoi na przeszkodzie

rozpoznania tego postanowienia przez Sąd Najwyższy w obecnym postępowaniu na

wniosek powoda (art. 380 k.p.c.), który skutecznie zaskarżył wymienione postanowienie

w części orzekającej o odrzuceniu jego wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu

Apelacyjnego, kończące postępowanie w sprawie. Ponieważ odrzucenie zażalenia nie

stanowi

jego

rozpoznania,

nie

dochodzi

do

rozpoznania

zaskarżonego

nim

postanowienia. Fakt wniesienia przez stronę niedopuszczalnego z mocy ustawy

zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do dokonania czynności

procesowej nie zmienia też oceny, że mamy do czynienia z postanowieniem nie

podlegającym zaskarżeniu o jakim jest mowa w art. 380 k.p.c.

Zażalenie, które jest niedopuszczalne z mocy ustawy nie otwiera drogi do jego

zaskarżenia. Z tej przyczyny, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu zażalenie

powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2004 r. (art. 373 k.p.c.

w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 39318 § 3 k.p.c.).

Warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest brak

winy w uchybieniu terminu podmiotu składającego wniosek. Przyjąć należy, że w

przypadku, gdy przyczyną uchybienia terminu była choroba pełnomocnika strony, to jest

ono niezawinione, jeżeli choroba ta uniemożliwiła mu podjęcie działania w zakresie

dopełnienia czynności procesowej we właściwym czasie oraz skorzystania dla jej

dokonania z pomocy innych osób. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że

stwierdzona u pełnomocnika powoda choroba w postaci obustronnego zaplenia płuc,

wyłączająca według świadectwa lekarza możliwość wykonywania przez niego pracy

zawodowej, stanowi schorzenie ciężkie. Uzasadnia to uznanie, iż z tej przyczyny nie

mógł on dokonać w ustawowym terminie czynności procesowej ani podjąć działań dla

zapewnienia sobie dla jej dokonania zastępstwa innej osoby.

W tym stanie rzeczy zasadnie skarżący podważa przeciwne stanowisko Sądu

Apelacyjnego

prowadzące

do

odrzucenia

wniosku

o

doręczenie

wyroku

z

uzasadnieniem.

Kierując

się

powyższym

Sąd

Najwyższy

uchylił

postanowienie

Sądu

Apelacyjnego odrzucające wniosek powoda o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art.

385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 39318 k.p.c.).