V CZ 170/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 170/11

POSTANOWIENIE

Dnia 18 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

w sprawie z powództwa J. W.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 kwietnia 2012 r.,

zażalenia powoda J. W.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 sierpnia 2011 r.,

1. oddala zażalenie;

2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego radcy

prawnemu Z. D. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł,

powiększoną o należny podatek od towarów i usług,

tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

powodowi z urzędu;

3. nie

obciąża

powoda

kosztami

postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. odrzucił apelację

powoda wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 lipca 2011 r. Powód

złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w dniu

4 lipca 2011 r., a następnie wniósł apelację od tego wyroku. Sąd Apelacyjny uznał,

że skoro pisemny wniosek powoda o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego

złożony został o godz. 11.00 (k. 67 akt sprawy), natomiast wyrok został ogłoszony

tego samego dnia po godz. 15 (k. 64 akt), wniosek o sporządzenie uzasadnienia

nie może wywierać skutków prawnych (art. 328 § 1 k.p.c.). Doręczenie powodowi

przez Sąd Okręgowy uzasadnienia wyroku pozostawało – zdaniem Sądu

Apelacyjnego – bez wpływu na bieg dwutygodniowego terminu do złożenia apelacji.

Termin ten biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia

wyroku (art. 369 § 2 k.p.c.). Apelacja powoda została zatem wniesiona po upływie

terminu określonego w tym przepisie tj. w dniu 25 lipca 2011 r.

W zażaleniu powoda na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r.

podniesiono zarzut naruszenia art. 328 § 1 k.p.c. w wyniku błędnej wykładni tego

przepisu.

W

uzasadnieniu

zażalenia

kwestionuje

się

stanowisko

Sądu

Apelacyjnego o bezskuteczności złożonego wniosku o doręczenie wyroku pierwszej

instancji z uzasadnieniem w dniu ogłoszenia sentencji wyroku przed odbyciem

posiedzenia publikacyjnego. Według skarżącego, dokumenty znajdujące się

w aktach sprawy nie wskazują w sposób jednoznaczny godziny złożenia wniosku

o uzasadnienie w dniu 4 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wbrew stanowisku powoda nie ma podstaw do twierdzenia, że dokumenty

zgromadzone w danej sprawie nie wskazują w sposób jednoznaczny czasu

złożenia przez powoda wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 4 lipca 2011 r. W aktach sprawy na k. 67 znajduje się wyraźna

adnotacja Biura Podawczego Sądu, że wniosek powoda wpłynął w dniu 4 lipca

2011 r. o godz. 11.00. Adnotacja ta została odpowiednio podpisana, aczkolwiek

podpisem nieczytelnym. Miejsce odnotowania czasu wpływu wniosku (poza tzw.

prezentatą) nie ma w tym wypadku znaczenia. Ponadto skarżący nawet nie

uprawdopodabnia, że

adnotacja taka miałaby zostać dokonana nie przez

pracownika sądowego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładnia art. 328 § 1 k.p.c. jest

ustabilizowana. Przyjmuje się zatem, że wniosek strony o doręczenie orzeczenia

z uzasadnieniem, złożony przed ogłoszeniem jego sentencji, jest przedwczesny

z procesowego punktu widzenia i nie wywołuje skutków procesowych (zob. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2000 r., I PKN 406/00,

Monitor Prawniczy 2001, nr 4, s. 42). W art. 328 § 1 k.p.c. i art. 369 § 2 k.p.c.

wyraźnie stwierdzono, że wniosek o uzasadnienie orzeczenia składa się w terminie

tygodniowym „od ogłoszenia sentencji”. Czasowa sekwencja zdarzeń jest tu

jednoznaczna: ogłoszenie sentencji wyroku – złożenie wniosku o uzasadnienie

wyroku (rozstrzygnięcia). Dlatego nie można podzielić sugerowanej przez powoda

wykładni tych przepisów, że „wniosek o doręczenie wyroku pierwszej instancji

z uzasadnieniem może być złożony nawet przed ogłoszeniem jego sentencji,

byleby takie złożenie miało miejsce tego samego dnia”.

Oznacza, to, że złożony przez powoda wniosek (w dniu ogłoszenia sentencji

wyroku, ale przed ogłoszeniem tej sentencji) nie wywołał skutków procesowych

przewidzianych w art. 328 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny mógł zatem przyjąć, że miał

zastosowanie art. 369 § 2 k.p.c., zgodnie z którym brak wniosku o uzasadnienie

wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji wyroku powoduje ten

skutek, że termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do

żądania uzasadnienia. W treści zaskarżonego postanowienia trafnie ustalono, że

termin ten upłynął w dniu 25 lipca 2011 r., a skoro apelację wniesiono po tym

terminie (tj. w dniu 4 sierpnia 2011 r.), to należało ją odrzucić jako niedopuszczalną

(art. 370 k.p.c. i art. 373 k.p.c.).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako

nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 § 1

k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6,12,16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze

zm.). Odstąpiono od obciążania powoda kosztami postępowania zażaleniowego

przy uwzględnieniu postanowień art. 102 k.p.c.

db