V CZ 165/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 165/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa małoletniej N.R., reprezentowanej

przez matkę L. R.

przeciwko Powiatowemu Zespołowi Szpitali w O.

o zapłatę i rentę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 marca 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 kwietnia 2011 r.,

1) oddala zażalenie;

2) zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3617

(trzy tysiące sześćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną strony pozwanej wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30

grudnia 2010 r. Podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej stanowił art. 398 6 § 2 k.p.c.

wobec nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od chwili

doręczenia pozwanemu postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2011

r. oddalającego wniosek pozwanego o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pozwany, który zaskarżył je

w całości, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 103 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U.

z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm., dalej: „u.k.s.c.”) poprzez jego zastosowanie

i odrzucenie skargi kasacyjnej jako nieopłaconej, w sytuacji gdy wniosek

pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłaty sądowej od skargi

kasacyjnej w całości zasługiwał na uwzględnienie. Pozwany, na podstawie art. 380

k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., wniósł również o rozpoznanie

postanowienia z dnia 4 kwietnia 2011 r. Sądu Apelacyjnego, które nie podlegało

zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż

postanowienie to zostało wydane w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego,

a to, że wniosek pozwanego o zwolnienie go od opłaty sądowej od skargi

kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie w sytuacji, gdy wniosek ten winien

zostać uwzględniony, gdyż strona pozwana wykazała, że nie ma dostatecznych

środków na uiszczenie opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Ewentualnie zarzucił

postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2011 r. naruszenie art. 103 u.k.s.c. poprzez jego

błędną wykładnię i uznanie, że strona pozwana we wniosku o zwolnienie od

kosztów sądowych musiała wykazać inne okoliczności, a nie tylko te wskazujące,

że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Pozwany wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla rozstrzygnięcia o zasadności zażalenia zasadnicze znaczenie ma

kontrola, na podstawie art. 380 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.,

niezaskarżalnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2011 r.

oddalającego wniosek strony pozwanej o zwolnienie jej od opłaty od skargi

kasacyjnej. Sąd Apelacyjny, rozstrzygając o tym wniosku uwzględnił, że pozwany

przedstawił wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na koncie na

dzień 17 marca 2011 r. posiada kwotę 7111,76 zł oraz, że rok 2010 zakończył

dodatnim wynikiem finansowym. Porównując sytuację finansową pozwanego na

datę złożenia wniosku z wcześniejszą, gdy pozwany składał wnioski o zwolnienie

go od kosztów sądowych, ocenił, że sytuacja ta uległa poprawie, choć niewątpliwie

osiągnięty zysk nie był znaczny. Przyjął, że wskazane przez pozwanego,

obciążające go zobowiązania, nie mają priorytetu w stosunku do zobowiązań

Skarbu Państwa z tytułu opłat sądowych. Prowadzona przez pozwanego

działalność wiąże się z możliwością ponoszenia kosztów sądowych. Z tej

przyczyny, planowanie wydatków, które nie uwzględnia konieczności ponoszenia

kosztów

sądowych,

jest

naruszeniem

równoważnego

traktowania

swoich

powinności finansowych, co jest widoczne w sprawie, która trwała od 28 stycznia

2003 r. Opłata od skargi kasacyjnej wynosi 15708 zł. Dnia 17 marca 2011 r.,

w chwili gdy strona podjęła decyzję o wniesieniu skargi kasacyjnej, na rachunek

bankowy pozwanego wpłynęły środki z lokaty overnight w wysokości 255901,09 zł.

Dowodzi to, że pozwany posiada środki finansowe, które mogły być przeznaczone

na opłatę sądową.

W ocenie Sądu Najwyższego, przedstawione wyżej przez Sąd Apelacyjny

okoliczności są istotne dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku pozwanego

o zwolnienie go od kosztów sądowych i uzasadniają prawidłowość oceny tego

Sądu, że pozwany nie wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na uiszczenie

opłaty od skargi kasacyjnej. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 103 u.k.s.c.

nie był uzasadniony.

Przesądza to o bezzasadności zażalenia. Skoro pozwany - który bez

naruszenia wskazanego wcześniej przepisu, nie został zwolniony od opłaty od

skargi kasacyjnej – a następnie, w terminie tygodniowym od chwili doręczenia mu

odpisu postanowienia w tym przedmiocie, nie uiścił należnej opłaty, odrzucenie

skargi kasacyjnej miało podstawę w art. 3986 § 2 k.p.c. Z tych względów,

zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98

§ 1 i 3, art. 99 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3943 § 3 k.p.c. oraz przy

uwzględnieniu przepisów § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 i § 2 ust. 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).