V CZ 163/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 163/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunalnego „T.” spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w B.

przeciwko Polskiemu Związkowi Głuchych – Oddziałowi w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 marca 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 25 sierpnia 2011 r.

1) odrzuca

zażalenie

w

zakresie

zaskarżonego postanowienia;

2) oddala zażalenie w pozostałej części.

Uzasadnienie

punktu

pierwszego

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zmienił, wskutek zażalenia

powoda, postanowienie zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kosztów

procesu w pierwszej instancji i zasądził na rzecz powoda T. spółki z o.o. w B. od

pozwanego Polskiego Związku Głuchych, Oddział w K. z tego tytułu w punkcie

pierwszym kwotę 1467 złotych oraz w punkcie drugim kwotę 330 złotych z tytułu

kosztów postępowania zażaleniowego.

W zażaleniu od powyższego postanowienia pozwany zarzucił naruszenie art.

100 k.p.c., art. 101 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. i wniósł o jego zmianę poprzez

orzeczenie, że koszty procesu obciążają powódkę, ewentualnie że nie obciąża się

pozwanego kosztami sądowymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego

przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów

procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Nie

podlegają zatem zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego postanowienia

sądu drugiej instancji wydane wskutek zażalenia na postanowienie sądu pierwszej

instancji w przedmiocie kosztów procesu. Brak zaskarżalności nie zależy od treści

rozstrzygnięcia – w wypadku orzeczenia reformatoryjnego zażalenie także nie

służy, bowiem nie jest to orzeczenie co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Z tych względów zażalenie zaskarżające postanowienie Sądu Okręgowego z

dnia 25 sierpnia 2011 r. w całości, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalne, w

zakresie punktu pierwszego postanowienia na podstawie art. 373 w zw. z art. 394 1

§ 3 i art. 39821 k.p.c. (tak również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26

stycznia 2011 r., IV CZ 103/10, nie publ.).

Odnosząc

się

do

zażalenia

w

części

zaskarżającej

punkt

drugi

postanowienia Sądu Okręgowego stwierdzić należy, że zasadą jest, iż strona

przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie

koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 k.p.c.).

Wyjątek od tej zasady stanowi art. 102 k.p.c. pozwalający na odstąpienie od

obciążania strony kosztami procesu w sytuacji, gdy zachodzą szczególne

okoliczności. Hipoteza tego przepisu odwołująca się do „wypadków szczególnie

uzasadnionych”, pozostawia sądowi orzekającemu ocenę, czy fakty związane

z przebiegiem procesu, w tym również dotyczące sytuacji życiowej i majątkowej

strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu. W sprawie

niniejszej Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie powoda w zakresie kosztów procesu

przed sądem pierwszej instancji, a zatem pozwany jest stroną przegrywającą.

Rozważył również okoliczności związane z przebiegiem procesu w kontekście

przesłanek określonych w art. 102 k.p.c. i przedmiotem rozpoznania była także

kwestia trudnej sytuacji finansowej pozwanego. Dokonanej ocenie nie można

zarzucić wadliwości, a wniosek o braku podstaw do nieobciążenia pozwanego

kosztami postępowania zażaleniowego jest prawidłowy. Skarżący skoncentrował

się na przytoczeniu zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu Sądu Okręgowego

w zakresie punktu pierwszego zaskarżonego postanowienia, natomiast poza

wskazaniem na trudną sytuację majątkową i charakter działalności Związku, nie

przytoczył żadnych zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu w zakresie kosztów

postępowania zażaleniowego. Koszty te zostały obliczone prawidłowo zgodnie

z przepisami powołanymi przez Sąd drugiej instancji. Zażalenie w tej części

podlega zatem oddaleniu na podstawie art. art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c.