V CZ 16/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 16/09

POSTANOWIENIE

Dnia 8 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie ze skargi W. C.

przeciwko Szpitalowi […] w T. i Towarzystwu Ubezpieczeń HDI "Samopomoc" S.A.

w Warszawie

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 kwietnia 2009 r.,

zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 22 stycznia 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa W. C. przeciwko Szpitalowi […] i

Towarzystwu Ubezpieczeń HDI „SAMOPOMOC” S.A. w Warszawie o zapłatę

wyrokiem z dnia 21 października 2005 r. oddalił apelacje powódki rozstrzygając o

kosztach procesu jak w sentencji.

Powódka wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego

powyższym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wskazując jako podstawę wznowienia

„pojawienie się” nowych środków dowodowych w postaci opinii biegłego K. M. oraz

biegłych z Katedry i Zakładu Medycyny Sadowej Uniwersytetu Jagiellońskiego w

Krakowie, złożonych w postępowaniu karnym, które toczy się przed Sądem

Rejonowym w T., które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powódka

nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). W

uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na skutek wniesienia w dniu 1 lutego 2006 r.

zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa wszczęto postępowanie karne, w

wyniku którego został wniesiony do Sądu Rejonowego w T. akt oskarżenia

przeciwko K. W. o czyn z art. 160 § 3 k.k. W toku postępowania przygotowawczego

uzyskano między innymi opinię biegłych B. P. i J. P. z Katedry i Zakładu Medycyny

Sądowej

Uniwersytetu

Jagiellońskiego

w

Krakowie,

natomiast

podczas

postępowania przed Sądem opinię biegłego K. M. Zdaniem skarżącej opinie

pisemne, jak i ustne złożone przed Sądem Rejonowym w T. w sprawie karnej przez

wymienionych biegłych rzucają nowe światło na sprawę rozpatrywaną przed

Sądem Okręgowym w W., który oddalił powództwo W. C., z powodu nie wykazania

przez nią związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem

pozwanego szpitala a skutkiem w postaci śmierci jej męża.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 stycznia 2009 r. odrzucił skargę

W. C. wskazując w uzasadnieniu, że według art. 403 § 2 k.p.c. można domagać

się wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia faktów lub dowodów,

przy czym idzie tu o fakty i dowody wykryte, tj. istniejące przed uprawomocnieniem

się zaskarżonego wyroku. Powódka tymczasem wskazała w skardze opinie

biegłych sporządzone w postępowaniu karnym zainicjowanym przez nią dopiero

1.02.2006 r., tj. po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego powództwo.

Bezspornym jest - podkreśla Sąd Apelacyjny – że obie opinie zostały sporządzone

jeszcze później, bo już w toku postępowania przygotowawczego i postępowania

przed sądem. Nadto, w ocenie Sądu Apelacyjnego, również zeznania świadków

złożone przed sądem w sprawie karnej nie stanowią dowodów wykrytych w

rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny stwierdził, że

powołane w skardze dowody nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia i orzekł

jak na wstępie.

Powódka w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła Sądowi

Apelacyjnemu oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach polegających na

przyjęciu, że dowody wskazane przez powódkę jako podstawa skargi o wznowienie

postępowania, nie są dowodami wykrytymi, czyli istniejącymi przed wydaniem

prawomocnego orzeczenia w sprawie pomimo, że analiza materiału dowodowego

zgromadzonego w toku postępowania przed Sądem Okręgowym prowadzi do

odmiennego wniosku, a to ze względu na powiązanie między niektórymi dowodami

wskazanymi w skardze o wznowienie postępowania a dowodami, które Sąd

Okręgowy dopuścił w sprawie I C …/03, a które następnie nie zostały

przeprowadzone w toku postępowania przed tym Sądem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według art. 403 § 2 można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia

takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć

wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim

postępowaniu. W świetle powołanego przepisu wątpliwości nie budzi fakt, że środki

dowodowe powstałe po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowią ustawowej

podstawy wznowienia. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w bogatym i od lat

ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, który już w uzasadnieniu uchwały

z dnia 21 lutego 1969, III PZP 63/68, (OSNC 1969, Nr 12, poz. 208) trafnie zwrócił

uwagę na fakt, że przepis art. 403 § 2 k.p.c. posługuje się terminem „wykrycie"

okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, przy czym termin wykrycie

zgodnie ze swoim sensem może odnosić się jedynie do tego, co już istnieje

(istniało). Sąd Najwyższy podkreślił, że redakcja tego przepisu wyraźnie wskazuje

na to, do jakiego momentu w czasie - z punktu widzenia momentu wyrokowania –

to wykrycie się odnosi, a w konsekwencji stwierdził, że muszą to być okoliczności

istniejące w poprzednim postępowaniu.

Warunek „wykrycia” dotyczy każdej okoliczności faktycznej i środka

dowodowego

w poprzednim

nieujawnialnych.

Tytułem

postępowaniu

przykładu

nie

należy

ujawnionych

wskazać,

że

i podówczas

-

w

świetle

dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego - wznowienia postępowania nie

uzasadnia: retrospektywna ocena okoliczności, na których oparto orzeczenie,

dokonana przez innego biegłego po uprawomocnieniu się wyroku, odmienna od

opinii złożonych w toku rozpoznawania sprawy; uzyskanie - po uprawomocnieniu

się wyroku - świadectwa lekarza specjalisty, które to świadectwo przedstawia

wyniki badań strony procesowej i zawiera ocenę stanu zdrowia badanego

odmienną od wyrażonej przez biegłych lekarzy w poprzednio zakończonym

postępowaniu sądowym; opinia biegłego sporządzona w innej sprawie po

prawomocnym

zakończeniu

procesu,

którego

wznowienia

dotyczy

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., I CO 1/68, OSNC

1969, Nr 2, poz. 36; z dnia 27 listopada 1969 r., I PZ 48/69, nie publ.; z dnia

14 maja 1971 r., II CO 3/71, nie publ; z dnia 22 kwietnia 1975 r., III PZP 4/75,

OSNC 1976, Nr 2, poz. 38; z dnia 10 stycznia 1977 r., I CO 5/76, nie publ.; z dnia

25 czerwca 1998 r., II UKN 106/98, OSNP 1999, Nr 13, poz. 438; z dnia

15 września 2005 r., II CZ 78/05, nie publ.; z dnia 13 października 2005 r., IV CZ

96/05, nie publ.; z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, Nr 3-4, poz. 48).

W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia podała „pojawienie

się” nowych środków dowodowych w postaci opinii biegłych. Zważyć jednak należy,

że podstawę wznowienia stanowi „wykrycie” nie zaś „pojawienie się” nowych

środków dowodowych, przy czym o „wykryciu” w niniejsze sprawie nie może być

mowy, bowiem, co pozostaje poza przedmiotem sporu, przedmiotowe opinie

powstały już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie

podlegające wznowieniu. Nadto należy podnieść, że bez znaczenia jest, z punktu

widzenia oceny dopuszczalności skargi o wznowienie opartej na podstawie z art.

403 § 2 k.p.c., podnoszona przez skarżącą w zażaleniu okoliczność wskazująca na

powiązania między dowodami wskazanymi w skardze, a dowodami dopuszczonymi

a nieprzeprowadzonymi w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Nawet gdyby

przyjąć, że powołane w skardze dowody „mają związek” z okolicznościami

faktycznymi lub środkami dowodowymi, o których traktuje przepis art. 403 § 2

k.p.c., to tylko te ostatnie środki dowodowe czy też okoliczności faktyczne stanowią

podstawę wznowienia, nie zaś inne pozostające z nimi w związku.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. rozstrzygnął jak w sentencji.

jz