V CZ 154/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 154/12

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa I. K. M.

przeciwko J. M. i A. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 maja 2013 r.,

zażalenia pozwanego J. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 2 października 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym przez pozwanego J. M. postanowieniem Sąd Apelacyjny

odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku tego Sądu z dnia 27 czerwca

2012 r., wskazując, że niedopuszczalne jest zaskarżenie wyroku sądu II instancji

przez pozwanego, który nie zaskarżył tego wyroku apelacją oraz że skarga jest

niedopuszczalna ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. W

zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że

narusza ona art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie – Kodeksu

postepowania cywilnego i innych ustawa (Dz. U. Nr 233, poz. 1381) oraz art. 398 6 §

2 k.p.c. w związku z art. 363 § 3 k.p.c. i art. 378 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Trafnie skarżący zarzuca, że pogląd Sądu Najwyższego wyrażony

w uchwale z dnia 12 czerwca 1967 r., na który powołała się Sąd Apelacyjny, po

zmianie kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 1 marca

1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta

Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym,

Kodeksu

postępowania

administracyjnego,

ustawy

o

kosztach

sądowych

w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189) stał

się nieaktualny. Na tle regulacji przyjętej w k.p.c., szczególnie art. 378 § 2 k.p.c.

i art. 363 § 3 k.p.c. nie widać przeszkód, aby pozwany solidarnie dłużnik, który nie

złożył apelacji od wyroku sądu I instancji, nie miał prawa wystąpić ze skargą

kasacyjną. Wyrok sądu I instancji na skutek zaskarżenia go apelacją przez innego

dłużnika pozwanego solidarnie nie staje się prawomocny także wobec pozostałych

dłużników solidarnych. Sąd II instancji rozpoznaje sprawę, która dotyczy prawa

i obowiązków innych dłużników solidarnych, gdyż działanie lub zaniechanie jednego

z dłużników solidarnych nie może szkodzić innym dłużnikom (art. 371 k.c.) a sąd

apelacyjny nawet z urzędu może w granicach zaskarżenia rozpoznać sprawę na

rzecz dłużnika solidarnego, który wyroku nie zaskarżył. Jeżeli więc składający

skargę kasacyjną pozwany dłużnik solidarny spełnia warunki, od których zależy

dopuszczalność skargi kasacyjnej, to brak podstaw, aby za niedopuszczalną uznać

taką skargę tylko z tego powodu, że nie zaskarżył on wcześniej apelacją wyroku

sądu I instancji.

Także zarzut naruszenia art. 9 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie

ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, jest

uzasadniony. Przepis ten w odniesieniu do skargi kasacyjnej, stwarza podstawy dla

dwóch różnych sposobów jego wykładni. Można założyć, tak jak uczynił to zapewne

Sąd Apelacyjny, że skoro ustawodawca tylko w odniesieniu do jednego ze środków

zaskarżenia (apelacji) wyraźnie wskazał, że przepisy zawarte w nowelizacji stosuje

się do apelacji wniesionych po dniu wejścia w życie ustawy, to, do innego środka

zaskarżenia, czyli do skargi kasacyjnej nie stosujemy tej zasady. Przepis art. 398 2

§ 1 k.p.c., w brzmieniu jakie otrzymał on po 3 maja 2012 r., miałby wobec tego

zastosowanie do skargi kasacyjnej złożonej w postępowaniu, wszczętym pozwem

lub wnioskiem, po tej dacie. Taka wykładnia tego przepisu pozostaje jednak

w sprzeczności z charakterem postępowania wszczętego skargą kasacyjną.

Jak wynika z art. 9 ust. 1 wspomnianej ustawy nowelizacyjnej jej przepisy, a więc

także art. 3982 § 1 k.p.c. w nowym brzmieniu, stosuje się do postępowań

wszczętych po dniu 3 maja 2012 r. Prawomocny wyrok sądu II instancji kończy

w zasadzie postępowanie w sprawie. Stronie przysługuje jedynie możliwość, gdy

spełnione są ściśle określone przesłanki, wszczęcia postępowania kasacyjnego

w celu zbadania, czy wyrok Sądu Apelacyjnego odpowiada prawu. Dlatego istnieją

silne przesłanki, aby postępowanie wszczęte skargą kasacyjną traktować jako

postępowanie nie całkiem, bo w tej samej sprawie, ale jednak odmienne (nowe) od

postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu II instancji. Z tego

względu dla reprezentowania strony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

wymagane jest pełnomocnictwo obejmujące także to postępowanie. Dlatego przez

postępowanie, o którym mowa w art. 9 ust 1 ustawy nowelizującej k.p.c., należy

również rozumieć postępowanie wszczęte skargą kasacyjną. Rację ma więc

skarżąca wskazująca, że jej skarga kasacyjna, złożona po 3 maja 2012 r., jest

dopuszczalna, skoro wartość przedmiotu zaskarżenia nie była niższa niż 50 tys. zł.

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 15 k.p.c.

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.