V CZ 154/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 154/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

SSN Anna Owczarek

w sprawie z powództwa Andrzeja W.

przeciwko Elżbiecie K. i Andrzejowi K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 22 marca 2012 r.,

zażalenia pozwanego Andrzeja K.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 maja 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

pozwanego Andrzeja K. z powodu nieopłacenia jej w przepisanym terminie. W

zażaleniu pozwany zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych twierdząc, że opłata

została uiszczona na wezwanie Sądu. Wskazywał, że nie był reprezentowany w

postępowaniu apelacyjnym przez zawodowego pełnomocnika i w związku z tym

skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

W ocenie skarżącego błędnie zastosowano art. 112 ust. 3 ustawy z dnia

28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U.

z 2010 roku, Nr 90, poz. 594 ze zm.; dalej jako „u.k.s.c.”), gdyż zastosowanie

powinien znaleźć art. 112 ust. 2 u.k.s.c.

Zgodnie z art. 112 ust. 2 u.k.s.c. jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów

sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został

prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego

pisma. Z kolei zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c., jeżeli pismo podlegające opłacie

w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości

przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez

adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego i wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został

oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie

postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od

dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sad

pierwszej instancji, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do

opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego

zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na

posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.

Nie ulega wątpliwości, że pozwany był reprezentowany przez zawodowego

pełnomocnika zarówno w postępowaniu przed Sądem Okręgowym, jak i przed

Sądem Apelacyjnym - pełnomocnictwo procesowe „w sprawie własnej o zapłatę”

udzielone zostało adwokatowi Arturowi Ł. w dniu 13 lutego 2009 r. Również

apelacja została wniesiona przez zawodowego pełnomocnika. Postanowienie Sądu

Apelacyjnego w przedmiocie częściowego zwolnienia pozwanego od opłaty od

apelacji doręczone zostało zawodowemu pełnomocnikowi w dniu 11 marca 2011 r.

Zdarzeniem, które aktualizuje obowiązek adwokata lub radcy prawnego w zakresie

samodzielnego opłacenia pisma jest doręczenie mu orzeczenia sądu pierwszej lub

drugiej instancji odmawiającego zwolnienia od kosztów. Termin do uiszczenia

opłaty od apelacji upłynął zatem w dniu 18 marca 2001 r. Wbrew twierdzeniu

skarżącego nie istniała konieczność wzywania strony do opłacenia złożonego

pisma na podstawie art. 130 k.p.c.

W tym stanie rzeczy bezskuteczny upływ terminu do opłacenia apelacji przez

pozwanego, liczony od doręczenia pełnomocnikowi postanowienia oddalającego

wniosek o zwolnienie od uiszczenia należnej opłaty, uzasadniał odrzucenie

wniesionej apelacji (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2011 r., V CZ 67/11,

LEX nr 964495, z dnia 21 lipca 2011 r. V CZ 30/11, czy z dnia 28 września 2011 r.,

I CZ 86/11 – niepubl.).

Dla zachowania terminu do uiszczenia opłaty od apelacji bez znaczenia

pozostawał fakt, że po jego bezskutecznym upływie Sąd Okręgowy błędnie wezwał

pozwanego do uiszczenia opłaty od apelacji. Wezwanie takie okazało się

bezprzedmiotowe i nie mogło zniweczyć skutku procesowego przewidzianego

w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. (zob. postanowienie SN z dnia 6 października 2011 r.,

V CZ 73/11, niepubl.).

W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 394 1 § 3

k.p.c. w zw. z art. 39814 k.c.).

jw