V CZ 146/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 146/12

POSTANOWIENIE

Dnia 16 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa Gminy S.

przeciwko A. Sp. z o.o. w M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 maja 2013 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 21 sierpnia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Pozwana w apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 grudnia

2011 r. zawarła wniosek o zwolnienie od opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy oddalił

wniosek, a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej. Odpis postanowienia Sądu

Apelacyjnego doręczono pełnomocnikowi pozwanej w dniu 25 maja 2012 r.,

natomiast opłata od apelacji uiszczona została w dniu 29 czerwca 2012 r.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wobec

nieopłacenia jej w terminie (art. 373 k.p.c.), powołując się na treść art. 112 ust. 3

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w brzmieniu obowiązującym

od 19 kwietnia 2010 r., nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie

ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2010 r. Nr 7, poz. 45). Zgodnie z treścią zdania 3 tego przepisu, tygodniowy

termin do wniesienia opłaty biegnie od doręczenia pełnomocnikowi strony

postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie a nie od daty

wezwania do uiszczenia opłaty, o ile wezwanie takie nastąpiło.

Postanowienie

Sądu

Apelacyjnego

odrzucające

apelację

zaskarżyła

zażaleniem pozwana zarzucając naruszenie art. 370 w związku z art. 373

w związku z art. 130 k.p.c. w związku z art. 112 ust. 2 i 3 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych, polegające na odrzuceniu jako nieopłaconej jej

apelacji, mimo iż opłata została wniesiona w terminie zakreślonym w wezwaniu

Sądu Okręgowego. We wnioskach pozwana domagała się uchylenia zaskarżonego

postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione. Skarżąca nietrafnie dowodzi, że wezwanie

do uiszczenia opłaty stosunkowej należnej od środka zaskarżenia, obliczonej

od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, nie może być

zastąpione doręczeniem stronie odpisu postanowienia oddalającego zażalenie na

postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pogląd taki

był wypowiadany tak w judykaturze jak i piśmiennictwie, ale stracił aktualność

w następstwie zmiany art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7,

poz. 45). Ustawa weszła w życie z dniem 19 kwietnia 2010 r. i zgodnie z art. 4

ust. 2 ma zastosowanie w sprawie.

Z art. 112 u.k.s.c., w brzmieniu nadanym tą ustawą wynika, że jeżeli wniosek

o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia

pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia

złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c. (ust. 2), przy czym przepisu tego nie

stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej

obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości

przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego

lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został

oddalony, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, które następnie

zostało oddalone, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia

doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a gdy postanowienie

zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia (ust. 3).

Zgodnie, z utrwaloną już linią orzeczniczą (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZ 70/10; z dnia 23 marca 2011 r.,

V CZ 116/10; z dnia 2 czerwca 2011 r., I CZ 51/11; z dnia 6 lipca 2011 r.,

I CZ 72/11; z dnia 9 listopada 2011 r., II CZ 88/11; z dnia 24 maja 2012 r.,

V CZ 12/12; z dnia 22 czerwca 2012 r., V CZ 18/12; z dnia 6 lipca 2012 r.,

V CZ 24/12; z dnia 31 stycznia 2013 r., II CZ 161/12 - niepublikowane),

którą Sąd Najwyższy w niniejszym

składzie

podziela,

szczególna

regulacja

w art.

u.k.s.c.

obejmuje

zarówno

oddalenie

przewidziana

ust.

wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zarówno w całości jak i w części.

Uregulowanie

to

jest

funkcjonalne,

a jednocześnie

nie utrudnia stronom

usprawnia

postępowanie

realizacji ich uprawnień

sądowe,

procesowych,

ponieważ powołany przepis obowiązuje tylko przy profesjonalnym zastępstwie

procesowym. Prawomocne oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

(tak w całości jak i w części) stanowi czytelną informację dla pełnomocnika, jaką

opłatę sądową obowiązany jest uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia

postanowienia.

Uwzględniając przeto powyższe stwierdzić należy, że tygodniowy termin

do uiszczenia opłaty należnej od apelacji biegł, w okolicznościach sprawy,

od 25 maja 2012 r., to jest od dnia doręczenia pełnomocnikowi pozwanej

postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu

Okręgowego

oddalające

wniosek

o

zwolnienie

od

opłaty

od

apelacji.

Bez znaczenia dla rozpoczęcia biegu tego terminu było wezwanie przez Sąd

Okręgowy pełnomocnika pozwanej do uiszczenia opłaty, błędne bowiem czynności

procesowe sądu ani nie niweczą, ani nie wstrzymują skutków upływu terminu

regulowanego przepisami ustawy. Termin do uiszczenia opłaty od apelacji upłynął

w dniu 1 czerwca 2012 r., stąd uiszczenie opłaty w dniu 29 czerwca 2012 r.

było spóźnione. Sąd Apelacyjny zobowiązany był odrzucić apelację na podstawie

art. 373 k.p.c.; postanowienie o odrzuceniu apelacji było zatem prawidłowe.

Z przedstawionych przeto przyczyn, na podstawie art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

jw