V CZ 146/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 146/05

POSTANOWIENIE

Dnia 26 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. B.

przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A.i Automobilklubowi Ziemi K.

z udziałem interwenienta ubocznego "H. " Towarzystwa

Ubezpieczeń S.A. (poprzednio: "T." Towarzystwo Ubezpieczeniowe S.A.)

o zapłatę i rentę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2006 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 6 lipca 2005 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Powód

domagał

się

zasądzenia

kwoty

600.000,-

złotych

tytułem

odszkodowania za „straty materialne i niematerialne oraz doznaną krzywdę”

a także renty, w związku ze śmiercią syna D. B., który zginął podczas

obserwowania Rajdu Samochodowego. W ramach dochodzonej kwoty, którą

wskazał jako wartość przedmiotu sporu, domagał się m. in. zwrotu kosztów

wychowania syna w kwocie 150.000,-zł, kwoty 45.000,- złotych za kształcenie syna,

oraz kwoty 48.398,63 złotych tytułem zwrotu kosztów pogrzebu. Resztę potraktował

jako należne mu zadośćuczynienie za utratę dziecka, które było celem życia

i z którym wiązał nadzieje, że na starość znajdzie w nim oparcie. Sąd Okręgowy

w Ś. oddalił powództwo wobec pozwanego Automobilklubu Ziemi K., natomiast w

stosunku do pozwanego PZU S.A. powództwo uwzględnił w kwocie 35.485,złotych na którą składały się: zwrot kosztów pogrzebu i wystawienia pomnika w

wysokości 15.485,- złotych oraz 20.000,- złotych tytułem odszkodowania za

znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powoda. W pozostałym zakresie wobec

pozwanego ubezpieczyciela Sąd powództwo oddalił. Sąd przyjął, że na pomnik

powód wydatkował 32.000,- złotych, ale uznał, że do zwrotu należy się powodowi z

tego tytułu tylko 6.000,- zł. Powód zaskarżył powyższy wyrok oznaczając wartość

przedmiotu zaskarżenia na kwotę 564.515,- złotych i wskazując, że nie kwestionuje

zasądzonych kosztów pogrzebu a jedynie wysokość „rekompensaty na przyszłość z

tytułu doznania w wyniku zgonu syna szkód niematerialnych” oraz pominięcie

kosztów poniesionych przez niego na wychowanie i kształcenie syna. Podniósł, że

„nie rezygnuje ze wskazanej wartości przedmiotu sporu ...(-) słusznym jest aby

wartość przedmiotu sporu została utrzymana w wysokości dotychczasowej jak w

pozwie”. Sąd Apelacyjny, któremu akta sprawy wraz z apelacją zostały

przedstawione, wezwał powoda do usunięcia w terminie 7 dni, pod rygorem

odrzucenia apelacji, braków formalnych apelacji przez wskazanie w jakim zakresie

powód domaga się zmiany zaskarżonego wyroku, tj. jakiej dodatkowo domaga się

kwoty od pozwanych i z jakiego tytułu. W odpowiedzi powód stwierdził, że w

apelacji podał wartość przedmiotu zaskarżenia oraz, że nie domaga się kwoty

wyższej niż ta wartość lecz kwestionuje – jako rażąco niskie – przyznane mu

zadośćuczynienie,

brak

zasądzenia

żądanej

renty

i

brak

uwzględnienia

rzeczywistych, poniesionych przez niego kosztów postawienia pomnika.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację uznając, że

mimo wezwania powód nie uzupełnił braku w postaci jednoznacznego wniosku,

o którym mowa w art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., sama zaś apelacja jest w istocie

uzasadnieniem niesprecyzowanych zarzutów.

W zażaleniu powód zarzucił, że odpowiadając na wezwanie Sądu wyjaśnił, iż

zaskarżył całą oddaloną część jego roszczeń wymienionych w pozwie i dał temu

wyraz m.in. przez zmniejszenie wartości przedmiotu zaskarżenia w porównaniu

z wartością przedmiotu sporu o kwotę zasądzoną w wyroku Sądu Okręgowego.

Przyznał, że uczynił to nieudolnie. Podniósł jednak, że apelacja nie wymaga

formułowania zarzutów według skatalogowanego wzorca, a ponadto, że działał bez

pomocy profesjonalnego pełnomocnika pozostając w trudnej sytuacji życiowej

w związku ze skutkami tragedii, która go dotknęła.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie sposób nie przyznać racji Sądowi Apelacyjnemu, że w apelacji ani

w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu powód nie oznaczył

wyraźnie jakiej dodatkowo domaga się kwoty ani tytułem czego. Zważywszy jednak

na treść żądań powoda w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i treść

wyroku Sądu Okręgowego oraz uwzględniając wskazaną w apelacji wartość

przedmiotu zaskarżenia nie powinno budzić wątpliwości, że powód domagał się

zmiany zaskarżonego wyroku przez zasądzenie na jego rzecz dodatkowo 26.000,złotych tytułem zwrotu kosztu pomnika, oraz różnicy pomiędzy kwotą 564.515,i 26.0000,- zł jako dalszego odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia

sytuacji życiowej przy uwzględnieniu, że poniósł określone koszty na wychowanie

i kształcenie syna. Ponadto, domagał się renty miesięcznej po 400,- zł począwszy

od 16 lutego 2001 r. Te roszczenia bowiem nie zostały uznane za zasadne

w wyroku Sądu pierwszej instancji i – oprócz renty – wyrażały oznaczoną wartość

przedmiotu zaskarżenia w apelacji.

Zważywszy na podeszły wiek powoda, działającego bez profesjonalnego

pełnomocnika oraz jego pozostawanie pod wpływem negatywnych emocji,

usprawiedliwionych poczuciem niewyobrażalnej krzywdy po tragicznym wypadku

syna, można było w rozpoznawanej sprawie potraktować wypowiedzi powoda jako

oczywistą niedokładność, w ramach której jednak znany był zakres zmian

zaskarżonego wyroku objęty apelacją. W każdym jednak razie podstawą

odrzucenia apelacji nie mogło być nieuzupełnienie apelacji w kierunku, którego

dotyczy art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Powód nie był wzywany do sprecyzowania, czy

wnosi o zmianę, czy też uchylenie zaskarżonego wyroku, zaś z treści wezwania

z dnia 21.VI.2005 r. wynika, iż nie budziło wątpliwości Sąd Apelacyjnego, iż powód

w apelacji wnosił o zmianę wyroku.

W tych okolicznościach Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie zasługiwało na

uwzględnienie i orzekł jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

jc