V CZ 136/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 136/05

POSTANOWIENIE

Dnia 16 listopada 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

w sprawie z powództwa R. O. i P. O.

przeciwko P. G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 listopada 2005 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 lipca 2005 r.,

sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 lipca 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

pozwanego, wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 kwietnia 2005 r. Sąd

Apelacyjny ustalił, że pozwany złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sądu pierwszej instancji oraz o doręczenie mu tego wyroku z uzasadnieniem, ale nie

doręczył odpisu samego wniosku powodom. Pozwanemu doręczono żądane przezeń

uzasadnienie zamiast – według Sądu Apelacyjnego – zwrócić wniosek z racji naruszenia

obowiązku wynikającego z art. 4799 § 1 k.p.c. (wniosek o sporządzenie uzasadnienia

nie został bowiem doręczony przez wnioskodawcę bezpośrednio stronie przeciwnej).

Doręczenie uzasadnienia pozwanemu było zatem błędne (skoro wniosek należało

zwrócić) i sytuację taką – zdaniem Sądu drugiej instancji – należało „utożsamiać z

błędnym doręczeniem uzasadnienia wobec wniosku spóźnionego”. Oznacza to

niemożliwość sanowania błędu strony, dla której termin do złożenia apelacji liczyć

należy od dnia wyroku.

W

obszernym

zażaleniu pozwany zarzucił zaskarżonemu postanowieniu

naruszenie art. 4799 § 1 k.p.c. i wniósł o jego naruszenia. Według skarżącego, rygor

przewidziany w art. 4799 § 1 k.p.c. nie obejmuje m. in. wniosku o sporządzenie

orzeczenia i jego doręczenie, ponieważ jest to pismo kierowane do Sądu bezpośrednio i

stanowisko strony przeciwnej, dotyczące treści takiego pisma, nie mając dla Sądu

żadnego znaczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 4799 § 1 k.p.c. wprowadza obowiązek bezpośredniego doręczenia

między stronami pism procesowych (wraz z załącznikami) w toku postępowania. Do

pisma procesowego wniesionego do Sądu należy dołączyć dowód doręczenia drugiej

stronie odpisu pisma, ponieważ w przeciwnym razie pismo zostanie zwrócone bez

wzywania składającego pismo do usunięcia braku. W art. 4799 § 2 k.p.c. wyłączono

grupę pism procesowych, które są objęte dyspozycją art. 479 9 § 1 k.p.c. Pisma

wskazane w art. 4799 § 2 k.p.c. powinny być złożone w Sądzie z odpowiednimi odpisami

dla strony przeciwnej.

Nie można akceptować przyjętej przez Sąd Apelacyjny interpretacji przepisu art.

4799 § 2 k.p.c., zgodnie z którą obowiązek bezpośredniego doręczenia przewidziany w

art. 4799 § 1 k.p.c. odnosi się do wszystkich pism procesowych niewymienionych w

paragrafie drugim tego przepisu (rozumowanie a contrario). Takiego wniosku nie

usprawiedliwia

legislacyjny

motyw

przyspieszenia

gospodarczych,

leżący

podstaw

zasady

u

postępowania

bezpośredniego

w

sprawach

doręczania

pism

procesowych. Należy bowiem zwrócić uwagę na charakter i cel pisma procesowego

skierowanego przez jedną ze stron postępowania wobec Sądu. Wypadnie podzielić

sugestię skarżącego, że wspomniana zasada bezpośredniości nie powinna dotyczyć

takich pism procesowych, co do treści których stanowisko strony przeciwnej nie może

mieć żadnego znaczenia dla sądu (w sensie merytorycznego rozpoznania sprawy

i samego przebiegu postępowania). Chodzi tu zatem o pisma procesowe, które w żaden

sposób nie kształtują sytuacji procesowej drugiej strony niezależnie od jej stanowiska

reprezentowanego w toku postępowania. Taki element selekcji pism procesowych, co

do których nie powinna być aktualna zasada bezpośredniego doręczenia między

stronami, znalazł się u podstaw uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 października

2005 r., III CZP 65/05 (nie opublik.), w której stwierdzono, że przewidziany w art. 4799 §

1 zd. II k.p.c. obowiązek dołączenia do pisma procesowego wniesionego do Sądu

dowodu doręczenia drugiej stronie odpisu tego pisma albo dowodu wysłania go listem

poleconym, nie dotyczy wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (art. 328 § 1

k.p.c.).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił

zaskarżone postanowienie (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.).