V CZ 131/00 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00

Jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji okoliczności uzasadniających jej

rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) nie

jest spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji.

Przewodniczący: Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca)

Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski, Sędzia SA Hanna Małaniuk

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana B. przeciwko Holdingowi

Węglowemu S.A. w K. o naprawienie szkody, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2001 r. zażalenia powoda na

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 października 2000 r.,

oddalił zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 5 października 2000 r.

odrzucił kasację powoda od wyroku tego Sądu z dnia 6 lipca 2000 r., bowiem nie

zostały w niej przedstawione okoliczności uzasadniające przyjęcie kasacji do

rozpoznania (art. 3933 § 1 k.p.c.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód, zarzucając naruszenie

art. 3933 § 1 k.p.c., wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 3933 § 1 k.p.c. wyjaśnił, że

"wskazał podstawy kasacji we wniosku kasacyjnym przywołując art. 361, art. 435,

art. 6 k.c.". Podniósł ponadto, że "z treści uzasadnienia można łatwo wywieść

uzasadnienie okoliczności do rozpoznania wniosku".

Pomijając zastrzeżenia jakie nasuwają się przy lekturze uzasadnienia

zażalenia, w którym pojęcia "podstawy kasacji", "rozpoznanie kasacji", "wniosek

kasacyjny" są mylone (np. "podstawy kasacji we wniosku kasacyjnym...",

"okoliczności do rozpoznania wniosku"), przede wszystkim zauważyć należało, że

powód zaprzecza własnemu twierdzeniu, że wymóg kasacji z art. 3933 § 1 pkt 3

k.p.c. został spełniony, skoro jednocześnie zaznacza, że z treści uzasadnienia

kasacji można łatwo wywieść okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie.

Odnosząc się do tego stwierdzenia powoda uznać należy, że jeżeli skarżący

nie wskazał w kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek

ich przedstawienia (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) nie jest spełniony, choćby dały się

wywieść z uzasadnienia kasacji.

Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c., kasacja – obok oznaczenia zaskarżonego

orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia

z oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany – powinna zawierać także

przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Niespełnienie tych

wymagań konstrukcyjnych kasacji, które doktryna określa mianem jej "cech

istotnych (kreatywnych)" sprawia, że podejmowana przez stronę czynność

procesowa nie nosi cechy kasacji (nie jest kasacją). Skoro wymóg przedstawienia

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji ma taką samą wagę i znaczenie

jak pozostałe istotne cechy kasacji, to wymóg spełnienia omawianej cechy kasacji

badać należy według kryteriów, za pomocą których badane są pozostałe istotne

cechy kasacji.

Sąd Najwyższy, oceniając kasację pod kątem spełnienia wymogu

przytoczenia podstaw kasacji, wielokrotnie podkreślał, że działając jako sąd

kasacyjny, nie może wyręczać stron oraz nie jest uprawniony do samodzielnego

dokonywania konkretyzacji zarzutów lub stawiania hipotez, czy też ryzykowania

domysłów co do tego, jakiego aktu prawnego dotyczy podstawa kasacji. Działanie

takie byłoby nieuprawnione, a nawet mogłoby być niezgodne z intencją i interesem

strony wnoszącej kasację. Jest tak również dlatego, że ustawodawca,

wprowadzając przymus adwokacko-radcowski, postawił kasacji wysokie wymagania

profesjonalne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN

16/97, nie publ., postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 1997 r., II CKN

189/97, nie publ., z dnia16 października 1997 r., II CKN 390/97, nie publ., wyrok z

dnia 5 grudnia 1996 r., I PKN 33/96, OSNAPUS 1997, nr 14, poz. 250).

Z przyczyn podanych wyżej należało uznać, że uwagi i stwierdzenia

zaprezentowane w cytowanych orzeczeniach Sądu Najwyższego, dotyczą także

wymogu przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji.

Prowadzi to do wniosku, że kasacja powoda nie spełnia istotnego wymogu

z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.

W utrwalonym, wielokrotnie publikowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego,

przekonująco wyjaśniono, że braki kasacji w zakresie elementów konstrukcyjnych

powodują, że kasacja jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w

trybie właściwym dla usuwania braków formalnych kasacji (te powstają w przypadku

niezachowania wymagań określonych w § 2 art. 3933 k.p.c.), i w związku z tym

podlega odrzuceniu a limine (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14

września 1936 r., C.II. 859/36, Zb.Urz. 1937, poz.109, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000, nr 7-8,

poz.151).

Kontynuując ten kierunek judykatury, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia

9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00 (OSNC 2001, nr 3, poz. 51), uznał, że

nieprzedstawienie w kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933

§ 1 pkt 3 k.p.c.) powoduje odrzucenie kasacji bez wzywania do uzupełnienia tego

braku.

Sąd Apelacyjny zasadnie zatem odrzucił kasację na podstawie art. 3935 k.p.c.

Zażalenie zawierające polemikę z tym trafnym poglądem, który stanowił podstawę

wydania zaskarżonego postanowienia, podlegało oddaleniu (art. 385 w związku z

art. 397 § 2 i art. 39318 § 3 k.p.c.).