V CZ 13/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 13/12

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa A. M.

przeciwko "E. Technologie Ekologiczne" Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością w C. o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 maja 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 listopada 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

apelację pozwanej E. Technologie Ekologiczne spółki z o.o. w C. m wniesioną od

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2011 r.

Podstawę odrzucenia apelacji stanowił art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c., gdyż

apelacja nie została opłacona w terminie. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r.,

Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych,

a następnie zażalenie od powyższego postanowienia oddalił Sąd Apelacyjny

postanowieniem

z

dnia

września

2011

r.,

które

zostało

doręczone

pełnomocnikowi pozwanej w dniu 12 września 2011 r. Opłata sądowa od apelacji

została uiszczona przez pozwaną dopiero w dniu 10 października 2011 r.

na wezwanie Sądu Okręgowego z dnia 3 października 2011 r., a zatem po terminie

tygodniowym do jej uiszczenia, którego bieg – zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167,

poz. 1398 ze zm., dalej: „u.k.s.c.”). – rozpoczął się w dniu 12 września 2011 r.

i minął z dniem 19 września 2011 r.. Na bieg tego terminu nie miało wpływu błędne

wezwanie pełnomocnika pozwanej przez Sąd Okręgowy do usunięcia braków

apelacji poprzez jej opłacenie.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 listopada 2011 r. zostało

zaskarżone przez pozwaną, która zarzuciła naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31

ust. 3 i art. 2 Konstytucji, art. 1302 § 3 k.p.c. – mimo jego uchylenia przez art. 1

pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., zmieniającą ustawę kodeks

postępowania cywilnego z dniem 1 lipca 2009 r. - oraz art. 373 k.p.c. w zw. z art.

130 § 3 k.p.c. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 112 ust. 1 u.k.s.c., zgłoszenie

wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniesienia środka odwoławczego

od postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie wstrzymuje

biegu toczącego się postępowania. Jednakże, według art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli

wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do

opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do

opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Zastosowanie trybu

przewidzianego w art. 130 k.p.c.- jak stanowi art. 112 ust. 3 u.k.s.c. - nie ma jednak

zastosowania wówczas, gdy pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub

stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub

wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata lub radcę

prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek

o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia

pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia

doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na

posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak – jak miało to miejsce

w sprawie – o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a

strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma

biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie.

Według przedstawionych wyżej regulacji, prawidłowa była ocena Sądu drugiej

instancji, że termin do uiszczenia przez pozwaną opłaty od apelacji biegł od chwili

doręczenia pełnomocnikowi pozwanej odpisu postanowienia Sądu Apelacyjnego

wydanego na posiedzeniu niejawnym oddalającego zażalenie pozwanej wniesione

na postanowienie Sądu Okręgowego oddalającego wniosek pozwanej o zwolnienie

jej od kosztów sądowych. Rozpoczęcie biegu terminu do opłacenia apelacji nie było

uzależnione od wezwania pozwanej (jej pełnomocnika) do uiszczenia opłaty od

apelacji w trybie art. 130 k.p.c. w zw. z art. 112 ust. 2 u.k.s.c. albowiem przepis

szczególny, zawarty w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., wyłączał jego zastosowanie

w sytuacji, gdy apelacja podlegająca opłacie stosunkowej obliczonej od wskazanej

w niej wartości przedmiotu zaskarżenia została wniesiona przez profesjonalnego

pełnomocnika procesowego (adwokata). Odrzucenie apelacji znajdowało więc

podstawę w art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., który nakazuje odrzucić Sądowi

drugiej instancji apelację strony, która nie została opłacona w terminie. Późniejsze

opłacenie apelacji nie sanuje uchybienia polegającego na nieopłaceniu apelacji

w terminie. Z tej przyczyny za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 373

k.p.c. w zw. z art. 130 § 3 k.p.c. uzasadniony tym, iż uiszczenie opłaty od apelacji

w następstwie

wezwania

fiskalnego apelacji.

Sądu

Okręgowego

stanowiło

uzupełnienie

braku

Wbrew zarzutowi zażalenia, Sąd Okręgowy nie naruszył art. 45 ust. 1 w zw.

z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji skoro zaskarżone zażaleniem orzeczenie miało

podstawę w powołanych wcześniej przepisach korzystających z domniemania ich

zgodności z Konstytucją. Sąd drugiej instancji nie naruszył także art. 1302 § 2

k.p.c., który w chwili wydania zaskarżonego postanowienia już nie obowiązywał

i nie został zastosowany przez Sąd drugiej instancji.

Z

tych

względów

zażalenie

jako

niezasadne

na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

podlegało

oddaleniu