V CZ 13/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 13/05

POSTANOWIENIE

Dnia 31 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Bronisław Czech (sprawozdawca)

SSN Antoni Górski

w sprawie z powództwa A. N.

przeciwko E. G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2005 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2004 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Pozwany zaskarżył apelacją wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 lutego

2004 r. oraz wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych postępowania

apelacyjnego.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2004 r. oddalił

wymieniony wniosek o zwolnienie o kosztów sądowych, a Sąd Apelacyjny

postanowieniem z dnia 27 maja 2004 r. oddalił zażalenie pozwanego.

W

związku

z

tym

Przewodniczący

ponownie

wezwał

pełnomocnika

pozwanego o uiszczenie wpisu od apelacji w kwocie 4.325,40 zł. Pełnomocnik ten

nie uiścił wymienionego wpisu, lecz złożył wniosek o rozłożenie go na pięć rat na

podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r.

w sprawie umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty należności

sądowych (Dz. U. Nr 25, poz. 102). Termin tygodniowy do uiszczenia wpisu upłynął,

wpis nie został uiszczony i Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r.

odrzucił apelację pozwanego.

Na wniosek pozwanego Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 października

2004 r. przywrócił pozwanemu termin do wniesienia wpisu od przedmiotowej apelacji.

Sąd Apelacyjny, któremu sprawa została przedstawiona, postanowieniem z

dnia 8 grudnia 2004 r. odrzucił apelację pozwanego i zasądził od niego na rzecz

powódki kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, brak było podstaw do przywrócenia terminu.

Zgodnie z art. 168 k.p.c. Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania

czynności, jeżeli strona nie dokonała jej bez swojej winy, W niniejszej sprawie

uchybienie terminowi nastąpiło wyłącznie z winy pozwanego. We wniosku pozwany

twierdził, iż nie uiścił opłaty w terminie, bez swej winy, gdyż wnosząc o rozłożenie jej

na raty lub odroczenie płatności, oczekiwał rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie,

którego jednak nie uzyskał. Według Sądu Apelacyjnego mimo, że pozwany wniosek

taki złożył, termin do wniesienia opłaty nadal biegł; wniosek nie przerwał tego biegu,

bezzasadnym było więc oczekiwanie pozwanego na decyzję Sądu w tym

przedmiocie, tym bardziej iż wezwanie o uiszczenie opłaty wyraźnie określało termin

oraz rygor pod jakim w tym terminie opłatę należało uiścić. Skoro więc pozwanemu

prawomocnie oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien był on

w zakreślonym terminie uiścić wpis od apelacji, a jeśli tego nie uczynił, ze swej winy,

mimo iż Sąd uznał, że środki na pokrycie opłaty posiada, apelację należało odrzucić.

To, że pozwany nie uiścił opłaty, gdyż oczekiwał na informację z Sądu odnośnie

wniosku o rozłożenie wpisu na raty, nie może stanowić podstawy dla przywrócenia

terminu do uiszczenia opłaty. Stanowisko pozwanego dziwi tym bardziej, iż jest on

reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymagać należy

znajomości obowiązujących przepisów prawa i wiedzy, że w razie prawomocnego

oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów, strona zobowiązana jest uczynić zadość

zarządzeniu

Przewodniczącego

wzywającego

do

jej

zapłaty,

zaś

wniosek

o rozłożenie na raty, czy odroczenie zapłaty tych kosztów nie ma podstawy prawnej,

a nadto nie przerywa biegu terminu zakreślonego dla uiszczenia stosownej opłaty.

Wobec powyższego, Sąd Apelacyjny, uznając przywrócenie terminu za bezzasadne

i złożenie wpisu po upływie zakreślonego terminu, odrzucił apelację.

Pozwany w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu

apelacji zarzucił naruszenie art. 113 § 1 k.p.c. i przepisów rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie umarzania, rozkładania na raty

i odraczania terminu spłaty należności sądowych (Dz.U. Nr 25, poz. 102), a także

art. 415 k.c. w zw. z art. 272 i 276 k.k., oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. jest bezprzedmiotowy ponieważ odnosi

się do przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych, a ta kwestia została już

prawomocnie rozstrzygnięta.

Również zarzut naruszenia art. 415 k.c. w zw. z art. 272 i 276 k.k. nie może

być brany pod rozwagę albowiem odnosi się do merytorycznego rozstrzygnięcia

sprawy

wyrokiem

zaskarżonym

apelacją.

Przedmiotem

zaś

zaskarżonego

postanowienia jest odrzucenie apelacji w związku z bezpodstawnym przywróceniem

terminu do uiszczenia opłaty sądowej i złożenie jej po upływie ustawowego terminu

z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.).

Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego, że pozwany nie

uprawdopodobnił, by uchybienie terminu do złożenia opłaty od apelacji, nastąpiło bez

jego winy (art. 168 § 1 i art. 169 § 2 k.p.c.). Pełnomocnik pozwanego (którego

uchybienie jest traktowane jako uchybienie samej strony), jako profesjonalista,

powinien wiedzieć, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego

1991 r. w sprawie umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty

należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz. 102) odnosi się do należności sądowych

(także do opłat sądowych) prawomocnie zasądzonych, a nie do wpisów od pism

procesowych, które strona ma obowiązek uiścić na wezwanie Przewodniczącego.

Powołanie się na przepisy tego rozporządzenia nie miało więc wpływu na bieg

terminu do uiszczenia wpisu od apelacji.

Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny trafnie przyjmując, że brak było podstaw do

przywrócenia terminu, zasadnie odrzucił apelację pozwanego.

Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 393 18 § 3

i art. 39319 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 lutego 2005 r.).