V CZ 126/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 126/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. K.

przeciwko Wytwórni Wódek Gatunkowych "P." Spółce Akcyjnej

w B.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności lub zwolnienie spod egzekucji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 lutego 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 czerwca 2011 r.,

1. oddala zażalenie,

2. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 917

(dziewięćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji

pozwanej, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w części uwzględniającej powództwo o

zwolnienie od egzekucji i orzekającej o kosztach procesu w ten sposób, że oddalił

powództwo w tej części i nie obciążył powódki kosztami procesu; nie obciążył

powódki kosztami procesu również w postępowaniu apelacyjnym. Rozstrzygnięcie

o kosztach procesu, w tym kosztach postępowania apelacyjnego, zostało

uzasadnione, ze wskazaniem jako podstawy art. 102 k.p.c.,

trudną sytuacja

materialną powódki.

Rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

apelacyjnego

zaskarżyła

zażaleniem pozwana. Domagała się zmiany postanowienia i zasądzenia na jej

rzecz z tytułu tych kosztów kwoty 6.139 zł stanowiącej opłatę od apelacji.

Domagała się nadto zasądzenia kwoty 62 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego. Postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r. Sąd Najwyższy uchylił

zaskarżone postanowienie i sprawę,

we wskazanym zakresie, przekazał do

ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, pozostawiając temu Sądowi

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Rozstrzygając ponownie o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd

Apelacyjny postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r. zasądził od powódki na

rzecz pozwanej łącznie kwotę 6201 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego i postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. W

uzasadnieniu tego

rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazując jako podstawę

rozstrzygnięcia art. 102 k.p.c. wywiódł, że co prawda sama sytuacja materialna

powódki nie była wystarczająca do nieobciążania jej kosztami procesu, to jednak tę

podstawę prawną rozstrzygnięcia uzasadniała

złożoność zagadnień prawnych

występujących w sprawie. Jednakże stopień trudności i nasilenie złożoności

zagadnień prawnych nie było na tyle wysokie, aby uzasadniać

całkowite

odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu.

W zażaleniu na to postanowienie powódka domagała się jego uchylenia

i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania podnosząc,

że okoliczności sprawy usprawiedliwiały, po myśli art. 102 k.p.c., nieobciążenie jej

w ogóle kosztami postępowania apelacyjnego.

W odpowiedzi na zażalenie pozwana domagała się oddalenia zażalenia

i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Zaskarżonym postanowieniem zasądzono od powódki na rzecz pozwanej

kwotę 6.201 zł. Kwota ta w całości wyczerpywała żądane przez pozwaną koszty

postępowania apelacyjnego (opłata od apelacji - 6.139 zł) i zażaleniowego (62 zł).

Zasądzenie od strony przegrywającej proces w całości kosztów procesu w pełnej

kwocie żądanej przez przeciwnika procesowego oznacza, że podstawę takiego

rozstrzygnięcia stanowi art. 98 k.p.c., a nie art. 102 k.p.c. Wskazanie więc tej

podstawy prawnej rozstrzygnięcia było w okolicznościach sprawy nieprawidłowe,

nie czyni to jednak zaskarżonego rozstrzygnięcia nieprawidłowym.

Zastosowania art. 102 k.p.c., jak trafnie ocenił Sąd Apelacyjny, nie

usprawiedliwiała sytuacja życiowa skarżącej, której zresztą skarżąca Sądowi nie

przedstawiła nawet w odpowiedzi na prawidłowo doręczone jej pełnomocnikowi

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. Z uzasadnienia tego

postanowienia jasno zaś wynikało, że dla skutecznego zastosowania art. 102 k.p.c.,

również z uwagi na sytuację życiową strony przegrywającej spór, wymagane jest

wykazanie istnienia takiej sytuacji, która może być traktowana jako wypadek

szczególnie uzasadniony.

Ponadto, jakkolwiek co do zasady, precedensowy charakter sprawy może

uzasadniać zastosowanie art. 102 k.p.c. (por. orzeczenia Sądu Najwyższego

z dnia 29 sierpnia 1973 r., I PR 188/73, OSNC 3/1974 poz. 59; z dnia 13 września

2010 r., II PZ 24/10, LEX nr 661510; z dnia 8 lipca 2011 r., IV CZ 23/11,

LEX nr 897948), to jednak, wbrew temu co twierdzi skarżąca, sprawa niniejsza nie

miała takiego charakteru. Zagadnienia nasuwające wątpliwości prawne

wyjaśnione

w

w uzasadnieniu

nowszym

orzecznictwie

zaskarżonego

wyroku

Sądu

i

Najwyższego

powódka,

zostały

przytoczonym

reprezentowana

przez

profesjonalnego pełnomocnika miała, przed wszczęciem procesu, możliwość

i obowiązek wszechstronnego rozważenia, czy i w jakim zakresie przysługuje jej

dochodzone roszczenie.

W tym stanie rzeczy istniały podstawy do przyjęcia, że zaskarżone

postanowienie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu; zażalenie przeto

podlegało oddaleniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.).

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98

§ 1 i art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 4 w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz. U. Nr 163, poz. 1349

ze zm.).