V CZ 125/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 125/12

POSTANOWIENIE

Dnia 17 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa R. B.

przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "WARTA" S.A. w Warszawie

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 kwietnia 2013 r.,

zażalenia powódki na postanowienie o kosztach, zawarte w punkcie III wyroku

Sądu Okręgowego w W.

z dnia 17 kwietnia 2012 r.,

1)

zmienia

rozstrzygnięcie

o

kosztach

procesu

w postępowaniu apelacyjnym, (punkt III wyroku) w ten

sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powódki

dalszą kwotę 450,- (czterystapięćdziesiąt) zł,

2)

nie

obciąża

pozwanego

zażaleniowego.

Uzasadnienie

kosztami

postępowania

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. po rozpoznaniu apelacji

powódki zmienił w części zaskarżony wyrok, oddalił apelację w pozostałym zakresie,

zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.296,25 zł zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego. Sąd wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach

procesu art. 98 k.p.c. Z uzasadnienia wynika, że koszty zostały stosunkowo

rozdzielone w proporcji odpowiedniej do wyniku postępowania, tj.

odpowiednio

75:25% na korzyść powódki.

Powódka R. B. wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach wskazując, że

Sąd odwoławczy zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji niewłaściwie wyliczył

koszty postępowania apelacyjnego gdyż zaniżył wynagrodzenie pełnomocnika nie

uwzględniając, iż wstąpił on do sprawy dopiero na etapie postępowania

odwoławczego.

Sąd Najwyższy zważył:

Zażalenie jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy

Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233,

poz. 1381) w sprawie znajduje zastosowanie art. 3941 § 1 k.p.c. w brzmieniu

obowiązującym do dnia 3 maja 2012 r. Zażalenie dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach

w postępowaniu apelacyjnym, zatem podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez

Sąd Najwyższy.

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata

zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone

w odrębnych przepisach. Określając w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) stawki

wynagrodzenia ustawodawca przyjął, że niezbędny nakład pracy pełnomocnika,

który prowadził sprawę od początku, jest mniejszy aniżeli nakład pracy

pełnomocnika, który zgłosił swój udział na etapie postępowania odwoławczego i musi

zapoznać się po raz pierwszy z zebranym materiałem oraz przygotować stanowisko

w sprawie nieprawomocnie osądzonej, dlatego w odniesieniu do tych pełnomocników

ustanowił zróżnicowaną procentową stawkę, przyjmując ją odpowiednio jako 50%

i 75% minimalnego wynagrodzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

2 lutego 2011 r., II CZ 193/10, nie publ.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się ponadto, że określenie "reprezentowania strony" w rozumieniu art. 98

§ 3 k.p.c. odpowiada określeniu "prowadzenia sprawy przez pełnomocnika"

zawartemu w § 13 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia (por. postanowienie z dnia

8 marca 2012 r., V CZ 153/11, nie publ.).

Powódka przed sądem I instancji występowała samodzielnie. Dopiero na

etapie postępowania odwoławczego, składając apelację, podjął czynności w jej

imieniu adwokat M. K. W tym stanie rzeczy wynagrodzenie pełnomocnika należało

obliczyć jako 75% od kwoty 2400 zł (stawki minimalnej wynikającej z § 6 pkt 5 cyt.

rozporządzenia) w związku z wartością przedmiotu zaskarżenia określoną na kwotę

18300 zł, tj. na kwotę 1800 zł. Na koszty poniesione przez powódkę powódki

składała się zatem kwota 915 zł uiszczona tytułem opłaty od apelacji oraz

wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1800 zł, zaś pozwanej spółki wynagrodzenie

pełnomocnika

w

wysokości

50%

stawki

maksymalnej

określonej

w cyt.

rozporządzeniu, tj. w kwocie 1200 zł.

Podkreślić należy, że mimo wskazania przez Sąd Okręgowy niepełnej

podstawy prawnej, dotyczącej zasady odpowiedzialności za wynik sporu bez

odwołania

do

art.

k.p.c.,

przewidującego,

w

wypadku

częściowego

uwzględnienia żądań wzajemne zniesienie lub rozdzielenie kosztów, w istocie

przepis ten został prawidłowo zastosowany. Uchybienie Sądu polegało jednak

na zaniżeniu wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi powódki. Dokonując korekty

obliczenia przyjęto dotychczasową zasadę i proporcję rozdzielenia kosztów

postępowania apelacyjnego uwzględniając stopień w jakim każda ze stron utrzymała

się ze swym roszczeniem (odpowiednio 75% i 25%). Odpowiednio zatem na rzecz

powódki winien być zasądzony zwrot kosztów procesu w wysokości 1736,25 zł

(różnica kosztów, które powódka poniosła w postępowaniu apelacyjnym tj. kwoty

2715 zł i iloczynu łącznej kwoty kosztów obu stron tj. kwoty 3915 zł).

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.