V CZ 124/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 124/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

w sprawie z wniosku A. W.

przy uczestnictwie J. W.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 lutego 2012 r.,

zażalenia uczestnika postępowania J. W.

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 2 sierpnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy ustalił wartość

przedmiotu zaskarżenia na kwotę 120 556 zł (punkt 1), odrzucił skargę kasacyjną

uczestnika J. W. (punkt 2) z uwagi na jej niedopuszczalność oraz umorzył

postępowanie wywołane wniesieniem przez uczestnika wniosku o zwolnienie od

kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym (punkt 3).

Zażaleniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. uczestnik zaskarżył to postanowienie

w części dotyczącej odrzucenia jego skargi kasacyjnej oraz wniósł o jego uchylenie,

podnosząc zarzut naruszenia art. 19 k.p.c. i błędne ustalenie wartości przedmiotu

zaskarżenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach

o podział

majątku

wspólnego

po

ustaniu

wspólności

majątkowej

między

małżonkami zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeżeli jest ona niższa niż

sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

W judykaturze wyjaśniono, że sprawy działowe, do których zalicza się

między innymi sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej

wspólności

majątkowej,

zróżnicowanych,

skupiają

często

wiele

sprzecznych,

kwestii

interesów

prawnych

oraz

majątkowych

dotyczą

uczestników.

Z natury tych spraw wynika, że interesy poszczególnych uczestników ograniczają

się – w wymiarze majątkowym – do wysokości udziałów (części ułamkowych)

w poddawanym podziałowi majątku. Z tego względu, w wypadku zaskarżania

postanowienia co do istoty sprawy, mocą którego sąd dokonał działu, wartością

przedmiotu zaskarżenia – nawet wtedy, gdy orzeczenie zaskarżono „w całości” –

jest z reguły nie wartość całego dzielonego majątku, ale wartość konkretnego

interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego środek

odwoławczy dotyczy. Tylko wyjątkowo, np. gdy uczestnik podważa samą zasadę

podziału,

twierdząc

(współwłasności),

np.

albo

że

gdy

dzielony

zaskarża

majątek

nie

rozstrzygnięcie

stanowi

wspólności

dotyczące

roszczeń

dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków

albo rozliczenia nakładów w wysokości przekraczającej wartość udziału, wartość

przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość udziału (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004 Nr 4,

poz. 60).

Wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest

wiążąca ani dla sądu drugiej instancji, ani dla Sądu Najwyższego. Mogą one

poddać ją weryfikacji na podstawie akt sprawy z pominięciem zasad określonych

w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja

2001 r., IV CZ 20/01, niepubl., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, niepubl.

i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11).

W rozpoznawanej sprawie uczestnik podnosił, że Sąd powinien przyznać mu

większy udział w majątku wspólnym małżonków, aniżeli udział w wysokości 1/2 –

wskazywał bowiem, że należy mu się udział w wysokości 3/4 części. Uczestnik nie

kwestionował przy tym wartości ustalonego majątku, ani też nie zarzucał, że

błędnie ustalono wchodzące do tego majątku składniki, żądał jedynie przyznania

mu większego udziału, tj. uznania, że jego udział odpowiada kwocie 269 833,00 zł,

podczas gdy Sąd przyznał mu jedynie o wartości 190 635,15 zł. Tym samym, Sąd

przyznał mu kwotę mniejszą o 79 197,85 zł niż żądał uczestnik. Z tego też względu

należy uznać, że interes skarżącego wyrażał się w kwocie stanowiącej różnicę

między wartością udziału przyznaną mu przez Sąd, a tym, co uczestnik

postępowania żądał.

Mając na uwadze, że ustalona w wyniku tej weryfikacji wartość przedmiotu

zaskarżenia skargą kasacyjną nie przekracza progu określonego w art. 519 1 § 2

k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., orzekł, jak

w sentencji.

md