V CZ 12/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 12/06

POSTANOWIENIE

Dnia 26 kwietnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Antoni Górski

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z powództwa W.W.

przeciwko "C." Spółce z o.o. w B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2006 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 19 października 2005 r.,

oddala zażalenie i oddala wniosek pozwanego o zasądzenie

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 października 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

skargę kasacyjną powoda W. W. wobec nieuiszczenia wpisu sądowego. Powód,

wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, wysłał listem poleconym wniosek o

zwolnienie go od powyższej opłaty, wskazując jednakże błędny adres Sądu

Apelacyjnego (ul. E. 4, w O., podczas gdy Sąd ten mieści się przy ul. E. 4 w W.).

Pismo powoda trafiło do Sądu Rejonowego w O. i zostało przekazane przez ten

Sąd Rejonowy według właściwości, wpłynęło jednak do Sądu Apelacyjnego w […]

już po upływie tygodniowego terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia

13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j. t.: Dz. U. z 2002

r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi na

zasadzie art. 16 ust. 3 tej ustawy.

Powyższe

postanowienie

pełnomocnik

powoda

zaskarżył

w

całości

zażaleniem, zarzucając mu obrazę art. 120 § 1k..p.c. w zw. z art. 113 i art. 114 § 1,

art. 115 k.p.c., art. 325 k.p.c., art. 361 k.p.c., art. 365 § 1 k.p.c. i art. 394 § 1 k.p.c.,

a w konsekwencji także art. 3986 § 2 k.p.c.. Wskazując na powyższe, wniósł

o uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

w

całości

oraz

o rozpoznanie

i uwzględnienie wniosku o dalsze zwolnienie od kosztów sądowych, a także

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanego na

rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego, a nadto, z ostrożności

procesowej na zasadzie art. 168 § 1 i art. 169 § 2 i 3 k.p.c., o przywrócenie terminu

do złożenia wniosku o dalsze zwolnienie powoda od kosztów sądowych i przyjęcie

wniosku w tym przedmiocie do rozpoznania na podstawie nowych dowodów,

załączonych do pisma. W uzasadnieniu żalący podniósł między innymi, że

przedstawiony przez niego pocztowy dowód nadania, mający walor dokumentu

urzędowego, zawiera prawidłowy adres Sądu Apelacyjnego.

W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie oraz

o zasądzenie

od

pozwanego

na

rzecz

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

powoda

kosztów

postępowania

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że kognicją Sądu Najwyższego

objęte jest jedynie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd

Najwyższy nie rozpoznaje wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych ani

wniosków o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku, stąd też wnioski

w tym przedmiocie zawarte w petitum zażalenia są bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do zarzutów wadliwego odrzucenia skargi kasacyjnej, należy

wskazać na następujące kwestie. Skarga kasacyjna została odrzucona, bowiem

w ustawowym terminie wpis sądowy od niej nie został uiszczony. Konsekwencją

braku wpłaty jest, zgodnie z art. 16 ust. 1 uksc, obowiązującej w dacie wydania

zaskarżonego postanowienia, odrzucenie skargi. Odnosząc się do zarzutów

dotyczących uchybienia przez Sąd prawomocności zwolnienia powoda od kosztów

sądowych należy zauważyć, co zresztą trafnie podniósł pozwany w odpowiedzi na

zażalenie, że powód, wbrew swemu kategorycznemu twierdzeniu, nie był zwolniony

od kosztów sądowych w całości. Co prawda powód składał taki wniosek (k. 46),

jednakże ostatecznie przyznano mu zwolnienie od kosztów jedynie co do opłaty

sądowej od pozwu i to tylko w części przekraczającej kwotę 10 000 zł. (k. 72).

Na dalszych etapach postępowania zwolniono zaś powoda od opłaty od zażalenia

na postanowienie o odrzuceniu apelacji (k. 321), a po uchyleniu tegoż

postanowienia przez Sąd Apelacyjny — od wpisu od apelacji (k. 332). Skutek

prawny tych orzeczeń, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozciągał się

zatem

na

całe

postępowanie,

a

jedynie

na

poszczególne

jego

etapy

(por. postanowienie SN z 26.7.2000 r., I CZ 89/00, LEX nr 51344). Wezwanie

powoda przez Sąd Apelacyjny do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej było zatem

prawidłowe.

Istotnym problemem wymagającym rozstrzygnięcia jest zatem to, czy złożenie

przez powoda, w zakreślonym do uiszczenia przedmiotowej opłaty terminie,

wniosku, który powód mylnie zaadresował, oznaczając, jako siedzibę Sądu

Apelacyjnego, miasto O., należy uznać za doręczone Sądowi Apelacyjnemu w

terminie otwartym do wniesienia wpisu od skargi. Należy zgodzić się z żalącym, że

samo oznaczenie sądu według właściwości rzeczowej było prawidłowe.

Natomiast pełnomocnik powoda ponad wszelką wątpliwość błędnie oznaczył

na kopercie siedzibę Sądu. Świadczy o tym nadruk adresu na kopercie, w której

wniosek został doręczony za pośrednictwem poczty (k. 386). Żalący nie może

skutecznie powoływać się na pocztowy dowód nadania, który świadczy jedynie

o tym, że w oznaczonym dniu została nadana przesyłka adresowana do

określonego odbiorcy. Natomiast w stanie faktycznym niniejszej sprawy istotne

znaczenie ma adres zapisany przez nadawcę na kopercie. Był to zapewne skutek

przypadkowego przeoczenia, lecz zarazem takiego, któremu można przypisać

charakter zawinionego zaniechania, albowiem pełnomocnik powoda, a być może

inna osoba, za której działanie lub zaniechanie on odpowiada, najwidoczniej przez

niedbalstwo nie sprawdzili treści zapisanego na kopercie adresu przed wysłaniem

przesyłki.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyrażano pogląd, że w razie

złożenia wniosku lub środka zaskarżenia do sądu niewłaściwego, termin byłby

dochowany jedynie wówczas, gdyby przed jego upływem sąd niewłaściwy

przekazał

wniosek

sądowi

właściwemu

(tak

zwłaszcza

w

postanowieniu

SN z 29.8.1970 r., I PZ 56/70, LEX nr 6783; podobnie, w odniesieniu do środków

odwoławczych w postępowaniu cywilnym, m.in. w postanowieniu SN z 2.6.1978 r.,

I CZ 66/78, niepubl.; postan. SN z 14.11.1973 r., II CZ 183/73, OSPiKA 1974/5,

poz. 97; uchwała SN z 28.11.1987 r., III CZP 33/87, OSNCP 1988/5, poz. 73).

Mając zatem na względzie, iż pełnomocnik powoda został wezwany do

uiszczenia opłaty dnia 30 września 2005 r. (k. 366), termin do uiszczenia opłaty

upływał dnia 7 września 2005 r., zaś błędnie zaadresowany przez żalącego

wniosek został nadany w Urzędzie Pocztowym O. 1 dnia 11 października 2005 r.,

należy dojść do konkluzji, że wniosek został przedstawiony Sądowi Apelacyjnemu

po terminie i jako taki, nie podlegał uwzględnieniu. Odrzucenie skargi kasacyjnej

było zatem zasadne.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

db