V CZ 117/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 117/06

POSTANOWIENIE

Dnia 25 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa R. Z. i małoletniej A. Z.

działającej przez matkę R. Z.

przeciwko Gminie J. i Skarbowi Państwa - Wojewodzie […]

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2007 r.,

zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 6 października 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 października 2006 r., Sąd Apelacyjny odrzucił

apelację powódek R. Z. i małoletniej A. Z. działającej przez matkę R. Z. od wyroku

Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie przeciwko Gminie J.

i Skarbowi Państwa – Wojewodzie. W uzasadnieniu podał, że powódki, będąc

zwolnione całkowicie od kosztów sądowych i reprezentowane przez adwokata,

miały obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł, czego nie

uczyniły.

W zażaleniu pełnomocnik procesowy powódek podniósł zarzut obrazy art. 14

ust. 2 i 3 oraz art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.), w uzasadnieniu

wywodząc między innymi, iż zaskarżony wyrok został wydany przed dniem wejścia

w życie nowej ustawy o kosztach sądowych, zaś czynności podejmowane w tzw.

postępowaniu międzyinstancyjnym – niezależnie od chwili wniesienia środka

odwoławczego – otwierały faktycznie postępowanie przed Sądem drugiej instancji.

Ponieważ przypadały one na okres obowiązywania dawnej ustawy o kosztach,

zdaniem strony żalącej, aż do chwili prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd

odwoławczy, zastosowanie znajduje ta ustawa, co skutkuje niedopuszczalnością

odrzucenia apelacji z powodu jej nieopłacenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Co prawda

trzeba przyznać rację żalącym, iż sposób rozumienia terminu „zakończenia

postępowania w danej instancji”, jako rozgraniczającego stosowanie dawnych

i nowych przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie jest

jednoznacznie pojmowany w doktrynie i w orzecznictwie, w sprawie nie chodzi

jednak tak naprawdę o określenie chwili zakończenia postępowania przed Sądem

Okręgowym, lecz o moment, w którym rozpoczęło się postępowanie przed Sądem

Apelacyjnym. Ten bowiem moment będzie decydował o tym, jakie przepisy

o kosztach powinny znaleźć zastosowanie na kolejnym etapie postępowania,

tj. przed Sądem drugiej instancji.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zapadłym po wejściu w życie ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej:

„u.k.s.c.”) trafnie przyjęto, iż z uwagi na wyjątkowy charakter normy prawa

intertemporalnego, jaka wynika z art. 149 ust. 1 u.k.s.c., pierwszeństwo należy

przyznać stosowaniu ustawy nowej (tak m.in. w postanowieniach SN: z 28 czerwca

2006 r., III CZ 36/06, Wokanda 2006 nr 11, poz. 8; z 27 lipca 2006 r., III CZ 46/06,

niepubl.; z 22 listopada 2006 r., V CZ 92/06, niepubl.).

O ile zatem należy zgodzić się z argumentem, iż Sąd Okręgowy, z uwagi na

dyspozycję art. 149 ust. 1 u.k.s.c., prawidłowo powinien był stosować (i faktycznie

stosował) przepisy nieobowiązującej już ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych z 1967 r., o tyle nie można zgodzić się z twierdzeniem, że jakakolwiek

czynność apelujących, podjęta przed Sądem pierwszej instancji w celu zaskarżenia

wyroku, otworzyła nowy etap postępowania. Postępowanie odwoławcze otwiera

bowiem dopiero wniesienie środka zaskarżenia za pośrednictwem sądu, który

wydał zaskarżone orzeczenie. Moment ten jest miarodajny dla określenia, jakie

przepisy o kosztach sądowych znajdą zastosowanie (tak m.in. w uzasadnieniu

uchwały SN z 25 października 2006 r., III CZP 73/06, niepubl.).

Z akt sprawy wynika, że co prawda wniosek o sporządzenie uzasadnienia

wyroku i doręczenia powódkom odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem został

złożony w Sądzie Okręgowym w K. dnia 2 lutego 2006 r. (k. 634), jednakże samą

apelację wniesiono, poprzez jej złożenie w biurze podawczym Sądu pierwszej

instancji, dopiero 27 marca 2006 r. (k. 659). Skoro zatem wniesienie środka

zaskarżenia jest pierwszą czynnością postępowania odwoławczego – co w sprawie

niniejszej nastąpiło po dniu wejścia w życie u.k.s.c. (tj. po 2 marca 2006 r.) – to tym

samym Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował w sprawie przepisy nowe, zaś

nieopłacenie

środka

odwoławczego,

sporządzonego

przez

profesjonalnego

pełnomocnika procesowego, opłatą stałą w wysokości 30 zł uzasadniało odrzucenie

apelacji na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

db