V CZ 112/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 112/11

POSTANOWIENIE

Dnia 6 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa T. P.

przeciwko S. U., Z. B. i J. K.

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lipca 2012 r.,

zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, dotyczące kosztów postępowania

za pierwszą instancję i zawarte w punkcie 3 (trzecim) wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 kwietnia 2011 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 15 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny

Okręgowego

zmienił wyrok Sądu

z 1 grudnia 2010 r. i zobowiązał pozwanego Z. B. do zaniechania

naruszenia dobra osobistego powoda – T. P. oraz zasądził od pozwanych – J. K.,

S. U. i Z. B. solidarnie na rzecz powoda kwotę 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia

oraz 1.610 zł kosztów postępowania za pierwszą instancję; w pozostałym zakresie

oddalił apelację pozwanych i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

W zażaleniu na zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego rozstrzygnięcie

o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego (pkt 3 wyroku) powód zarzucił, że

zostało ono wydane z naruszeniem art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 w zw. z § 6

pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348

ze zm.) wobec omyłkowego nie zasądzenia kwoty 600 zł tytułem zwrotu opłaty

sądowej od pozwu oraz kwoty 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu za pierwszą instancję od roszczenia majątkowego

(zadośćuczynienia) dochodzonego łącznie z roszczeniem niemajątkowym.

Powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz

powoda kwoty 600 zł, jako zwrotu opłaty od pozwu, kwoty 17 zł tytułem opłaty od

pełnomocnictwa i kwoty 1.200 zł jako wynagrodzenia pełnomocnika od roszczeń

majątkowych dochodzonych w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 pkt 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje

na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W judykaturze Sądu

Najwyższego utrwalony został pogląd, podzielany także w niniejszej sprawie,

zgodnie z którym ścisła wykładnia tego przepisu nie dopuszcza zaskarżenia

zażaleniem do Sądu Najwyższego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji o kosztach

procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji w razie zmiany przez sąd

drugiej instancji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W takim wypadku uprawnienie

strony do poddania kontroli instancyjnej orzeczenia o kosztach procesu

poniesionych przed sądem pierwszej instancji, wynikające z art. 176 ust. 1

Konstytucji RP, wyczerpuje się w możliwości zaskarżenia tego rozstrzygnięcia

jedynie do sądu drugiej instancji.

Określona

dwuinstancyjności

w

art.

postępowania

ust.

Konstytucji

sądowego,

w

zasada

odniesieniu

co

do

najmniej

orzeczenia

o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji, o których sąd ten

rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie, realizuje się poprzez możliwość

jego zaskarżenia przez każdą ze stron do sądu apelacyjnego. W takiej sytuacji

jednak sąd apelacyjny orzeka co do kosztów procesu, które były już uprzednio

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, w następstwie uwzględnienia

apelacji i zmiany wyroku sądu pierwszej instancji lub jedynie po rozpoznaniu

zażalenia w przedmiocie kosztów (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 171; z 24 września

2010 r., IV CZ 60/10, nie publ.; z 26 stycznia 2011 r., IV CZ 103/10, nie publ.;

z 1 czerwca 2011 r., II CZ 18/11, nie publ., uzasadnienie wyroku TK z 27 marca

2007 r., SK 3/05, OTK-A 2007 nr 3, poz. 32 dot. d. art. 39318 § 2 k.p.c.).

Z tych względów niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego na

zawarte w wyroku sądu apelacyjnego postanowienie co do kosztów procesu przed

sądem pierwszej instancji. Wniesione zażalenie podlegało więc odrzuceniu

stosownie do art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821, w zw. z art. 373 k.p.c.

md