V CZ 109/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 109/12

POSTANOWIENIE

Dnia 17 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie ze skargi E. C.

o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 kwietnia 2007 r., w sprawie z powództwa E. C.

przeciwko O. Centrum Rehabilitacji w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 kwietnia 2013 r.,

zażalenia skarżącego E. C.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 maja 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. odrzucił, w braku

ustawowej podstawy wznowienia skargę powoda E. C. o wznowienie postępowania

w sprawie przeciwko O. Centrum Rehabilitacji w K. zakończonej prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 24 kwietnia 2007 r.

Sąd wskazał, że przedmiotowa skarga jest kolejną, trzecią skargą

o wznowienie postępowania. Dwie

niestwierdzenia

ustawowej

poprzednie także zostały odrzucone wobec

podstawy

wznowienia,

przy

czym

skarżący

kwestionował w nich opinię biegłych z powołaniem na wyniki konsultacji lekarskich

sprzed wniesienia skarg, które miały potwierdzić istnienie ropnia w czasie objętym

zakresem opiniowania w sprawie o zapłatę bądź w chwili konsultacji. W trzeciej

skardze powód wskazywał jako podstawę wznowienia wykrycie nowej istotnej

okoliczności faktycznej polegającej na uzyskaniu w trakcie konsultacji lekarskiej

w Śląskim Centrum Medycznym w W. w dniu 29 lutego 2012 r. informacji, że

znajdujący się w jego dokumentacji medycznej opis badania NMR kręgosłupa

lędźwiowo-krzyżowego z lutego 2004 r. potwierdzał objawy toczącego się procesu

zapalnego spowodowanego niebezpiecznym ropniem, co potwierdzało występujące

już wówczas skutki pozostawienia w jego ciele fragmentu igły chirurgicznej.

Zdaniem Sądu, skoro powód dysponował wynikami wskazanego badania w trakcie

rozpoznawania sporu, to nie wykryto nowej okoliczności po jej zakończeniu. Nie

jest dopuszczalne wznowienie postepowania z tej przyczyny, że lekarz konsultujący

powoda inaczej ocenił wynik badania jak biegli, wydający opinię w trakcie

postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód. Dochodząc uchylenia

orzeczenia skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwą

wykładnię i zastosowanie w zakresie przyjęcia braku ustawowej podstawy

wznowienia oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 5 k.p.c. poprzez niezastosowanie

i przedłożenie zasady niewzruszalności prawomocnego wyroku nad zasadę

sprawiedliwego rozpoznawania sprawy oraz nieuwzględnianie zasad współżycia

społecznego.

Sąd Najwyższy zważył:

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem skarga

o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia

i nie może być traktowana jak środek odwoławczy. Oznacza to, że postępowanie

wszczynane skargą o wznowienie postępowania nie jest objęte wszystkimi

gwarancjami prawa do sądu oraz powiązanej z nim zasady dwuinstancyjności

postępowania i dopuszczalne są w nim ograniczenia (por. wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r., SK 2/09, OTK-A 2010/1/1,

postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2006 r., Ts 168/05,

OTK ZU nr 1/B/2007, poz. 17; z dnia 28 lutego 2006 r., Ts 218/05, OTK ZU

nr 3/B/2006, poz. 125; z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. Ts 55/05, OTK ZU

nr 1/B/2006, poz. 31). W postanowieniu z dnia 21 lipca 2009 r., Ts 220/07 Trybunał

Konstytucyjny, odnosząc się (w ówczesnym stanie prawnym) do dalej idącej kwestii

niedopuszczalności

w postępowaniu

zaskarżania

apelacyjnym

w

orzeczeń

toku

wydanych

rozpoznania

po

raz

pierwszy

skargi

o

wznowienie

postępowania, wręcz stwierdził, że nie prowadzi ona automatycznie do naruszenia

prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami

sprawiedliwości. Klauzule generalne, do których zaliczyć należy zasady współżycia

społecznego, nie mogą zastąpić norm procesowych, których istotą jest charakter

formalny. Z tych względów najdalej idące zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1

Konstytucji i art. 5 k.p.c. są chybione.

Wskazany wyżej procesowy charakter skargi o wznowienie postępowania

przemawia za przyjęciem, że podlega ona szczególnym rygorom odnośnie formy

i treści, zaś przepisy regulujące tę instytucję nie mogą podlegać wykładni

rozszerzającej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1999 r.,

III CKN 184/98). Ustawowe przesłanki dopuszczalności skargi o wznowienie

postępowania zostały enumeratywnie wyliczone w art. 401, 4011 oraz 403 k.p.c.

Skarżący powołał się na przesłankę późniejszego wykrycia środków dowodowych,

które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła

skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwaloną

wykładnią przepisu art. 403 § 2 k.p.c. zwrot „późniejsze wykrycie środków

dowodowych” oznacza powzięcie wiadomości w sposób umożliwiający powołanie

się na nie po raz pierwszy, zatem dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy strona nie

miała obiektywnej możliwości powołania się na dowód w toku wcześniejszego

postępowania (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r.,

I CZ 6/12, niepubl., z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 137/11, niepubl., z dnia 9 września

2011 r., I CZ 49/11, niepubl., z dnia 26 stycznia 2011 r., II CZ 180/10, niepubl.,

z dnia 16 czerwca 2010 r., I CZ 27/10, niepubl., z dnia 24 czerwca 2009 r., I CZ

32/09, niepubl., z dnia 12 września 2007

r., I CZ 105/07, niepubl.).

Judykatura jednoznacznie podziela również pogląd, że „wykrycie” odnosi się do

okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych

i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronom, a nie dotyczy okoliczności

i dowodów

jawnych

z

materiału

poprzedniego

postepowania,

tylko

nie

dostrzeżonych przez stronę. Tymczasem, jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny,

odwołując się do akt sprawy, powód dysponował opisem badania NMR kręgosłupa

lędźwiowo-krzyżowego z lutego 2004 r. w postępowaniu rozpoznawczym,

przedstawił go biegłemu, który odniósł się do niego w treści opinii. Trafnie wskazał

sąd, że wznowienie postępowania nie służy do weryfikacji opinii biegłych ani

weryfikacji decyzji sądów orzekających, które nie przeprowadziły dowodu

z uzupełniającej opinii biegłego ani nie dopuściły dowodu z opinii innego biegłego.

W tym stanie rzeczy brak waloru nowości okoliczności i środków dowodowych

wskazanych jako podstawa wznowienia.

Zgodnie z art. 410 k.p.c., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie

przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego trwale ugruntowany jest pogląd, że przesłanka

odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zachodzi nie tylko wtedy, gdy

powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób

nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w skardze

okoliczności wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie

podstawę wznowienia, jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje

(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ

103/06, z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10, z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12,

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09). Zasadnie zatem

Sąd Apelacyjny przyjął, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym orzeczeniem nie była oparta na ustawowo wskazanej

podstawie i ją odrzucił.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14, 39821, 391 § 1

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.

jw