V CZ 108/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 108/11

POSTANOWIENIE

Dnia 8 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa P. Spółki z o.o. w W.

przeciwko Miastu C.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lutego 2012 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 maja 2011 r.,

oddala zażalenie i zasądza od powódki na rzecz pozwanego

5400

(pięć

tysięcy

zażaleniowego.

czterysta)

zł

kosztów

postępowania

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki od

wyroku Sądu Okręgowego jako niedopuszczalną ze względu na wskazanie w

apelacji jako strony pozwanej innego podmiotu niż w zaskarżonym wyroku (art. 373

w związku z art. 370 k.p.c.)

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że zaskarżonym apelacją wyrokiem

Sąd Okręgowy – zdaniem Sądu Apelacyjnego – oddalił wniesiony przeciwko Miastu

C. reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta C. sprzeciw od orzeczenia

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którym oddalono wniosek powódki

o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego

nieruchomości Skarbu Państwa jest nieuzasadniona.

Tymczasem powódka w apelacji jako stronę pozwaną określiła Skarb

Państwa

reprezentowany

odwoławczego

dokonana

przez

Prezydenta

przez

powódkę

Miasta

zmiana

C. Zdaniem

Sądu

strony

pozwanej

jest

niedopuszczalna. Sąd nie podzielił zarzutu apelującej, że Sąd Okręgowy

z naruszeniem art. 194 § 1 k.p.c. uznał, iż stroną pozwaną w sprawie jest Miasto

C. Podniesiony przez pozwanego zarzut braku legitymacji biernej w sprawie nie był

bowiem równoznaczny z wnioskiem o wezwanie do udziału w sprawie Skarbu

Państwa na podstawie art. 194 § 1 k.p.c.; oznaczał jedynie zwrócenie uwagi, że

powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie

stroną pozwaną. Sąd pierwszej instancji nie mógł – wbrew przekonaniu apelującej

– sam ustalić podmiotu, przeciwko któremu należało wytoczyć powództwo. Sąd

Apelacyjny podkreślił, że występujący przed Sądem pierwszej instancji w

charakterze pozwanego podmiot został wskazany przez powódkę działającą w

sprawie z profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym. W konsekwencji apelację

powoda należało odrzucić, albowiem Skarb Państwa, wskazany w niej jako

pozwany, nie jest stroną w sprawie (art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.).

W zażaleniu pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie art. 379 pkt 2 k.p.c.

i art. 78 ust. 3 w związku z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze

zm.; dalej – „u.g.n.”). i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zniesienie

postępowania w sprawie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rację ma skarżąca, że przedmiotem rozpoznania Sądu Okręgowego nie był

– wbrew stwierdzeniu Sądu Apelacyjnego – wniesiony przez nią sprzeciw od

orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którym oddalono jej

wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania

wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa jest nieuzasadniona. Wniesienie

sprzeciwu od orzeczenia właściwego kolegium jest bowiem – zgodnie z art. 80 ust.

1 u.g.n. – równoznaczne jedynie z żądaniem przekazania sprawy o tzw.

aktualizację

opłaty

rocznej

z

tytułu

użytkowania

wieczystego

do

sądu

powszechnego właściwego ze względu ma miejsce położenia nieruchomości.

Pozew w postępowaniu przed sądem zastępuje natomiast – w myśl art. 80 ust. 2

u.g.n. wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest

uzasadniona w innej wysokości., który użytkownik wieczysty złożył przeciwko

w rozumieniu art. 78 ust. 3 u.g.n. właściwemu organowi do samorządowego

kolegium odwoławczego. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy był

zatem pozew, który stanowił wniosek skarżącej o ustalenie, że aktualizacja opłaty

z tytułu

użytkowania

wieczystego

jest

nieuzasadniona,

złożony

do

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. po otrzymaniu wypowiedzenia

dotychczasowej opłaty z dniem 31 grudnia 2010 r.

Dokonana przez Sąd Apelacyjny z naruszeniem przytoczonych przepisów

ocena, że przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy był sprzeciw od

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie miała jednak – wbrew

przekonaniu skarżącej – istotnego wpływu na zaskarżone postanowienie.

Z zebranego w sprawie materiału wynika, że w postępowaniu przed Sądem

pierwszej instancji sporna między stronami okazała się kwestia, czy pozwanym

w sprawie powinno być Miasto C. reprezentowane przez Prezydenta Miasta C. czy

– jak twierdziło kwestionujące swoją legitymację bierną w spawie Miasto C. – Skarb

Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta C. Skarżąca w tym sporze

opowiedziała się za pozwaniem w sprawie Miasta C. reprezentowanego przez

Prezydenta Miasta C. Świadczy o tym pominięte w zażaleniu pismo procesowego

skarżącej z dnia 20 października 2010 r., sporządzone przez jej profesjonalnego

pełnomocnika procesowego, i przebieg rozprawy z dnia 24 listopada 2010 r., na

której pełnomocnik procesowy skarżącej nie podjął, po kolejnej wymianie przez

strony poglądów co do oznaczenia strony pozwanej w sprawie, czynności

zmierzających do zmiany oznaczenia strony pozwanej. W tej sytuacji Sąd

Apelacyjny trafnie uznał, że pozwanym w sprawie, oznaczonym przez powódkę w

postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, jest Miasto C. Bezskuteczna jest

natomiast zmiana oznaczenia strony pozwanej w apelacji i wskazanie jako

pozwanego – w związku z oddaleniem powództwa z powodu braku legitymacji

biernej Miasta C. – Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta

C., ponieważ po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji nie jest

dopuszczalne podmiotowe przekształcenie powództwa (art. 391 § 1 k.p.c.).

W konsekwencji chybiony jest także zarzut nieważności postępowania, w którym

zapadło zaskarżone postanowienie, spowodowanej tym, że – zdaniem skarżącej –

wskazany w apelacji pozwany Skarb Państwa nie był reprezentowany przez

Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Nie można bowiem

mówić o niewłaściwej reprezentacji Skarbu Państwa, skoro nie jest on pozwanym

w sprawie.

Argumentów podważających prawidłowość zaskarżonego postanowienia nie

dostarczają przytoczone przez skarżąca orzeczenia Sądu Najwyższego, zwłaszcza

postanowienia z dnia 25 maja 2007 r., I CSK 30/07, (OSNC-ZD 2008, nr 2, poz. 33)

i z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK/08 (niepubl.), albowiem dotyczą one innego stanu

faktycznego, odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej pozwanego,

a nie odrzucenia apelacji jako niedopuszczalnej ze względu na oznaczenie strony

pozwanej.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 w związku

z art. 3941 § 3 i art. 391 § 1 k.p.c.).