V CZ 104/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 104/12

POSTANOWIENIE

Dnia 17 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa P. P.

przeciwko J. K. i in.,

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 kwietnia 2013 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 24 kwietnia 2012 r.,

odrzuca zażalenie w części zaskarżającej postanowienie

oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia

skargi kasacyjnej, a w pozostałej części zażalenie oddala.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o

przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucił skargę kasacyjną

powoda od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2011 r. Z uzasadnienia

wynika, że powód otrzymał wyrok z uzasadnieniem w dniu 2 grudnia 2011 r., a

skargę nadał w placówce operatora publicznego w dniu 3 lutego 2012 r. We

wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powód podał, że

winę za niedotrzymanie terminu ponosi jego pełnomocnik, a zatem nie wykazał

przesłanek przewidzianych art. 168 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał, że nie jest to

przyczyna, która mogłaby przemawiać za twierdzeniem powoda, że uchybienie

terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez niego, ponieważ działania

pełnomocnika strony traktowane są tak, jak działania strony. Konsekwencją

oddalenia wniosku było stwierdzenie, że skarga kasacyjna nie została złożona w

terminie wskazanym w art. 3985 § 1 k.p.c.

Powód zażalenie skierował zarówno do postanowienia oddalającego jego

wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i jej

odrzucenia. Zarzucił naruszenie art. 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że nie wykazał

niezawinienia w niedopełnieniu czynności procesowej mimo podania, że zlecił

wniesienie skargi kasacyjnej profesjonalnemu pełnomocnikowi, który poprzestał na

informacji przekazanej przez żonę powoda, nie badając kwestii daty doręczenia

wyroku

z

uzasadnieniem.

Nie

zasługuje

na

podzielenie

stanowisko,

że niestaranność pełnomocnika miałaby obciążać stronę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należało stwierdzić niedopuszczalność zaskarżenia

postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania

spóźnionej czynności procesowej. Postanowienie Sądu drugiej instancji w tej

kwestii nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, stosownie zatem

do art. 3941 § 2 k.p.c., nie przysługuje na nie zażalenie do Sądu Najwyższego.

Zaskarżalność postanowień sądu drugiej instancji była we wcześniejszym okresie

przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego, w których wyrażony został,

ugruntowany

już

pogląd,

że

kończące

postępowanie

w

sprawie

są

te

postanowienia, które orzekają o całości sprawy poddanej pod osąd i uniemożliwiają

jego kontynuowanie (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu najwyższego

z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22;

postanowienia z dnia 26 sierpnia 1998 r., II CZ 69/98, niepubl.; z dnia 16 marca

2000 r., I PZ 86/99, niepubl.; z dnia 20 maja 2002 r., I PZ 38/02, OSNP- wkł.2002,

nr 20, poz. 11; z dnia 13 czerwca 2002 r., V CZ 59/02, niepubl.; z dnia 24 lutego

2012 r., II UZ 62/11, niepubl.). Zażalenie zatem na to postanowienie podlegało

odrzuceniu na podstawie art. 373 w związku z art. 370, art. 394 1 § 3, art. 39821 i art.

391 § 1 k.p.c.).

Nie zasługiwało na uwzględnienie zażalenie powoda na postanowienie

o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Fakt złożenia tego środka odwoławczego nie był

kwestionowany. Mimo niezgłoszenia wniosku o objęcie badaniem prawidłowości

postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi

kasacyjnej (art. 380 w związku z art. 3941 § 3, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.) powód

podważa

stanowisko

Sądu

Apelacyjnego,

stwierdzające

że

zaniedbanie

pełnomocnika strony traktowane być powinno jak zaniedbanie samej strony. Zarzut

żalącego się jest bezpodstawny. Strona i jej pełnomocnik mają obowiązek

wzajemnego starannego działania, co jest konsekwencją założenia, że działanie

pełnomocnika jest traktowane jak działanie strony. Nie można zatem skutecznie

opierać wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności

procesowej na twierdzeniu, że zaniedbania dopuścił się pełnomocnik, a nie strona.

Na taką interpretację braku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających

wniosek o przywrócenie terminu wskazują liczne wypowiedzi Sądu Najwyższego,

które mają zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienia

z dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 950/99, niepubl.; z dnia 13 marca 2000 r., IV CKN

841/00 niepubl.; z dnia 23 lipca 2002 r., II CZ 72/02, niepubl.; z dnia 3 grudnia

2003 r., I CZ 139/03, niepubl.; z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, niepubl.).

W tej sytuacji oddalenie wniosku o przywrócenie terminu prowadzi do uznania

bezskuteczności spóźnionej czynności procesowej (post. z dnia 28 października

2011 r., I CZ 95/11, niepubl.), która w odniesieniu do środka odwoławczego jest

przyczyną odrzucenia go (art. 3986 § 2 k.p.c.).

Z

powyższych

względów

zażalenie

odnośnie

do

postanowienia

w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej podlegało oddaleniu na podstawie

art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

es