V CZ 103/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 103/10

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa D. i O. W.

przeciwko J. U.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 lutego 2011 r.,

zażalenia powódki D. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 27 września 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 września 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

apelację powódki D. W. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 listopada 2009 r. W

uzasadnieniu wskazał, że ze względu na wszczęcie sprawy przed dniem 10 marca

2007 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych, powódka - korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych powinna przy wnoszeniu apelacji uiścić opłatę podstawową w wysokości 30 zł (art.

14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 in fine ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Tym samym

zastosowanie znajduje uchylony z dniem 1 lipca 2009 r. art. 1302 § 3 k.p.c.,

zobowiązujący do odrzucenia nieopłaconej apelacji bez wezwania profesjonalnego

pełnomocnika do dokonania tej czynności.

W zażaleniu powódka zarzuciła naruszenie art. 130 2 § 3 k.p.c. oraz art. 14

ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach

cywilnych

przez

zastosowanie

ich

w

dacie,

gdy

już

one

nie obowiązywały. Podniosła, że Sąd Apelacyjny pominął przy rozstrzyganiu treść

art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i nie uwzględnił

tego, że sprawa niniejsza została zakończona w pierwszej instancji dopiero

10 listopada 2009 r., co wiązało się z wymogiem zastosowania nowych przepisów

o kosztach sądowych, znoszących obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przy

wnoszeniu apelacji przez stronę w całości zwolnioną od kosztów sądowych.

W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie do

merytorycznego rozpoznania odrzuconej apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123),

do spraw wszczętych przed dniem 10 marca 2007 r. stosuje się uchylone przepisy

art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 in fine ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych, przewidujące obowiązek pobrania opłaty

podstawowej od apelacji mimo zwolnienia strony od kosztów sądowych w całości

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 52/08, nie

publ.). Oznacza to, że przy ocenie dopuszczalności odrzucenia apelacji strony

zwolnionej od kosztów sądowych w całości ze względu na nieuiszczenie opłaty

podstawowej w sprawie wszczętej przed dniem 10 marca 2007 r., okoliczność

w postaci „czasu zakończenia postępowania w danej instancji”, o której mówi art.

149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie ma żadnego

znaczenia. Istotny jest wyłącznie moment wszczęcia sprawy, przez co należy

rozumieć złożenie przez stronę pozwu lub wniosku (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., V CZ 78/07, nie publ.).

Skoro sprawa została wszczęta w dniu 27 września 1999 r., to na powódce,

mimo iż korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z art. 14 ust. 2

i art. 100 ust. 2 in fine ustawy, ciążył obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od

apelacji w wysokości 30 zł.

Odrzucenie apelacji przez Sąd Apelacyjny na podstawie wskazanych

w zaskarżonym postanowieniu przepisów było uzasadnione. Wbrew stanowisku

skarżącej, nie były to przepisy nieobowiązujące. Obowiązywały one w dacie ich

stosowania przez Sąd Apelacyjny, a co więcej zgodnie z wyrokiem Trybunału

Konstytucyjnego, zarówno przepis art. 1302 § 3 k.p.c. w zakresie w jakim

przewiduje, że sąd odrzuca nieopłaconą apelację wniesioną przez adwokata, radcę

prawnego lub rzecznika patentowego bez uprzedniego wezwania do uiszczenia

należnej opłaty, jak i art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy

nowelizującej z 14 grudnia 2006 r., są zgodne z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1,

art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia

17 listopada 2008 r., SK 33/07, OTK-A 2008, nr 9, poz. 154).

Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 2 i 3 w zw.

z art. 39821 k.p.c. orzekł jak na wstępie.

jz