V CZ 100/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 100/05

POSTANOWIENIE

Dnia 21 września 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. M. i H. M.

przeciwko (...) Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2005 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 czerwca 2005 r.,

sygn. akt I ACa (...),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 2 maja 2005 r. odrzucił skargę kasacyjną

powodów od wyroku tego Sądu z dnia 9 lutego 2005 r. Kolejnym postanowieniem z dnia

3 czerwca 2005 r. Sąd ten odrzucił wniesioną w otwartym jeszcze terminie „nową”

skargę kasacyjną powodów. Stwierdził, że stosownie do art. 398 1 § 1 k.p.c. stronie

przysługuje skarga kasacyjna. Oznacza to, że ocenie dopuszczalności podlegać może

tylko jedna skarga kasacyjna, a więc jedynie pierwsza wniesiona przez powodów.

„Nowa”, późniejsza skarga kasacyjna wniesiona w terminie jest niedopuszczalna.

W zażaleniu na to ostatnie postanowienie wniesiono o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcie zażalenia łączy się z zagadnieniem, jakie orzeczenia sądowe

korzystają w postępowaniu cywilnym z powagi rzeczy osądzonej. Problem skutków

prawomocnego orzeczenia aktualny jest bowiem również wówczas, gdy, jak w sprawie,

wydano postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a strona procesowa w otwartym

dwumiesięcznym terminie (art. 3985 § 1 k.p.c.) wniosła „nową” skargę.

Z powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko te orzeczenia sądu, które zawierają

rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a więc w procesie tylko wyroki (a w postępowaniu

nieprocesowym postanowienia orzekające co do istoty sprawy). Dlatego w art. 366 k.p.c.

mowa jest wyraźnie o wyroku, a w pozostałych przepisach tego rozdziału kodeksu

ogólnie o orzeczeniach.

Redakcja art. 366 k.p.c. łączy się m.in. z art. 316 k.p.c., określającym, kiedy sąd

wydaje wyrok. Jeżeli bowiem sąd nie wydał orzeczenia co do istoty sprawy, to nie

można mówić o „powadze rzeczy osądzonej”. Oznacza to, że postanowienie, którym

skarga kasacyjna została odrzucona nie korzysta z powagi rzeczy, i że nie ono stoi na

przeszkodzie ponownemu wniesieniu przez tę samą stronę kolejnej skargi. Inaczej

mówiąc, okoliczność, iż sąd już raz orzekł prawomocnym postanowieniem w

przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej nie wyklucza możliwości wniesienia „nowej”

skargi.

Należy wprawdzie zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Sąd Apelacyjny, że

Sądowi Najwyższemu może być przedstawiona przez sąd drugiej instancji tylko jedna

skarga kasacyjna tej samej strony procesowej, to jednak przyjąć trzeba, odmiennie niż

Sąd Apelacyjny, że po prawomocnym odrzuceniu skargi kasacyjnej strona może wnieść

„nową” skargę do chwili upływu dwumiesięcznego terminu do jej wniesienia

(art. 3985 § 1 k.p.c.). Odrzucenie pierwszej skargi kasacyjnej spowoduje bowiem jej

eliminację

z

dalszego

postępowania,

co

pozwoli

na

przedstawienie

Sądowi

Najwyższemu tylko jednej („nowej”) skargi kasacyjnej.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 39816 k.p.c.

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).