V CSK 96/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 96/10

POSTANOWIENIE

Dnia 27 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSA Jan Kremer

Protokolant Izabella Janke

w sprawie z wniosku J. i A. K.

przy uczestnictwie E. E. E. S.A. Spółki Akcyjnej w Atenach Oddziału w Polsce w .

o wpis hipoteki,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r.,

skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego

[…]

z dnia 22 października 2009 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, pozostawiając

temu

Sądowi

kasacyjnego.

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2009 r. Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg

Wieczystych oddalił wniosek J. i A. małżonków K. o wpis w dziale czwartym księgi

wieczystej KW Nr /.../ hipoteki umownej kaucyjnej w kwocie 91.000 zł na rzecz E.

E. E. S.A. Spółki Akcyjnej Oddział w Polsce w W. W ocenie Sądu pierwszej

instancji oddział banku zagranicznego utworzony w Polsce działa w imieniu i na

rzecz tego banku i nie posiada osobowości prawej. Takiemu oddziałowi nie

przysługuje ograniczone prawo rzeczowe, jakim jest hipoteka. Istniała więc

przeszkoda do wpisu w rozumieniu art. 6269 k.p.c.

Apelacja od tego orzeczenia wniesiona przez uczestnika postępowania E. E.

E. S.A. Spółka Akcyjna w Atenach Oddział w Polsce została oddalona

postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 22 października 2009 r., który uznał za

prawidłową ocenę prawną Sądu Rejonowego.

Powyższe postanowienie Sądu Okręgowego zostało zaskarżone w całości

skargą kasacyjną przez uczestnika postępowania E. E. E. S.A. Spółka Akcyjna w

Atenach Oddział w Polsce. Skarga została oparta na obu podstawach kasacyjnych

wymienionych w art. 3983 § 1 k.p.c. W ramach naruszenia prawa materialnego

zarzucono naruszenie art. 48i w zw. z art. 4 pkt 21 ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. Prawo bankowe (t.j. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt

18, art. 48j, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 93 ust. 1, art. 95 ust. 1, 2 i 3, art. 40a ust. 1 pkt 1

w zw. z art. 48k ust. 2 Prawa bankowego poprzez niezastosowanie art. 48i w zw.

z art. 4 ust. 1 pkt 21 Prawa bankowego przy ocenie prawidłowości oznaczenia

uczestnika postępowania: „E. E. E. S.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce” jako

wierzyciela hipotecznego i nieuwzględnienie zawartej w tym przepisie regulacji,

zgodnie z którą instytucja kredytowa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 17 Prawa

bankowego, jaką jest E. E. E. S.A. w Atenach posiadająca zarejestrowany zgodnie

z prawem polskim oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może prowadzić

działalność w zakresie Prawa bankowego wyłącznie poprzez ten oddział, a w

konsekwencji nie może takiej działalności prowadzić na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej pod własną firmą (tj. E. E. E. S.A. w Atenach), a wyłącznie pod firmą której

brzmienie odpowiada dyspozycji art. 40a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48k ust. 2 Prawa

bankowego, tj. pod firmą E. E. E. S.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce. Ponadto,

zarzucono niewłaściwą interpretację art. 4 ust. 1 pkt 18 Prawa bankowego poprzez

wadliwe przyjęcie, że oznaczenie we wniosku o wpis hipoteki jako wierzyciela

hipotecznego uczestnika postępowania pod firmą E. E. E. S.A. Spółka Akcyjna

Oddział w Polsce oznacza, że wskazanym wierzycielem hipotecznym jest oddział

instytucji kredytowej jako odrębny od samej instytucji kredytowej podmiot prawny,

nie zaś sama instytucja kredytowa.

W ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania mogących mieć

istotny wpływ na wynik sprawy zarzucono naruszenie:

-

art. 6268 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 382, art. 233 § 1, art. 386 § 4 i art.

391 § 1 k.p.c. polegające na błędnym ustaleniu, wbrew treści odpisu

uczestnika z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,

że uczestnik jest oddziałem banku zagranicznego, a nie oddziałem instytucji

kredytowej, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy;

-

art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1, art. 13 § 2 i art. 391 § 1 k.p.c.

polegające na niewłaściwym zastosowaniu i nie wskazaniu w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.

Uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 626 8 § 1 k.p.c., według

którego wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba

że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Jak wyjaśnił to Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2009 r., I CSK 132/09 (Lex nr 590204)

oznacza to, że sąd nie może dokonywać wpisu z urzędu, jak również nie może

wyjść poza granice wniosku. Nie przekroczył tych granic Sąd Okręgowy, który –

jako Sąd drugiej instancji - oddalił apelację w sprawie zainicjowanej stosownym

wnioskiem J. i A. małżonków K. o wpis hipoteki w księdze wieczystej KW Nr /.../

prowadzonej przez Sąd Rejonowy, zawartym w akcie notarialnym zawierającym

umowę sprzedaży nieruchomości. W tych granicach Sąd Okręgowy był uprawniony

do badania i oceny zdolności prawnej podmiotu na rzecz którego miał nastąpić wpis

hipoteki.

Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawy skargi kasacyjnej nie mogą stanowić

zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wprawdzie z regulacji tej

nie wynika wprost, naruszenie jakich przepisów nie można zarzucać w skardze

kasacyjnej, to nie ulega wątpliwości, że dotyczy to art. 233 § 1 k.p.c., który określa

zasady oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września

2005 r., III CSK 13/05, OSNC z 2006 r., Nr 4, poz. 76 oraz wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 8 maja 2008 r., V CSK 579/07, Lex nr 393889, z dnia

6 listopada 2009 r., III UK 43/09, Lex nr 560873, z dnia 18 lutego 2010 r., III SK

24/09, Lex nr 578155, z dnia 8 marca 2010 r., II PK 260/09, Lex nr 590229).

W ramach postępowania kasacyjnego możliwe jest natomiast badanie naruszeń

innych przepisów prawa procesowego, które mogły mieć wpływ zarówno na ocenę

dowodów, jak również dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. W szczególności

zgodnie z art. 382 k.p.c. sąd drugiej instancji zobowiązany jest do orzekania na

podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz

w postępowaniu apelacyjnym. Do apelacji został załączony odpis Krajowego

Rejestru

Sądowego

z

Rejestru

Przedsiębiorców

dotyczący

uczestnika

postępowania. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie

odniósł się do tego, czy dowód ten mógł być przeprowadzony na tym etapie

postępowania, w szczególności ze względu na ograniczenia wynikające z art. 6268

§ 2 k.p.c., według którego rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść

i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

Przepis ten określa kognicję zarówno sądu pierwszej, jak i drugiej instancji

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08,

Lex nr 602333, z dnia 30 września 2008 r., II CSK 154/08, Lex nr 548806, z dnia 26

lutego 2009 r., IV CSK 471/08, Lex nr 583892). Uwzględniając powyższe za

uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 626 8 § 2 w zw. z art. 382 oraz art.

328 § 1 w zw. z art. 13 § 2 i 391 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim Sąd Okręgowy bez

odniesienia się do powyższych kwestii i wskazania odpowiedniego dowodu dokonał

ustalenia statusu prawnego oddziału, na rzecz którego miał nastąpić wpis hipoteki,

przyjmując, że dotyczy to oddziału banku zagranicznego, a nie – jak podnosi

się w skardze kasacyjnej – instytucji kredytowej. Należy mieć na uwadze,

że pojęcia „banku zagranicznego” oraz „instytucji kredytowej” nie są tożsame.

Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 2 Prawa bankowego pojęcie „bank zagraniczny”

oznacza bank mający siedzibę za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, na terytorium

państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej, natomiast, zgodnie z art. 4 ust.

1 pkt 17 Prawa bankowego pojęcie „instytucja kredytowa” oznacza podmiot mający

swoją siedzibę za granicą Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium jednego z państw

członkowskich Unii Europejskiej, prowadzący we własnym imieniu i na własny

rachunek, na podstawie zezwolenia właściwych władz nadzorczych, działalność

polegającą na przyjmowaniu depozytów lub innych środków powierzonych pod

jakimkolwiek tytułem zwrotnym i udzielaniu kredytów lub wydawaniu pieniądza

elektronicznego. Odpowiednio w art. 4 ust. 1 pkt 20 oraz pkt 18 Prawa bankowego

określono pojęcia „oddziału banku zagranicznego” oraz „oddziału instytucji

kredytowej”.

Brak prawidłowego ustalenia okoliczności, czy wniosek o wpis hipoteki

dotyczył oddziału banku zagranicznego, czy instytucji kredytowej, nie ma jednak

większego znaczenia dla rozstrzygnięcia zasadniczego zagadnienia skargi

kasacyjnej, a mianowicie czy wpis hipoteki może nastąpić, jeżeli w oświadczeniu

o ustanowieniu hipoteki na rzecz wierzyciela, będącego bankiem zagranicznym

albo instytucją kredytową, wymieniono obok nazwy tego podmiotu także jego

oddział. Do obu podmiotów mają bowiem zastosowanie, według przepisów Prawa

bankowego, te same przepisy. Dalsze rozważania należy poprzedzić uwagą,

że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika jasno przyczyna

oddalenia apelacji uczestnika postępowania, a mianowicie czy był nią fakt,

że w oświadczeniu o ustanowieniu hipoteki obok nazwy wierzyciela hipotecznego

dodano określenie „oddział w Polsce” – co miało świadczyć, że ograniczone prawo

rzeczowe zostało ustanowione na rzecz podmiotu nie posiadającego osobowości

prawnej - czy też jedynie dlatego, że posłużono się niewłaściwym, sprzecznym

z przepisami prawa określeniem wierzyciela.

Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności

gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) przedsiębiorcą

zagranicznym jest osoba zagraniczna wykonującą działalność gospodarczą za

granicą. Według art. 2 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, osobą zagraniczną jest osoba prawna

z siedzibą za granicą. Art. 85 ust. 1 ustawy przewiduje, że przedsiębiorcy

zagraniczni mogą, dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium

Rzeczypospolitej

Polskiej,

tworzyć

oddziały

z

siedzibą

na

terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej. Według art. 88 ustawy przedsiębiorca zagraniczny może

rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru

przedsiębiorców. Art. 89 pkt 1 tej ustawy przewiduje, że niezależnie od obowiązków

określonych w przepisach o Krajowym Rejestrze Sądowym przedsiębiorca

zagraniczny jest obowiązany podać imię i nazwisko oraz adres na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania

przedsiębiorcy zagranicznego. Ponadto, według art. 90 pkt 1 ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej, przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział, jest

obowiązany używać do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy

zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski nazwą formy prawnej

przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”.

Przepisy prawa bankowego zawierają przepisy szczególne wobec wyżej

przedstawionych regulacji dotyczących wszystkich przedsiębiorców zagranicznych,

którzy prowadzą działalność gospodarczą w formie oddziałów z siedzibą na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidują one możliwość prowadzenia

działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez instytucje kredytowe oraz

banki zagraniczne. Według art. 48i Prawa bankowego instytucja kredytowa może

prowadzić działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział lub

w ramach działalności transgranicznej. Tworzenie oddziałów przez banki

zagraniczne przewiduje natomiast art. 40 Prawa bankowego. Do oddziałów banku

zagranicznego działającego na terenie Rzeczypospolitej mają zastosowania

przepisy prawa polskiego (art. 41 Prawa bankowego). Instytucja kredytowa –

jak stanowi art. 48j Prawa bankowego – może wykonywać na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej czynności określone w art. 5 ust. 1 i 2 (tj. czynności

bankowe, w tym udzielanie kredytów) w zakresie wynikającym z zezwolenia

udzielonego przez właściwe władze nadzorcze państwa macierzystego. Według art.

48k ust. 1 Prawa bankowego do działalności instytucji kredytowych na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się przepisy prawa polskiego, z zastrzeżeniem

ust. 2 i 3. Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej istotne znaczenie ma

art. 48k ust. 2 Prawa bankowego według którego, do oddziałów instytucji

kredytowych stosuje się odpowiednio m.in. art. 1-11 oraz art. 40a ust. 1, art. 80-98

Prawa bankowego. Według art. 40a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego oddział banku

zagranicznego – odpowiednio więc także oddział instytucji kredytowej – jest

obowiązany używać firmy banku zagranicznego w języku państwa jego siedziby

wraz z przetłumaczeniem na język polski określeniem formy prawnej banku oraz

dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”.

Art. 93 ust. 1 Prawa bankowego zezwala bankowi, odpowiednio więc także

oddziałowi

instytucji

kredytowej,

żądania

zabezpieczenia

przewidzianego

w Kodeksie cywilnym i prawie wekslowym oraz zwyczajami przyjętymi w obrocie

krajowym i zagranicznym. Natomiast art. 95 dotyczy problematyki bankowego tytułu

egzekucyjnego, jego mocy dowodowej i podstawy wpisu hipoteki do księgi

wieczystej na nieruchomości stanowiącej własność dłużnika banku lub innej osoby

ustanawiającej hipotekę na rzecz banku w celu zabezpieczenia wierzytelności

dłużnika banku.

Z powyższych przepisów wynika, że instytucja kredytowa, jak również bank

zagraniczny,

może

w

ramach

prowadzenia

działalności

na

terytorium

Rzeczypospolitej dokonywać m.in. czynności bankowych, w tym udzielać kredytów,

poprzez swój oddział mający siedzibę w Rzeczypospolitej. W takim przypadku

obowiązkiem instytucji kredytowej (banku zagranicznego) jest używanie podczas

tych czynności oznaczenia tych podmiotów zgodnie z wymogami określonymi w art.

40a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego. Użycie takiego oznaczenia nie oznacza,

że stroną czynności bankowej jest oddział banku zagranicznego, czy instytucji

kredytowej, traktowany jako samodzielny podmiot prawny.

Oddziały instytucji kredytowej oraz banku zagranicznego, podobnie jak

odziały

innych

osób

prawnych,

nie

posiadają

osobowości

prawnej,

a w konsekwencji nie mają zdolności prawnej, wobec czego nie mogą być

podmiotem praw i obowiązków cywilnoprawnych (por. uzasadnienia: wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., V CKN 1279/00, niepubl., wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 21 maja 2004 r., V CK 502/03, Lex nr 188494 oraz

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2007 r., II CSK 25/07, OSNC

z 2008 r. Nr 5, poz. 52). Zdolność prawną, według przepisów Kodeksu cywilnego,

posiadają jedynie osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, które

nie

posiadają

osobowości

prawnej,

ale

którym

przepisy

szczególne

przyznają zdolność prawną (art. 331 § 1 k.c.). Nie jest taką jednostką oddział

przedsiębiorcy będącego osobą prawną, w tym instytucji kredytowej czy banku

zagranicznego, który stanowi jedynie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie

(poprzez wyodrębnienie składników majątkowych, własny personel pracowniczy

i kierownictwo)

część

działalności

gospodarczej,

wykonywanej

przez

przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania

tej działalności. Te cechy oddziału podkreślają przepisy art. 4 ust. 1 pkt 18 i 20

Prawa bankowego, według których oddziały stanowią jednostkę organizacyjną

instytucji kredytowej albo banku zagranicznego wykonujące w imieniu i na rzecz

tych właśnie podmiotów czynności. Zarówno czynności bankowe, czy szerzej

czynności prawne dokonywane w ramach tych oddziałów powodują skutki prawne

bezpośrednio na rzecz banku zagranicznego albo instytucji kredytowej. Niekiedy

oddział

przedsiębiorcy

jest

bezpośrednim

adresatem

normy

prawnej

np.

w przepisach regulujących rachunkowość (por. art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29

września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.),

art. 90 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 40a ust. 1 pkt 2

Prawa

bankowego).

Nie

oznacza

to

jednak

upodmiotowienia

w

sensie

cywilnoprawnym takiego oddziału. Oddziały osób prawnych nie posiadają także

zdolności sądowej, o czym przesądza art. 64 k.p.c. (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 11 marca 1994 r., III CZP 21/94, OSNCP 1994, nr 11, poz.

203, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2004 r., IV CK 183/03,

Lex nr 530709). Zdolność sądowa przysługuje tylko osobom fizycznym, osobom

prawnym oraz jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 33 1 § 1 k.c.

Powołany już wcześniej art. 40a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, wobec

banku zagranicznego, oraz ten sam przepis w zw. z art. 48k ust. 2 Prawa

bankowego,

wobec

instytucji

kredytowej,

nakazują,

aby

oddział

banku

zagranicznego (instytucji kredytowej) używał firmy banku zagranicznego w języku

państwa jego siedziby wraz z przetłumaczonym na język polski określeniem formy

prawnej banku oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”. Posłużeniem się takim

oznaczeniem podczas czynności bankowej oznacza, że tak określony podmiot

dokonuje tych czynności w imieniu i na rzecz banku zagranicznego albo instytucji

kredytowej. Powyższe wynika wprost z przepisów art. 4 ust. 1 pkt 18 i 20 Prawa

bankowego. Podobnie należy ocenić sytuację, gdy określenie oddziału banku

zagranicznego, czy instytucji kredytowej, prowadzących działalność na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział, jest użyte w innej czynności prawnej np.

w oświadczeniu innego podmiotu o ustanowieniu hipoteki na rzecz banku

zagranicznego lub instytucji kredytowej. Ograniczone prawo rzeczowe, w tym

hipoteka może przysługiwać jedynie podmiotowi mającemu zdolność prawną,

a więc bankowi zagranicznemu albo instytucji kredytowej, a nie oddziałowi tych

podmiotów, jako ich jednostki organizacyjnej. Dodanie jednak dla określenia

wierzyciela hipotecznego - będącego bankiem zagranicznym albo instytucją

kredytową – obok jego firmy także oznaczenia oddziału w Polsce, zgodnie z art.

40a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, nie oznacza, że ograniczone prawo rzeczowe

w postaci hipoteki jest ustanawiane na rzecz oddziału, a nie tego wierzyciela.

Używanych przy czynnościach prawnych pojęć nie można bowiem interpretować

w oderwaniu od obowiązujących przepisów ustawowych, które jednoznacznie

określają status prawny oddziału banku zagranicznego albo instytucji kredytowej.

Ponadto,

przedstawiona

przykładowo

czynność

prawna,

polegająca

na

ustanowieniu hipoteki na rzecz banku zagranicznego albo instytucji kredytowej,

musi odpowiednio korelować z czynnościami bankowymi - z których wynika

podlegająca

zabezpieczeniu

wierzytelność

banku

zagranicznego

albo

instytucji kredytowej - w których oddział banku zagranicznego albo instytucji

kredytowej jest zobowiązany posługiwać się oznaczeniem zgodnym z art. 40a ust.

1 pkt 1 Prawa bankowego.

Taka wykładnia znajduje dodatkowe wzmocnienie w treści przepisu § 46 ust.

1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r.

w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102,

poz. 1122 ze zm.), który nakazuje wpisywanie w dziale IV księgi wieczystej, w łamie

4 oznaczonym „hipoteka” wierzyciela, na rzecz którego ustanowiono hipotekę.

W przypadku banku – bez określenia jego rodzaju – przewiduje wpisanie jego firmy

i określenie oddziału. Taki wpis w księdze wieczystej oznacza, że prawo rzeczowe

przysługuje bankowi, a nie jego oddziałowi. Dokonanie wpisu tej treści – przy

uwzględnieniu art. 6268 § 1 i 2 k.p.c - jest możliwe jedynie wówczas, gdy

z dokumentu stanowiącego podstawę wpisu hipoteki oraz treści wniosku

o dokonanie wpisu hipoteki wynika okoliczność, że ograniczone prawo rzeczowe

jest ustanawiane na rzecz banku z określeniem jego oddziału. Nie ma podstaw, aby

inaczej wpisywać do księgi wieczystej wierzyciela hipotecznego, będącego

bankiem zagranicznym albo instytucją kredytową, działającego na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej za pomocą oddziału. Oczywiście, dokonanie takiego

wpisu będzie możliwe jedynie wówczas, gdy oznaczenie wierzyciela będzie zgodne

z normą zawartą w art. 40a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego. Dokonując takiej

wykładni należy mieć także świadomość, że wprawdzie oddział osoby prawnej nie

ma zdolności prawnej według przepisów prawa cywilnego, ale inne przepisy prawa

– jak to wcześniej zasygnalizowano - wiążą z wyodrębnionym oddziałem

przedsiębiorcy pewne konsekwencje prawne. Z tego względu istotna jest niekiedy

informacja, że prawo rzeczowe przysługujące bankowi – odpowiednio bankowi

zagranicznemu, czy instytucji kredytowej - jest związane z określonym jego

oddziałem. W konsekwencji księga wieczysta jako rejestr publiczny zawiera także

dane, które nie mają znaczenia według norm prawa cywilnego dla określenia

podmiotu, któremu to prawo przysługuje, ale mają znaczenie z punktu widzenia

norm administracyjnoprawnych. Przekonuje o tym nie tylko § 46 wymienionego

rozporządzenia, ale także § 41 ust. 4, który nakazuje uprawnionych z tytułu

własności, prawa użytkowania wieczystego i innych wymienionych tam praw

określać także przy użyciu numerów identyfikacyjnych PESEL lub REGON.

Uwzględniając

powyższe

nie

można

skutecznie

odeprzeć

także

podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Ponieważ skarga kasacyjna została oparta na uzasadnionych podstawach Sąd

Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił

zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.

108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

jz