V CSK 89/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 89/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa Jadwigi N. i Krystiana N.

przeciwko Jackowi O.

oraz z powództwa wzajemnego Jacka O.

przeciwko Jadwidze N. i Krystianowi N.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej pozwanego (powoda wzajemnego) od wyroku Sądu

Okręgowego

z dnia 12 października 2010 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną w części obejmującej oddalenie

apelacji co do pozwu głównego a w pozostałym zakresie

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od Jacka O. na rzecz Jadwigi N. i Krystiana N. kwotę

1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powodowie wnieśli dnia 28 kwietnia 2008 r. o zasądzenie od pozwanego

Jacka O. na ich rzecz kwoty 26.911 złotych tytułem zapłaty za sprzedane pisklęta.

Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym pod numerem 49/08. Dnia

23 maja 2008 r. ci sami powodowie wnieśli przeciwko temu samemu pozwanemu

Jackowi O. o zapłatę kwoty 42.680 złotych z tytułu sprzedaży piskląt w innym

okresie. Sprawa ta została zarejestrowana pod numerem 58/08. Na mocy

zarządzenia przewodniczącego z dnia 17 września 2008 r. sprawa 58/08 została

połączona ze sprawą 49/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W

odpowiedzi na pozew w sprawie 49/08 pozwany wniósł pozew wzajemny o zapłatę

54.422 złotych.

Wyrokiem z dnia Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo główne w obu

połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawach oraz oddalił

powództwo wzajemne.

Wyrokiem z dnia 12 października 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił apelacje

wniesione przez obie strony od wyroku sądu pierwszej instancji.

Pozwany oraz powód wzajemny wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Okręgowego. Zaskarżył ten wyrok w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r.

(sygn. akt II CSK 597/08, nie publ.) w przypadku wytoczenia powództwa

wzajemnego w istocie rzeczy ma miejsce połączenie dwóch samodzielnych

procesów, które łączy więź materialnoprawna, wyrażająca się w tym, że

„roszczenie wzajemne jest w związku z roszczeniem powoda lub nadaje się do

potrącenia" (art. 204 § 1 k.p.c.). W związku z powyższym skarga kasacyjna

dotycząca rozstrzygnięcia o interesach podmiotu występującego w charakterze

zarówno pozwanego jak i powoda wzajemnego odnosi się do rozstrzygnięcia

dwóch spraw, a więc powinna być potraktowana jak dwie skargi kasacyjne. Co do

każdej z tych skarg skarżący winien też oddzielnie wskazać wartość przedmiotu

zaskarżenia, od której zależy nie tylko wysokość opłaty sądowej ale przede

wszystkim dopuszczalność skargi kasacyjnej (zob. też postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 16 lutego 2007 r., II PZ 81/06, OSNP 2008/9-10/135).

W związku ze skierowaniem skargi kasacyjnej do orzeczenia sądu drugiej

instancji obejmującego rozstrzygnięcie co do pozwu głównego trzeba uwzględnić,

że w tym zakresie doszło do połączenia dwóch spraw do łącznego rozpoznania

i rozstrzygnięcia. W takim przypadku sprawy te nie tracą swej samodzielności.

Oznacza to między innymi, że ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej pod kątem

wartości przedmiotu zaskarżenia dokonywana jest w odniesieniu do każdej z tych

spraw z osobna (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia

2000 r., II CZ 173/99, nie publ.; z dnia 31 maja 2006 r., IV CZ 41/06, nie publ.;

z dnia 15 lutego 2008 r., I CZ 148/07, nie publ.; z dnia 26 listopada 2010 r., IV CZ

89/10, nie publ.) W obu połączonych do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia

sprawach wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza minimalnego progu

kwotowego przewidzianego w art. 3982 § 1 k.p.c. Wobec tego, należało na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucić skargę kasacyjną w tej części jako

niedopuszczalną.

Skarga kasacyjna pozwanego spełnia wymagania w zakresie minimalnej

wartości przedmiotu zaskarżenia jedynie w odniesieniu do oddalenia apelacji

i oddalenia powództwa wzajemnego. W związku z tym trzeba zważyć, że

określone w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze

kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione,

jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie

przez

powołanie

i

uzasadnienie

istnienia

przesłanek

o

charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wniosek pozwanego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparty

został na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Zdaniem

skarżącego istnieje potrzeba wykładni art. 231 k.p.c., który to przepis budzi

poważne wątpliwości Sądu pierwszej i drugiej instancji a także skarga kasacyjna

jest

oczywiście

uzasadniona,

wobec

nieuznania,

że

ciężar

wykazania

prawdopodobieństwa zakażenia kurczaków u pozwanego spoczywał na powodzie,

gdyż pozwany wykazał, że przyczyną upadki hodowli piskląt było zakażenie

reowirusami.

Powołanie się na wątpliwości sądów obu instancji oraz bliżej nieokreślonych

wątpliwości innych sądów i to bez bliższego wyjaśnienia w odrębnym wywodzie na

czym te wątpliwości polegają, nie usprawiedliwiają przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

Wbrew twierdzeniom skarżącej niniejsza skarga nie jest oczywiście

uzasadniona. Zważyć należy, że kodeks postępowania cywilnego wielokrotnie

posługuje się pojęciem „oczywistość” odnosząc je np. do bezzasadności

dochodzonego roszczenia, wniosku o wyłączenie sędziego, zasadności podstawy

kasacyjnej naruszenia prawa materialnego (art. 531, art. 499 pkt 1, art. 39816, art.

4249 k.p.c.). Oczywista zasadność lub bezzasadność wynika już z samej treści

pisma procesowego, jest widoczna dla każdego prawnika bez potrzeby głębszej

analizy jurydycznej. W wypadku oczywistej zasadności konkretnego wniosku, bez

dokładnego badania i oceny przytoczonych argumentów jest jasne, że wniosek

powinien zostać uwzględniony. Odnosząc powyższe uwagi do kwestii oczywistej

zasadność skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że przedmiotowa „oczywistość”

zachodzi wówczas, gdy z treści skargi, bez potrzeby jej głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań prawnych wynika, że przytoczone w niej podstawy

uzasadniają uwzględnienie skargi (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

5 października 2007 r., III CSK 216/07, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, nie publ.).

Skarżący w żaden sposób nie wykazał tak rozumianej oczywistej zasadności

skargi

kasacyjnej.

Dodatkowo

należy

podnieść,

że

konstrukcja

wniosku

o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej opiera się na wyłączonych z mocy art.

3983 § 3 k.p.c. zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2

k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie

rozstrzygając o kosztach postępowania zgodnie z art. 98 § 1, 3 k.p.c. w zw. z art.

99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c.

md