V CSK 80/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 80/08

POSTANOWIENIE

Dnia 18 czerwca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Inwestycyjno-Handlowego "P.(...)" Sp. z o.o.

w W.

przeciwko (…) Holdingowi (…) S.A. w K.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26

października 2006 r., sygn. akt I ACa (…),

odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 26 października

2006 r., a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie

wymogi formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w

czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy

istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślając

zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art.

3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu

pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem przewidzianym w art. 130

k.p.c.

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.,

wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m.in. na możliwości Sądu

Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie

z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z

obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez

ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.

W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać

jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych

i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego

i ścisłego przytoczenia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art.

3989 § 1 k.p.c., wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów

jurydycznych (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC

2001 r., z. 10, poz. 156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01,

OSNC 2001 r., z. 10, poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje

aktualność utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z

art. 3984 § 1 k.p.c. mają samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie

(postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z

dnia 14 lipca 2005 r. III CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V

CSK 18/05, niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i

wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z

okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 398 9 § 1 k.p.c. i

przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle

określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów

jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn.

akt V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest tożsame z powołaniem się na to, że

zaskarżony wyrok w sposób oczywisty narusza przepisy prawa materialnego. Tak

określona przesłanka nie została wymieniona w art. 3989 § 1 k.p.c. Ponieważ skarga

kasacyjna

powódki

pozbawiona

jest

właściwie

rozumianego

sformułowania

i

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przeto podlega ona

odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK 7/05).

Nie można bowiem utożsamiać zarzutu, że wyrok narusza prawo z oczywistym

uzasadnieniem

skargi

kasacyjnej

jako

przesłanki

ustawowej

przyjęcia

jej

do

rozpoznania.

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 4 § 1

k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu

tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny

przyczyn kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.,

gdyż tylko one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o

jego wyniku.

Skoro

więc

skarga

kasacyjna

powódki

pozbawiona

jest

adekwatnego

sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego

niezbędnego

elementu

konstrukcyjnego,

współkreującego

istotę

tego

środka

zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Oddalenie wniosku pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego

uzasadnione jest tym, że w wypadku odrzucenia skargi nie należy się zwrot kosztów

postępowania stronie, która w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi

kasacyjnej, natomiast nie podniosła zarzutu, że skarga powinna być odrzucona (por.

postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, niepubl. oraz orzeczenie

SN z dnia 15 listopada 1934 r., C II 1677/34, Zb. Urz. 1935 r., poz. 204).