V CSK 621/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 621/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa A. J.‎przeciwko A. […] Skarbu Państwa w W.‎o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powódka A. J. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 10 grudnia 2014 r. oddalającego jej apelację od niekorzystnego dla niej wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 7 lipca 2014 r. Powódka wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego - aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia 11 lutego 1997 r. sporządzonej przed Notariuszem W. M. w O., Rep. A nr […], opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego w G. Skarżąca zarzuciła, że w obrocie funkcjonują dwa tytuły wykonawcze wystawione przeciwko niej, dotyczące tej samej wierzytelności.

Są nimi wskazany w pozwie akt notarialny opatrzonego klauzulą wykonalności oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. wydany w sprawie I C […]. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w O. oddalił powództwo. Sądy obu instancji ustaliły, że tytuły wykonawcze wskazywane przez skarżącą nie są względem siebie konkurencyjne. Dotyczą wprawdzie tego samego stosunku prawnego - umowy sprzedaży zawartej przez powódkę z pozwaną A. […] Skarbu Państwa w W., jednak obejmują inne roszczenia. Tytuł wykonawczy podważany w niniejszej sprawie dotyczy dochodzonych przez A. […] od powódki niezapłaconych rat ceny nieruchomości.

Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 8 lutego 2005 r. zasądzone zostały od powódki A. J. na rzecz pozwanej A. […] jedynie odsetki stanowiące oprocentowanie rat oraz odsetki ustawowe za nieterminową płatność poszczególnych rat w łącznej kwocie 114.898,52 zł. Nie zachodzi więc wypadek wydania dwóch niezależnych tytułów wykonawczych umożliwiających dwukrotne ściągnięcie tego samego długu.W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazując jako naruszony art. 840 § 1 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, ewentualnie jego zmianę przez uwzględnienie powództwa w całości i obciążenie pozwanych kosztami postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki pozwana wniosła o poddanie kontroli zasadności przywrócenia powódce terminu do wniesienie tej skargi i odrzucenie skargi ze względu na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej A. […] Oddział Terenowy w O. kosztów procesu. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, ewentualnie o oddalenie tej skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew twierdzeniom pozwanej Agencji termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został przez powódkę dotrzymany, ponieważ nadała go w urzędzie pocztowym w dniu 17 sierpnia 2015 r. a o nieskutecznej próbie doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem dowiedziała się 10 sierpnia 2015 r.

Znane powszechnie problemy z działaniem operatora pocztowego obsługującego korespondencję sądową w początkach 2015 r. uzasadniają stanowisko zajęte przez Sąd Apelacyjny. Skarga kasacyjna została złożona wraz z wnioskiem. Niepodjęcie przez skarżącą ani jej pełnomocnika wcześniej czynności sprawdzających w sądzie, czy uzasadnienie zostało wysłane nie zmienia faktu, że czynności związane z doręczeniem zastępczym nie zostały prawidłowo wykonane, o czym powódka dowiedziała się 10 sierpnia 2015 r. Z tych przyczyn wstępna kontrola prawidłowości postanowienia Sądu Apelacyjnego o przywróceniu powódce terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przeprowadzona przez Sąd Najwyższy nie wykazała wadliwości zawartego w nim rozstrzygnięcia.Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Skarżąca uzasadniła potrzebę rozpatrzenia jej skargi przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to znaczy wystąpieniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które ujęła w pytaniu, czy uzyskanie przez wierzyciela wyroku sądowego zasądzającego to samo roszczenie, na które wcześniej wierzyciel uzyskał już tytuł egzekucyjny w postaci aktu notarialnego opatrzonego klauzulą wykonalności jest okolicznością, która w świetle art. 840 § 1 k.p.c. uzasadnia pozbawienie wykonalności tego aktu.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także znajdzie zastosowanie przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których powstały wątpliwości.

Zagadnienie powinno być istotne ze względu na wagę problemu interpretacyjnego dla systemu prawnego. Jeżeli w jakiejś kwestii Sąd Najwyższy się już wypowiedział, a nie wystąpiły w sprawie okoliczności dotąd nierozważone i argumenty rzucające nowe światło na dany problem - nie ma podstaw do przyjęcia, że spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Konieczne jest także, aby zagadnienie rzeczywiście występowało w sprawie, a jego rozwikłanie było niezbędne do jej rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 596/14, LEX nr 1678068).

Wskazane przez skarżącą zagadnienie prawne nie występuje w niniejszej sprawie, skoro z wiążących Sąd Najwyższy na podstawie art. 39813§ 2 k.p.c. ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego wynika, że każdy z tytułów wykonawczych wskazywanych przez powódkę dotyczy innego roszczenia i ich przedmiot nie jest tożsamy. W związku z tym, że przywołana przez skarżącą podstawa przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi, a okoliczności sprawy nie wskazują, aby wystąpiły inne przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia.Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., a wysokość tych kosztów z postanowień § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 6 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst:

Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). jw