V CSK 529/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 529/11

POSTANOWIENIE

Dnia 7 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego

Lasów Państwowych Nadleśnictwa S.

przy uczestnictwie "Społem" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w S., Skarbu

Państwa - Prezydenta Miasta S., Spółki Restrukturyzacji Kopalń Spółki Akcyjnej, A.

Z. i S. Z.

o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania S. Z.

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 11 stycznia 2011 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną uczestnika S. Z. w części dotyczącej

rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego odnoszącego się do jego

apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 kwietnia

2010 r. , w zakresie pkt 1 ppk 1-7 i ppk 10-50;

2)

odmawia

przyjęcia

skargi

w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

kasacyjnej

do

rozpoznania

1. Sprawa, w której uczestnik S. Z. wniósł skargę kasacyjną została

wszczęta na wniosek Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego

Lasów Państwowych Nadleśnictwa S., który domagał się zmiany prawomocnego

postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego jego żądanie stwierdzenia nabycia

przez zasiedzenie własności nieruchomości położonych w S., obręb M.,

stanowiących kilkadziesiąt działek o różnej powierzchni i oznaczeniu. S. Z. uzyskał

status uczestnika w tym postępowaniu na wniosek (k. 48) motywowany tym, że

pozostaje w posiadaniu dwóch działek - nr 851 i nr 852, w całym kompleksie

gruntów, którego dotyczyło żądanie zmiany postanowienia o stwierdzeniu

zasiedzenia. O przyznaniu mu tego statusu zadecydowały jego twierdzenia o

samoistnym posiadaniu nieruchomości złożonej z działek nr 851 i nr 852 w S.,

obręb M. oraz to, że wniósł o stwierdzenie, iż on sam nabył własność

nieruchomości złożonej z tych dwóch działek przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia

2005 r. (k. 91). Wniosek S. Z. podlegał rozpoznaniu wraz z wnioskiem Skarbu

Państwa o zmianę postanowienia w przedmiocie zasiedzenia i został oddalony w

pkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego z 22 kwietnia 2010 r.

Stosowanie do art. 510 § 1 k.p.c. zainteresowanym w sprawie jest każdy,

czyich praw dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie

sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. Jeśli weźmie udział

staje się uczestnikiem. S. Z. zyskał status uczestnika postępowania z uwagi na to,

że deklarował, iż wynik postępowania dotyczy jego praw, o ile wiąże się z oceną

przesłanek nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości złożonej z działek

nr 851 i nr 852 w S., obręb M. W toku postępowania przed Sądem pierwszej

instancji S. Z. nie twierdził, żeby jego praw dotyczyło rozstrzygnięcie w przedmiocie

stwierdzenia zasiedzenia jakichś innych nieruchomości spośród tych, których

dotyczył wniosek Skarbu Państwa. Takich twierdzeń nie zgłosił także w apelacji,

choć zaskarżył nią rozstrzygnięcie odnoszące się do wszystkich nieruchomości

objętych wnioskiem Skarbu Państwa, w tym i działek nr 851 i nr 852 oraz

rozstrzygnięcie oddalające jego wniosek o stwierdzenie, że nabył własność

nieruchomości złożonej z tych dwóch działek przez zasiedzenie. W tej sytuacji

stwierdzić trzeba, że status uczestnika w postępowaniu przysługiwał S. Z., o ile

dotyczyło ono rozpoznania żądania Skarbu Państwa zmiany postanowienia o

stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości złożonej z

działek nr 851 i nr 852 w S., obręb M. i stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie

własności tej nieruchomości przez S. Z. Żądanie zgłoszone przez wnioskodawcę,

odnoszące się do pozostałych nieruchomości wymienionych we wniosku nie

dotyczyło praw S. Z., a to oznacza, że nie ma on legitymacji do wniesienia skargi

kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego w

sprawie

z wniosku

Skarbu

Państwa

w

związku

żądaniem

dotyczącym

nieruchomości, o których S. Z. nie twierdził, żeby były przedmiotem jakichś jego

praw czy przedmiotem jego posiadania. Wyłącznie prokurator ma legitymację do

zaskarżania orzeczeń sądowych z uwagi na realizowanie przyznanych mu ustawą

zadań w zakresie ochrony praworządności. Każda inna osoba może skarżyć

orzeczenia wydane w jej sprawie, nie zaś w przypadku podejrzenia wadliwości

orzeczenia wydanego w sprawie dotyczącej innych osób.

Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna S. Z. została częściowo

odrzucona - art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

2. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem

skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 398 4 § 2 k.p.c.).

Cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty

tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,

o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

Uczestnik S. Z. wniósł o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej

skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu, którym Sąd Okręgowy oddalił jego apelację

od postanowienia zmieniającego postanowienie w przedmiocie stwierdzenia

nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie i stwierdzającego, że

własność tę nabył Skarb Państwa oraz oddalającego wniosek S. Z. o stwierdzenie

nabycia przez zasiedzenie nieruchomości złożonych z działek nr 851 i nr 852. O

przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania miała zadecydować jej oczywista

zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikająca z naruszenia przez Sąd

Okręgowy art. 523 k.p.c. w związku z uznaniem, że po prawomocnym oddaleniu

wniosku wnioskodawcy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez

zasiedzenie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych, że dopuszczalne

było ponowne rozpoznanie jego wniosku i zmiana wydanego wcześniej

postanowienia. Oczywista zasadność skargi miała wynikać także z naruszenia art.

316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw.

z art. 523 k.p.c. oraz 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz z błędnej

wykładni art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 336 k.c. Charakterystyczne jednak jest, że w

uzasadnieniu tezy uczestnika o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie zostały

przytoczone okoliczności mające świadczyć o wadliwym rozstrzygnięciu w

przedmiocie zgłoszonego przez niego wniosku o stwierdzenie, iż nabył przez

zasiedzenie własność nieruchomości złożonej z działek nr 851 i nr 852 w S., obręb

M. Sposób sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie pozawala stwierdzić, by skarga kasacyjna uczestnika była

uzasadniona w sposób oczywisty, a więc już na pierwszy rzut oka i bez potrzeby

przeprowadzania bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia

2003 r„ V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49).

Podkreślić przy tym należy, że skoro zgodnie z art. 398 3 § 3 i art. 39813 § 2

k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów

i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, to i o oczywistej zasadności

skargi kasacyjnej nie można wnioskować na podstawie zakwestionowania

podstawy

faktycznej

rozstrzygnięcia.

Tymczasem

szereg

argumentów

powoływanych przez uczestnika w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania dotyczy sposobu dokonania przez Sąd Okręgowy

ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. W

świetle argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie

można jednak stwierdzić, by Sąd dopuścił się w rozpoznanej sprawie oczywistego

naruszenia przepisów o sposobie prowadzenia postępowania dowodowego oraz o

zasadach oceny materiału dowodowego.

Z przyczyn powołanych wyżej odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

es