V CSK 522/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 522/12

POSTANOWIENIE

Dnia 28 sierpnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z wniosku E. D., I. D., M. J.

i J. J.

przy uczestnictwie M. K. i R. K.

o zniesienie współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestników

od postanowienia Sądu Okręgowego w C.

z dnia 15 lutego 2012 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w C. oddalił apelację M. K. i

R. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 8 lipca 2011 r., którym

zniesiona została współwłasność budynku mieszkalnego i współużytkowanie

wieczyste opisanej nieruchomości. Skargę kasacyjną uczestnicy M. K. i R. K. oparli

na obu podstawach przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c. Wartość przedmiotu

zaskarżenia określili na kwotę 185759 zł. We wniosku o przyjęcie tej skargi do

rozpoznania powołali przesłankę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dopuszczalność

skargi

kasacyjnej

w

postępowaniu

nieprocesowym

uregulowana została w art. 519 k.p.c. W sprawie o zniesienie współwłasności

skarga kasacyjna przysługuje, stosownie do art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., jeżeli wartość

przedmiotu zaskarżenia jest wyższa niż 150000 zł. Ugruntowane zostało

w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko, że w razie zaskarżenia orzeczenia

co do istoty sprawy w tak zwanych sprawach działowych, do których zaliczane

są sprawy o zniesienie współwłasności, podział majątku wspólnego po ustaniu

wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami i dział spadku, wartość przedmiotu

zaskarżenia wyznacza nie wartość całego dzielonego majątku, ale wartość

konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego

środek odwoławczy dotyczy i z reguły nie może przekraczać wartości udziału

należącego do uczestnika, chyba że podważa on zasadę podziału, objęcie lub nie

objęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw, albo rozliczenie nakładów,

gdyż wówczas wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego

udziału (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ

153/02, OSNC z 2004 r., nr 4, poz. 60; z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZ 88/06,

niepubl.; z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, niepubl.; z dnia 6 maja 2010 r., II CZ

38/10, niepubl.; z dnia 1 czerwca 2011 r., II CZ 27/11, niepubl.; z dnia 27 września

2012 r., II CZ 71/12, niepubl.). Sąd Najwyższy w rozpoznawanej sprawie podziela

to stanowisko jako trafne, uwzględniające specyfikę tych rodzajów postępowań.

Wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi wymaganie skargi

kasacyjnej określone w art. 3984 § 3 k.p.c., mające zastosowanie także

w postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. Nie jest ono jednak

wiążące dla Sądu Najwyższego, który może ją zweryfikować na podstawie akt

sprawy, z pominięciem reguł wskazanych w art. 25 i 26 k.p.c., dotyczy bowiem

kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, niepubl.; z dnia 21 listopada 2001 r.,

I CZ 152/01, niepubl.; z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1,

poz. 11; z dnia 26 maja 2011 r., II CSK 672/10, niepubl.; z dnia 6 czerwca 2012 r.,

IV CZ 7/12, niepubl.). Skarżący podali jako wartość przedmiotu zaskarżenia

kwotę 180759 zł, która wskazywana była również we wniosku i w apelacji.

Nie stanowi ona jednak rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ

nie odpowiada wartości przedmiotu, którego dotyczy zniesienie współwłasności

i współużytkowania, jak też udziału skarżących w tej nieruchomości obejmującego

sumę 79929,67 zł (79742 zł + 187,67 zł). Przedmiotem zgłaszanych przez

skarżących pretensji jest różnica powierzchni gruntu pomiędzy przyznanym im

udziałem, a tym jaki powinien być przyznany, gdyby część przypadająca

wnioskodawcom I. D. i E. D. była wyznaczona wzdłuż ściany budynku, a

wynikająca stąd różnica powinna powiększyć część wspólną. Wartość jej obejmuje

kwotę 552 zł, która podlegałaby rozdzieleniu pomiędzy wszystkich uczestników.

Wynika stąd, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przewyższa kwoty 150000 zł.

Dążenia do powiększenia części wspólnej o część przyznaną wnioskodawcom D.

poza ścianę budynku, nie można traktować jako kwestionowania zasady działu, w

odniesieniu do którego wartością przedmiotu zaskarżenia mogłaby być wartość

całego przedmiotu postępowania.

Z tych względów skarga kasacyjna jako niedopuszczalna została odrzucona

na podstawie art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

jw