V CSK 443/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 443/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa C. S. ‎przeciwko B. S.A. w G. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w C. oddalił powództwo C.S. skierowane przeciwko B. S.A. w G. o zasądzenie kwoty 11.740,76 zł, ewentualnie o unieważnienie w całości, na podstawie art. 12 ust.1 pkt 4 w związku z art. 5 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, umowy kredytu zawartej 11 sierpnia 2004 r. udzielonego w złotych a indeksowanego do waluty obcej, lub w zakresie wskazanych przez powoda zapisów tej umowy ‎(§ 1, § 10 ust. 6, § 10 ust. 8, § 17 umowy), ewentualnie o ustalenie nieważności tych zapisów na podstawie art. 58 § 2 i 3 k.c. W apelacji od tego wyroku powód, jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał kwotę 11.740,76 zł i domagał się zmiany wyroku przez uwzględnienie powództwa.

Apelację tę Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r. Od wyroku Sądu Apelacyjnego powód wniósł skargę kasacyjną, w której wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczył na kwotę 111.394 zł, co odpowiada kwocie udzielonego kredytu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.Sąd Najwyższy nie jest związany wskazaną przez stronę wartością przedmiotu zaskarżenia i może dokonać jej sprawdzenia na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. Sprawdzenie jest niezbędne wówczas, gdy od tej wartości zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, OSNC 1997, Nr 11, poz. 180; z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CZ 68/05; z dnia 20 października 2010 r., III CZ 42/10; z dnia 2 lutego 2011 r., II CZ 197/10; z dnia 18 marca 2015 r., III CSK 419/14).Skarżący, oznaczając w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 111.394 zł pomija, że w toku procesu powód dokonał modyfikacji żądania zgłoszonego w pozwie i żądanie zapłaty kwoty pieniężnej określonej na 11.740,76 zł zgłosił jako żądanie główne, a pozostałe żądania, unieważnienia czy stwierdzenia nieważności umowy kredytu, miały charakter żądań ewentualnych.

Dodać trzeba, że skarżący w skardze kasacyjnej formułując zakres zaskarżenia wskazał, iż wyrok Sądu Apelacyjnego skarży w całości. Z tak oznaczonym zakresem zaskarżenia pozostaje w zgodzie wniosek kasacyjny, z którego wynika, że skarżący domaga się zmiany wyroku przez uwzględnienie powództwa. Z powyższego, więc wynika, że skarżący nie kieruje skargi kasacyjnej li tylko przeciwko oddalonym żądaniom ewentualnym, co mogłoby mieć wpływ na wartość przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadą, przepis art. 21 k.p.c. nakazujący przy kumulacji roszczeń przyjmować za podstawę obliczenia wpisu ogólną wartość połączonych roszczeń, nie odnosi się do żądań ewentualnych i alternatywnych Skoro więc przy zgłoszeniu żądania głównego i ewentualnego wykluczona jest kumulacja ich wartości, to zagadnienie, wartość którego z tych żądań wyznacza wartość przedmiotu sporu orzecznictwo rozstrzygnęło w ten sposób, że decyduje wartość żądania głównego, jeżeli ma ono postać sumy pieniężnej.

Wartość żądania ewentualnego niemającego charakteru sumy pieniężnej decyduje o wartości przedmiotu zaskarżenia wówczas, gdy żądanie główne zostanie prawomocnie oddalone (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 sierpnia 2007 r. V CZ 68/07; z dnia 6 grudnia 2006 r., IV CZ 96/06; z dnia 20 maja 1987 r., I CZ 55/87, OSNC 1988 nr 11, poz. 160; z dnia 20 kwietnia 1966 r., I CZ 29/66, OSPiKA 1967 nr 2, poz. 36). W świetle powyższego, oznaczenie przez skarżącego w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia kwotą odpowiadającą wartości roszczenia ewentualnego (przy jednoczesnym zaskarżeniu wyroku również w części oddalającej powództwo główne), a więc w taki sposób, aby sprawa spełniła kryterium ratione valoris tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie może odnieść skutku.W świetle powyższego, skarga kasacyjna, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, co Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3982 § 1 ‎i art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c. aj