V CSK 43/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 43/09

POSTANOWIENIE

Dnia 9 września 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

Protokolant Ewa Zawisza

w sprawie z wniosku Gminy K.

przy uczestnictwie P. Sp. z o.o. oraz "B." S.A.

o wpis prawa użytkowania wieczystego i wykreślenie wpisu roszczenia

o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2009 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika P. Sp. z o.o.

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt [...],

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od P. Sp. z o.o. na rzecz Gminy K. kwotę 240

(dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 września 2008 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił

apelację spółki pod firmą P. sp. z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z

dnia 29 lipca 2008 r., utrzymującego w mocy dokonany w dniu 28 stycznia 2008 r.

przez referendarza tego Sądu wpis w księdze wieczystej nr [...]: w dziale II Gminy

K. jako wieczystego użytkownika oraz w dziale III wykreślenia roszczenia

o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego. Podstawę postanowienia Sądu

Okręgowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne.

W dniu 16 listopada 2007 r. uczestniczące w postępowaniu spółki, „B.” S.A.

oraz P. sp. z o.o. zawarły w formie notarialnej umowę sprzedaży warunkowej, mocą

której spółka „B.” S.A. sprzedała spółce P. za cenę w kwocie 3 904 000 zł prawo

użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działkę nr

298/55 o obszarze 15.98.06 ha położoną w K., objętą księgą wieczystą nr [...] pod

warunkiem, że Gmina K. nie skorzysta z prawa pierwokupu, przysługującego jej na

podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce

nieruchomościami (jedn. tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej:

„u.g.n.”). W umowie spółka „B.” S.A. potwierdziła fakt otrzymania

20% ceny

sprzedaży, natomiast co do pozostałej części ceny w kwocie 3 123 200 zł strony

postanowiły, że zostanie ona „przekazana sprzedawcy w formie polecenia przelewu

z depozytu notarialnego sporządzonego w tutejszej kancelarii w dniu zawarcia aktu

przenoszącego” prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. W dniu 19 grudnia

2007 r. Gmina K. złożyła oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu w formie

aktu notarialnego, w którym zobowiązała się zapłacić całą cenę w kwocie 3 904 000

zł „w terminie 14 dni licząc od dnia dzisiejszego na konto sprzedającej spółki”.

Równocześnie, co do zapłaty ceny w kwocie 3 904 000 zł, w sposób i w terminie

wyżej wskazanym Gmina poddała się egzekucji z aktu notarialnego, zgodnie z art.

777 § 1 pkt 4 k.p.c. W § 7 tego aktu Gmina K. złożyła wniosek o wykreślenie z

działu III księgi wieczystej nr [...] wpisu roszczenia o przeniesienie prawa

użytkowania wieczystego na rzecz spółki P. oraz o wpis w dziale II tej księgi Gminy

K. jako wieczystego użytkownika nieruchomości.

Rozważając zarzuty podniesione przez spółkę P. w apelacji, Sąd Okręgowy

podkreślił, że okoliczność, iż oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu nie

zostało doręczone sprzedawcy przed upływem miesięcznego terminu, pozostaje w

sprawie bez znaczenia. Jak bowiem niewadliwie przyjął Sąd pierwszej instancji,

wnioskodawczyni przysługiwało prawo pierwokupu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt

2 u.g.n., a zgodnie z art. 110 ust. 4 pkt 3 u.g.n, gmina uzyskuje prawo użytkowania

wieczystego z chwilą złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, a nie

dopiero z chwilą, w której oświadczenie to doszło do wiadomości sprzedawcy.

Za pozbawione racji Sąd Okręgowy uznał też zarzuty upatrujące braku

dojścia do skutku zdziałanej przez wnioskodawczynię czynności prawnej w tym,

że nie złożyła ona oświadczenia tożsamego w zakresie wszystkich istotnych

składników dokonywanej czynności prawnej. Podkreślił, że ustawa z dnia 21

sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zawiera tylko jedną regulację

odnoszącą się do warunków, na jakich może dojść do zawarcia umowy sprzedaży,

co do której wykonano prawo pierwokupu. Jest nią regulacja zawarta w art. 111

u.g.n., zgodnie z którą prawo pierwokupu wykonuje się po cenie ustalonej między

stronami w umowie sprzedaży. W tej sytuacji, dokonując oceny elementów, jakie

powinno zawierać oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu, trzeba odwołać

się do przepisów kodeksu cywilnego. Chodzi przede wszystkim o regulację zawartą

w art. 600 k.c., która stwarza określony mechanizm prawny dotyczący sposobu,

warunków oraz zasad, na jakich prawo pierwokupu jest wykonywane. Art. 600 § 1

k.c. nie nakłada na składającego oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu

jakichś szczególnych wymogów, co do składników, jakie powinno zawierać to

oświadczenie. Przepis ten stwarza raczej mechanizm, stwierdzając, że poprzez

skorzystanie z uprawnienia dochodzi między wykonującym uprawnienie a zbywcą

umowa tej samej treści, co umowa zawarta przez zobowiązanego z osobą trzecią.

W tym zakresie wola kształtowania przyszłego stosunku cywilnoprawnego

wykonującego uprawnienie jest wyłączona. W niniejszej sprawie spółka P. zarzuca,

że wykonanie prawa pierwokupu nie doszło do skutku, ponieważ sprzedawca i

wnioskodawczyni nie doszli do porozumienia w zakresie elementów podmiotowo

istotnych, a konkretnie sposobu zapłaty ceny za zbywane prawo użytkowania

wieczystego. Pogląd ten jest – zdaniem Sądu Okręgowego – nietrafny, z art. 600 §

1 k.c. bowiem wynika, że złożenie oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu

skutkuje wstąpieniem w stosunek prawny o treści ukształtowanej przez sprzedawcę

i osobę trzecią. Składanie zatem w tym zakresie przez wykonującego swoje

uprawnienie dodatkowych oświadczeń dla zaistnienia skutków czynności prawnej

trzeba uznać za zbędne. Pozbawiony racji jest również zarzut, że sposób zapłaty

zaoferowany przez wnioskodawczynię w § 4 aktu notarialnego z dnia 19 grudnia

2007 r., pozostający w sprzeczności z ustanowionym w umowie sprzedaży

warunkowej, świadczy o tym, iż czynność prawna nie doszła do skutku. Przyjęcie

kierunku wykładni zaprezentowanego przez spółkę P. oznaczałoby – podkreślił Sąd

Okręgowy – że każde zastrzeżenie zapłaty w dowolny sposób, byle w terminie

przed dotarciem do uprawnionego informacji o możliwości skorzystania z

przysługującego mu uprawnienia, prowadziłoby do braku możliwości sprostania

przez niego ustaleniom w tym przedmiocie zawartym w umowie warunkowej.

Gdyby zatem przyjąć proponowaną wykładnię, poczynienie odnośnych ustaleń w

umowie warunkowej należałoby uznać za działanie uniemożliwiające wykonanie

prawa pierwokupu, a co za tym idzie – za bezskuteczne (art. 600 § 1 k.c.).

W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego spółka P.,

powołując się na podstawę określoną w art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c., wnosiła o jego

uchylenie oraz o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w K. i przekazanie

sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ramach powołanej podstawy

kasacyjnej wskazała na naruszenie przepisów: art. 597 § 2 i art. 600 k.c. w związku

z art. 109 ust. 1 pkt 2 i art. 110 ust. 4 pkt 3 u.g.n. przez przyjęcie, że dokonanie

przez podmiot składający oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu zmian w

podmiotowo istotnych warunkach umowy zawartej między sprzedawcą a osobą

trzecią nie ma wpływu na skuteczność oświadczenia o wykonaniu tego prawa, art.

66 § 1, art. 68, art. 70 i art. 72 § 1 k.c. przez nieuwzględnienie, że zawieranie

umowy w wykonaniu prawa pierwokupu opiera się na konstrukcji złożenia oferty i jej

przyjęcia, a zatem oświadczenie o przyjęciu oferty składane przez uprawnionego

musi odpowiadać warunkom oferty, gdyż w przeciwnym razie jest poczytywane za

przyjęcie oferty z zastrzeżeniem zmian, czyli nową ofertę, a zatem nie może

prowadzić do zawarcia umowy, chyba że oferent tę nową ofertę zaakceptuje, art.

66 § 1, art. 70 i art. 72 § 1 k.c. przez przyjęcie, że może dojść do zawarcia umowy

w sytuacji, w której każda za stron złożyła odmienne oświadczenia woli w zakresie

warunków podmiotowo istotnych (accidentalia negotii), art. 66 § 1, art. 68, art. 597 §

2 i art. 600 k.c. oraz art. 109 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w związku z art. 110 ust. 4 pkt 3

u.g.n.

przez

przyjęcie,

ze

wnioskodawczyni

skutecznie

wykonała

prawo

pierwokupu, mimo że złożone przez nią oświadczenie było sprzeczne z istotnymi

postanowieniami umowy sprzedaży warunkowej, art. 61 § 1 i art. 597 § 2 k.c. oraz

art. 109 ust. 1 pkt 2 i art. 110 ust. 4 pkt 3 u.g.n. przez przyjęcie, że miesięczny

termin, o którym mowa w art. 110 ust. 2 u.g.n., został zachowany, mimo że

zawiadomienie o złożeniu przez wnioskodawczynię oświadczenia o wykonaniu

prawa pierwokupu nastąpiło po upływie tego terminu, i art. 2, art. 20, art. 21, art. 32

i art. 64 Konstytucji przez wydanie postanowienia na podstawie art. 110 ust. 4 pkt 3

u.g.n., pomimo jego niezgodności z wymienionymi przepisami Konstytucji ze

względu na nieuzasadnione uprzywilejowanie jednostki samorządu terytorialnego

wobec innych podmiotów stosunków cywilnoprawnych, polegające na zwolnieniu z

konieczności doręczenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu sprzedawcy

przed

upływem

miesięcznego

terminu

oraz

na

przyjęciu

innego

skutku

wynikającego ze złożenia tego oświadczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powszechnie przyjmuje się, że regulacje zawarte w art. 596 – 602 k.c. mają

zastosowanie do wszelkich przypadków prawa pierwokupu, bez względu na ich

normatywne usytuowanie, chyba że prawo to zostało inaczej ukształtowane

w przepisach szczególnych. Ustawowe prawo pierwokupu, przysługujące gminie

z mocy art. 109 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,

nie zostało w tej ustawie unormowane w sposób wyczerpujący. W tej sytuacji

konieczne sięganie do regulacji kodeksowych, które stosuje się do ustawowego

prawa pierwokupu w braku przepisów szczególnych regulujących to prawo (art. 596

k.c.).

Zgodnie z art. 597 § 1 zdanie pierwsze k.c., prawo pierwokupu wykonywa się

przez oświadczenie złożone zobowiązanemu. Oświadczenie o wykonaniu prawa

pierwokupu stanowi zatem jednostronną czynność prawną o charakterze

prawokształtującym. Składa się je osobie zobowiązanej z tytułu prawa pierwokupu,

dlatego, zgodnie z art. 61 § 1 k.c., staje się ono skuteczne z chwilą, gdy doszło do

zobowiązanego w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią (zob. wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2007 r., III CSK 181/07, OSNC-ZD 2008,

nr D, poz. 97 i z dnia 25 listopada 2008 r., II CNP 70/08, nie publ.).

Odmiennie uregulowane zostały skutki wykonania prawa pierwokupu w art.

110 u.g.n., skutki te następują bowiem już z chwilą złożenia oświadczenia

o wykonaniu prawa pierwokupu, a nie z chwilą dojścia tego oświadczenia do

wiadomości zobowiązanego. Wynika to z art. 110 ust. 4 u.g.n., który stanowi,

że z chwilą złożenia oświadczenia: nieruchomość staje się własnością gminy, jeżeli

wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło sprzedaży nieruchomości (pkt 1); prawo

użytkowania wieczystego wygasa, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło

sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej

własność gminy (pkt 2); gmina uzyskuje prawo użytkowania wieczystego, jeżeli

wykonanie

prawa

pierwokupu

dotyczyło

sprzedaży

prawa

użytkowania

nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub

województwa (pkt 3). Trafnie zatem Sąd Okręgowy uznał, że art. 110 ust. 4 u.g.n.

jako przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 597 § 2 zdanie pierwsze k.c.

W konsekwencji, oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu, składane zgodnie

z art. 110 ust. 4 u.g.n. przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, trzeba

zaliczyć do kategorii oświadczeń, które nie wymagają złożenia innej osobie i stają

się skuteczne z chwilą ich złożenia. Regulacja zawarta w art. 110 ust. 4 u.g.n.

stwarza ułatwienie dla praktyki, odmiennie bowiem niż pod rządem art. 78 ust. 3

ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu

nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) dla wystąpienia

skutków prawnych

wykonania prawa pierwokupu nie jest już konieczne

zawiadomienie sprzedawcy o wykonaniu tego prawa. Nie jest w związku z tym

konieczne przedstawianie dowodu w celu wykazania, że zawiadomienie o złożeniu

– w formie aktu notarialnego – odpowiedniego oświadczenia przez uprawniony

organ dotarło do sprzedawcy. Regulacja ta ułatwia gminie ujawnienie zmiany stanu

prawnego, jaki wystąpił w wyniku wykonania prawa pierwokupu, w księdze

wieczystej, a ponadto zapobiega przypadkom wygaśnięcia prawa pierwokupu z tej

przyczyny, że po złożeniu oświadczenia o wykonaniu tego prawa nie dochodziło

przed upływem ustawowego terminu do skutecznego zawiadomienia sprzedawcy

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1990 r., II CR 51/90, OSNCP 1991,

nr 5-6, poz. 74, a także uchwałę z dnia 22 października 1970 r., III CZP 64/70,

OSNCP 1971, nr 5, poz. 77 oraz postanowienie z dnia 2 maja 1975 r., III CRN

151/74, OSNCP 1976, nr 7-8, poz. 163).

Art. 110 ust. 5 u.g.n. nakłada wprawdzie na notariusza obowiązek

doręczenia sprzedawcy oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, lecz nie

przewiduje ani terminu, w którym czynność ta powinna być dokonana, ani sankcji

na wypadek jej nie dokonania. W świetle przedstawionych regulacji podniesiony

przez skarżącą zarzut naruszenia art. 61 § 1 i art. 597 § 2 k.c. oraz art. 109 ust. 1

pkt 2 w związku z art. 110 ust. 4 pkt 3 i art. 110 ust. 2 u.g.n. przez przyjęcie,

że wnioskodawczyni

mogła

skutecznie

wykonać

prawo

pierwokupu,

mimo

że zawiadomienie o złożeniu przez nią oświadczenia o wykonaniu tego prawa

nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 110 ust. 2 u.g.n., jest

nieuzasadniony. Co się zaś tyczy zarzutu obrazy powołanych w skardze kasacyjnej

przepisów Konstytucji przez zastosowanie art. 110 ust. 4 pkt 3 u.g.n., pomimo jego

niezgodności z tymi przepisami, to trzeba podkreślić, że przepisy Konstytucji nie

mogą być bezpośrednio stosowane przez sądy jako samoistna podstawa

rozstrzygnięcia. Skarżąca nie przytoczyła natomiast na tyle ważkich argumentów,

by wywołały one poważne wątpliwości składu orzekającego co do zgodności

art. 110 ust. 4 pkt 3 u.g.n. z Konstytucją i uzasadniały potrzebę skorzystania z jej

art. 193 (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2004 r., I CK 291/03,

OSNC 2005, nr 4, poz. 71 i powołane tam orzecznictwo).

Artykuły 109 – 111 u.g.n. normujące prawo pierwokupu gminy nie określają

bliżej treści, jaką powinno obejmować składane w formie notarialnej oświadczenie

o wykonaniu prawa pierwokupu. Z art. 111 wynika jedynie, że prawo pierwokupu

wykonuje się po cenie ustalonej między stronami w umowie sprzedaży. Konstrukcja

prawa pierwokupu – jak wiadomo – zakłada zawarcie dwóch umów sprzedaży:

umowy warunkowej zawieranej przez zobowiązanego z osobą trzecią oraz umowy

zawartej przez uprawnionego i zobowiązanego z tytułu prawa pierwokupu na

skutek wykonania tego prawa. Zgodnie z art. 600 § 1 k.c., przez wykonanie prawa

pierwokupu dochodzi do skutku między zobowiązanym a uprawnionym umowa

sprzedaży tej samej treści, co umowa zawarta przez zobowiązanego z osobą

trzecią, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezpośrednim zatem

skutkiem wykonania prawa pierwokupu jest nawiązanie umowy sprzedaży między

uprawnionym a zobowiązanym. Co do treści umowa ta odpowiada umowie zawartej

przez zobowiązanego z osobą trzecią. Odstępstwo od reguły identyczności treści

obu umów wprowadza art. 600 § 2 k.c., który stanowi, że jeżeli umowa sprzedaży

zawarta z osobą trzecią przewiduje świadczenia dodatkowe, których uprawniony do

pierwokupu nie mógłby spełnić, może on swe prawo wykonać uiszczając wartość

tych świadczeń. Jednakże gdy prawo pierwokupu przysługuje Skarbowi Państwa

lub jednostce samorządu terytorialnego z mocy ustawy, takie świadczenia

dodatkowe uważa się za niezastrzeżone. Ponadto, zgodnie z art. 600 § 1 zdanie

drugie k.c., postanowienia umowy z osobą trzecią, mające na celu udaremnienie

prawa pierwokupu, są względem uprawnionego bezskuteczne.

Skarżąca zmierza do wykazania, że ze względu na brak tożsamości treści

umowy sprzedaży warunkowej z dnia 16 listopada 2007 r. oraz oświadczenia

wnioskodawczyni o wykonaniu prawa pierwokupu z dnia 19 grudnia 2007 r.

w części dotyczącej sposobu i terminu zapłaty ceny sprzedaży, oświadczenie

wnioskodawczyni nie doprowadziło do zawarcia umowy sprzedaży, doszło bowiem

do zmiany oferty, czyli do złożenia przez wnioskodawczynię kontroferty,

a w konsekwencji – do „dyssensu”. U podstaw tej tezy legło założenie, że do

wykonania prawa pierwokupu należy stosować przepisy ogólne kodeksu cywilnego

o zawarciu umowy przez złożenie i przyjęcie oferty. Tymczasem, wykonanie prawa

pierwokupu powoduje bezpośrednio ten skutek, że między stronami zostaje

zawarta umowa sprzedaży o tej samej treści – oczywiście z pominięciem warunku –

co wcześniejsza umowa między zobowiązanym a osobą trzecią. Dla wystąpienia

tego skutku nie jest potrzebne – poza złożeniem oświadczenia o wykonaniu prawa

pierwokupu – dokonywanie żadnych dalszych czynności (zob. uchwałę pełnego

składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1962 r., 1CO 24/62,

OSNCP 1963, nr 9, poz. 188). Nie można zatem przyjmować, że mają tu

zastosowanie przepisy art. 66 k.c. i nast. o zawarciu umowy przez złożenie oferty

i jej przyjęcie. Można co najwyżej twierdzić, że chodzi tu o konstrukcję podobną do

trybu ofertowego, gdyż zawiadomienie uprawnionego o treści umowy sprzedaży

zawartej z osobą trzecią działa jak oferta, a oświadczenie o wykonaniu prawa

pierwokupu – jak jej przyjęcie. Ustawodawca przesądził jednak, że przez sam fakt

wykonania prawa pierwokupu dochodzi do zawarcia między zobowiązanym

i uprawnionym umowy sprzedaży o treści określonej w art. 600 k.c. Oznacza to,

że zasadniczo

tożsamość

treści

dotyczy

zarówno

elementów

istotnych

przedmiotowo, jak i podmiotowo.

Ze względu na podnoszoną rozbieżność co do sposobu i terminu zapłaty

ceny, zachodzącą między postanowieniami umowy sprzedaży warunkowej z dnia

16 listopada 2007 r. a treścią oświadczenia wnioskodawczyni z dnia 19 grudnia

2007 r., rozważenia wymaga kwestia, czy nieuiszczenie ceny w wymaganym

terminie ma znaczenie dla skuteczności oświadczenia o wykonaniu prawa

pierwokupu. W doktrynie dominuje pogląd, że wykonanie prawa pierwokupu nie

musi łączyć się z równoczesną zapłatą ceny lub złożeniem jej do depozytu.

Wyrażane jest też odmienne zapatrywanie, według którego uiszczenie ceny należy

traktować jako warunek sine qua non skutecznego wykonania prawa pierwokupu,

w związku z czym nieuiszczenie ceny wraz z wykonaniem prawa pierwokupu

powoduje nieważność oświadczenia o wykonaniu tego prawa (art. 58 § 1 k.c.).

Przytaczana przez zwolenników tego zapatrywania argumentacja, wywodzona

z treści art. 601 k.c. oraz z wyrażonej w art. 488 § 1 k.c. zasady jednoczesności

świadczeń wzajemnych, nie jest przekonywająca. Trzeba podkreślić, że art. 597 § 2

k.c., określający sposób wykonania prawa pierwokupu, nie zawiera wymagania

zapłaty ceny, jest w nim mowa tylko o złożeniu oświadczenia zobowiązanemu.

W tej sytuacji nie można kreować dalej idących wymagań, tym bardziej że dopiero

zawarta umowa sprzedaży rodzi obowiązek zapłaty ceny. Trzeba zatem przyjąć,

że wykonanie prawa pierwokupu może skutecznie nastąpić bez równoczesnej

zapłaty ceny lub złożenia jej do depozytu sądowego.

W tym stanie rzeczy okoliczność, że wnioskodawczyni równocześnie ze

złożeniem oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu nie uiściła ceny sprzedaży

czy co najmniej zapłaconej wcześniej przez skarżącą części wynoszącej 20% tej

ceny, nie pozbawia złożonego przez nią oświadczenia skuteczności prawnej.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 oraz art. 98

i art. 99 w związku z art. 391 § 1 oraz art. 39821 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.