V CSK 392/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 392/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa „Z.(...)” S.A. w W.

przeciwko A. B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2008 r.,

skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lutego 2007 r.,

sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżony wyrok i odrzuca apelację pozwanej od wyroku Sądu

Okręgowego w W. z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt X GC (…);

nie obciąża pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. uwzględnił żądanie powódki spółki „Z.(...)” Spółki Akcyjnej w

W. i dnia 2 września 2005 r. wydał przeciwko J. B. i A. B. nakaz zapłaty kwoty

162.876,28 złotych z ustawowymi odsetkami tytułem należności z trzech weksli

gwarancyjnych z wystawienia pozwanych.

Pozwani wnieśli zarzuty od nakazu zapłaty. Zarzuty pozwanego J. B. zostały

odrzucone prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 15 maja 2006 r. Po rozpoznaniu

zarzutów A. B., Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 20 września 2006 r. uchylił w

stosunku do niej nakaz zapłaty w zakresie kwoty 12.876,28 i w tej części oddalił

powództwo.

Pozwana A. B. wniosła apelację od tego wyroku. Wskazała, że zaskarża wyrok w

części, w jakiej Sąd nie uchylił wydanego w stosunku do niej nakazu zapłaty.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. oddalił w całości tę apelację i

obciążył pozwaną kosztami postępowania apelacyjnego.

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji, opartą na

obszernych zarzutach prawa procesowego i materialnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 496 k.p.c. po przeprowadzeniu rozprawy wyznaczonej w związku z

wniesieniem zarzutów, Sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w

części utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też

postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza.

Art. 496 w pierwotnym brzmieniu nie przewidywał expressis verbis formuły

utrzymania nakazu zapłaty „w mocy w całości lub w części”. Na tej podstawie

przyjmowano, że częściowe uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa w tym

zakresie bez jednoczesnego orzeczenia o utrzymaniu w mocy nakazu zapłaty w

pozostałej części nie stanowiło braku rozstrzygnięcia o całości zarzutów przeciwko

nakazowi zapłaty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 1984 r. sygn. akt III

CZP 13/84 OSNC 1984/12/219).

Pogląd ten nie ma zastosowania do znowelizowanego od dnia 1 lipca 2000 r. (tj.

od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego …(-) Dz. U. Nr 48, poz. 554) art. 496 k.p.c., który przewiduje w

swej treści utrzymanie w mocy nakazu zapłaty zarówno w całości jak i w odpowiedniej

części.

Sentencja wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 20 września 2006 r. nie zawiera

rozstrzygnięcia co do utrzymania w mocy nakazu zapłaty w części, w której Sąd uznał

za usprawiedliwione zasądzenie świadczenia pieniężnego od pozwanej.

Wyrok niepełny, nie zawierający jednego z tych rozstrzygnięć przesądzających o

zasadności zasądzenia świadczenia, może być uzupełniony na wniosek strony, złożony

w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku (art. 351 k.p.c.). Ponieważ nie doszło w

ten sposób do konwalidacji orzeczenia Sądu pierwszej instancji, wniesiony przez

pozwaną środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w

sentencji orzeczenia podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku

substratu zaskarżenia (por. postanowienie SN z dnia 2 czerwca 1964 r. I PR 10/63 –

OSNC 1965/5/80, wyrok SN z dnia 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97 – OSNC 1997/6-7/89,

wyroki SN z dnia 28 maja 1998 r. III CKN 409/98 i z dnia 11 września 2002 r. V CKN

1165/00 – niepubl. postanowienia SN z dnia 25 stycznia 2001 r. III CKN 1382/00 –

OSNC 2001/9/132, z dnia 19 lipca 2006 r. I CZ 35/06 niepubl., wyrok SN z dnia 2 lutego

2007 r. IV CSK 358/06 niepubl.).

Sąd

Apelacyjny

nie

mógł

rozpoznać

apelacji

pozwanej

i

podejmować

merytorycznej oceny orzeczenia nieistniejącego a jedynie powinien był odrzucić

apelację na podstawie art. 373 k.p.c.

Wobec braku w wyroku stanowiska Sądu odnośnie uwzględnienia powództwa,

bezprzedmiotowa jest ocena skargi kasacyjnej nastawiona na wykazanie jego

bezzasadności.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. uchylił

zaskarżony wyrok i odrzucił apelację pozwanej.

Jest to orzeczenie, które nie narusza zakazu z art. 384 k.p.c. Sytuacja procesowa

pozwanej byłaby taka sama w przypadku każdego innego rozstrzygnięcia ze względu na

brak orzeczenia zasądzającego świadczenie w postępowaniu, które już nie może być

kontynuowane.

Nie oznacza to jednak, że żądanie powoda zostało w całości prawomocnie

osądzone (art. 366 k.p.c.).

Uwzględniając sytuację

materialną

strony wnoszącej apelację,

stwierdzoną

w

postanowieniu Sąd Okręgowego w W. z dnia 15 listopada 2006 r. zwalniającym

częściowo od opłat od apelacji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z

art. 39821 k.p.c. oraz art. 391 § 1 k.p.c. nie obciążył pozwanej kosztami postępowania

apelacyjnego.