V CSK 288/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 288/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku Rzymsko-Katolickiej Parafii p.w. (…) w B.‎przy uczestnictwie P. Sp. z o.o. w T.‎o ustanowienie służebności przesyłu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt IV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania Wyjaśnienie przedstawionego problemu musi być konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy i pozostawać w związku z podstawami skargi, wiążącym z mocy art. 39813 § 2 k.p.c. ustalonym stanem faktycznym oraz podstawą zaskarżonego orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002 r., nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ., z dnia 21 maja 2013 r., I CSK 53/13, nie publ.).

Powołanie we wniosku przesłanki określonej w punkcie drugim wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ., z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

Skarżąca nie przedstawiła właściwego wywodu prawnego w łącznym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 k.p.c. mają charakter rozłączny, każda z nich ma charakter samoistny i powinna być wykazana przez skarżącą oddzielnie. Uzasadnienie w większości składa się z przytoczenia stanu faktycznego sprawy poprzez wskazanie rozstrzygnięć i motywów Sądów meriti oraz stanowiska uczestniczki zajętego w apelacji. Nie zawarto natomiast żadnych wywodów dotyczących nieważności postępowania poza stwierdzeniem, że został naruszony art. 379 pkt 2 k.p.c. wskutek braku weryfikacji należytego umocowania wnioskodawcy.Przedstawione zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnymi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżąca nie wykazała bowiem, że ma ono poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołuje zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne, a jego rozstrzygnięcie jest konieczne zarówno dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak i przyczyni się do rozwoju judykatury.Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu (nie wskazanego przez uczestniczkę), który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a do takiego rezultatu zmierza wniosek w tym zakresie.

Skarżący nie poczynił nadto wywodów prawnych uzasadniających istnienie w sprawie wskazanego zagadnienia, a wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębnie konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.) i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń. Wskazanie na zmianę stanu faktycznego wskutek odłączenia części rurociągu znajdującego się na nieruchomości wnioskodawczyni nie stanowi takiego wywodu, zwłaszcza że rurociąg w dalszym ciągu znajduje się na tej nieruchomości.

Sąd odwoławczy odniósł się w motywach do tej kwestii a uzasadnienie wniosku nie zawiera żadnych argumentów, które mogłyby poddać w wątpliwość to stanowisko.Nie zostały również wskazane argumenty przemawiające za oczywistością skargi kasacyjnej poza powołaniem się na naruszenie art. 278 w zw. z 382 i 391 § 1 k.p.c. z uwagi na oddalenie wniosku uczestnika o powołanie biegłego z zakresu gazownictwa. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie.

Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu.

Wobec braku jakichkolwiek argumentów ze strony skarżącej nie ma podstaw do przyjęcia, że nastąpiły uchybienia przepisom postępowania o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie. Te same argumenty odnoszą się do wskazanej potrzeby wykładni art. 386 ust. 4 w zw. z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej bo skarżąca nie wykazała, że istnieją poważne wątpliwości co do jego wykładni.Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.). jw