V CSK 284/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 284/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa W. K. i L. K. ‎przeciwko S. B.‎o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli ewentualnie o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach‎z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACa 605/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Powodowie L.K. i W. K. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach wydanego w dniu 13 stycznia 2015 r. w sprawie przeciwko S. B. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, ewentualnie o zapłatę. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłankach przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazali na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego powstałego na tle wykładni art. 898 § 1 k.c. dotyczącego definicji pojęcia „rażącej niewdzięczności obdarowanego względem darczyńcy”.

Ponadto stwierdzili, iż zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do przyjęcia, przepisem tym jest, zdaniem skarżących, art. 898 § 1 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.).Wniosek skarżących nie spełnia tych wymagań.

Powodowie nie sformułowali zagadnienia prawnego. Jedynie wskazali, że istotne zagadnienie prawne dotyczy art. 898 § k.c. „w aspekcie próby zdefiniowania pojęcia rażącej niewdzięczności obdarowanego względem darczyńcy, chociażby poprzez enumeratywne wyliczenie abstrakcyjnych zachowań obdarowanego, przy uwzględnieniu kręgu podmiotowego dotkniętego nagannymi zachowaniami obdarowanego”.W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, jeżeli skarżący powołuje się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, powinien wykazać, że wskazany przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć, jak też, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08; z dnia 26 kwietnia 2012 r., III SK 43/11, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.).Wykładnia art. 898 § 1 k.c. wielokrotnie była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego.

W judykaturze przyjmuje się, że przez rażącą niewdzięczność obdarowanego względem darczyńcy należy rozumieć takie zachowanie obdarowanego, które jest skierowane przeciw darczyńcy świadomie i w nieprzyjaznym zamiarze, ukierunkowane zazwyczaj na wyrządzenie krzywdy lub szkody majątkowej. W zasadzie nie uwzględnia się wyłącza się negatywnych zachowań skierowanych przeciwko osobie trzeciej, chyba że podjęte zostały z zamiarem pokrzywdzenia darczyńcy (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1969 r., III CZP 63/69, niepubl.; z dnia 7 maja 1997 r., I CKN 117/97, niepubl.; z dnia 25 listopada 1999 r., II CKN 600/98, niepubl.; z dnia 26 lipca 2000 r., niepubl.; z dnia 26 września 2000 r., III CKN 810/00, niepubl.; z dnia 5 października 2000 r., II CKN 280/00, niepubl.; z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 5471/04, niepubl.; z dnia 2 grudnia 2005 r., II CK 265/05, niepubl.; z dnia 15 czerwca 2010 r., II CSK 68/10, niepubl.; z dnia 28 marca 2012 r., V CSK 179/11).

Wszystko jednak zależy od konkretnych okoliczności faktycznych a ich ocena należy do Sądu rozpoznającego sprawę. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.