V CSK 241/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 241/09

POSTANOWIENIE

Dnia 25 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa T. K., M. K., E. K. i K. K.

przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I ACa (…),

1)

odrzuca skargę kasacyjną,

2)

nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powodowie T. K., M. K., E. K. i K. K. dochodzili od pozwanego Powszechnego

Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. zasądzenia po 50.000 zł wraz z odsetkami tytułem

odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej na skutek śmierci w wypadku

komunikacyjnym brata A. K., jak również po 20.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za

krzywdę spowodowaną śmiercią brata. Jako podstawę prawną żądania wskazali art. 446

§ 3 k.c. oraz 448 k.c. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 28 października 2008 r.

oddalił powództwo. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

powodów. Od wyroku Sądu Apelacyjnego powodowie wnieśli skargę kasacyjną co do

kwoty 80.000 zł. Skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia przepisów

postępowania: art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c., art. 385 § 1 k.p.c. i art. 386 §

1 k.p.c. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano również naruszenie przepisów

prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 Konstytucji RP w zw. z art. 23 k.c. i

art. 24 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach

o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż

pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Powodowie zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej ich

żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 20.000 zł na

podstawie

art.

k.c.

tytułem

zadośćuczynienia

pieniężnego

za

krzywdę

spowodowaną śmiercią brata. Powodowie w skardze kasacyjnej wskazali wartość

przedmiotu zaskarżenia w kwocie 80.000 zł. Zsumowanie wartości roszczeń

dochodzonych przez powodów na etapie postępowania przed sądem pierwszej i drugiej

instancji dla potrzeb ustalenia wartości przedmiotu sporu i wartości przedmiotu

zaskarżenia w apelacji świadczy o tym, że zarówno powodowie, jak również Sądy

przyjęły, że pomiędzy powodami zachodzi współuczestnictwo materialne, w rozumieniu

art. 72 § 1 pkt 1 in fine k.p.c. W takim przypadku wartość przedmiotu sporu, bądź

wartość przedmiotu zaskarżenia, podlega zsumowaniu. Przyjęcie, że w zakresie

roszczeń o zapłatę pieniężnego zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., pomiędzy

powodami zachodzi współuczestnictwo materialne nie przesądza jednak o tym, że także

na etapie postępowania kasacyjnego wartość przedmiotu zaskarżenia jest ustalana

poprzez zsumowanie każdego z żądań powodów zaskarżonych skargą kasacyjną.

Współuczestnictwo

pomiędzy

powodami

nie

miało

bowiem

charakteru

współuczestnictwa jednolitego lub koniecznego. Dlatego na etapie postępowania

kasacyjnego nie miała zastosowania zasada – obowiązująca przy określeniu wartości

przedmiotu sporu w pozwie oraz wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji przy

istnieniu współuczestnictwa materialnego – że wartością przedmiotu sporu oraz

wartością przedmiotu zaskarżenia była suma wszystkich roszczeń dochodzonych przez

powodów. Dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, zważywszy na wymaganą

wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), należy uwzględnić wartość

roszczeń dochodzonego przez każdego z powodów oddzielnie, chociażby pomiędzy

nimi zachodziło współuczestnictwo materialne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 17 stycznia 1997 r., I PKN 65/96, OSNAPiUS 1997, nr 17, poz. 317, orzeczenie

Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997 r., I CKN 31/97, niepubl., postanowienie z dnia

21 marca 1997 r., I PKN 61/97, OSNP 1998, nr 1, poz. 16, uzasadnienie postanowienia

z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CZ 90/06, niepubl., postanowienie SN z dnia 24 sierpnia

2007 r., I CZ 91/07, niepubl. oraz uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9

stycznia 2008 r., III CZP 111/07, Mon. Prawn. z 2009 r. nr 3, str. 151). W orzecznictwie

Sądu Najwyższego zwrócono uwagę na to, że na etapie postępowania kasacyjnego

skutki

procesowe

współuczestnictwa

materialnego,

które

nie

ma

charakteru

współuczestnictwa jednolitego bądź koniecznego, zbliżone są do współuczestnictwa

formalnego. Na tym etapie postępowania każdy ze współuczestników materialnych ma

własne gravamen z zaskarżeniu prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. Dlatego

o dopuszczalności skargi kasacyjnej wniesionej przez powodów nie mogła decydować

podana w tej skardze wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 80.000 zł, lecz wartość

zaskarżenia przy uwzględnieniu wartości roszczeń dochodzonych przez każdego z

powodów oddzielnie, ta zaś w odniesieniu do każdego z powodów osobno wynosiła

20.000 zł.

Skoro wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego z powodów była

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych zatem, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga

kasacyjna była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.