V CSK 203/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 203/11

POSTANOWIENIE

Dnia 8 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Wojciech Katner

w sprawie z wniosku I.T., A. S. i C. P.

przy uczestnictwie H. P.

o zniesienie współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lutego 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania H.P.

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 20 stycznia 2011 r.,

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od uczestniczki na rzecz

wnioskodawczyń solidarnie kwotę 1200, - (jeden tysiąc dwieście)

złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację

uczestniczki H. P. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 września 2010 r. z

wniosku I. T., A. S. i C. P. o zniesienie współwłasności nieruchomości gruntowej

zabudowanej o łącznej powierzchni 0,44 ha. Swoim postanowieniem Sąd Rejonowy

zniósł współwłasność tej nieruchomości w ten sposób, że przypadający na

uczestniczkę udział wynoszący 6/64 przyznał wnioskodawczyniom w częściach po

2/64 i jednocześnie tytułem spłaty zasądził od wnioskodawczyń na rzecz

uczestniczki kwotę po 4753,12 złotych i rozstrzygnął o kosztach postępowania.

Oddalając apelację, po uzupełnieniu stanu faktycznego, Sąd drugiej instancji nie

dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej uczestniczka postępowania zarzuciła zaskarżonemu

postanowieniu naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 233 § 1 k.p.c.

przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 211 k.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

a także art. 623 k.p.c. przez niezastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Sądu pierwszej instancji i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę wnioskodawczynie wniosły o jej odrzucenie lub o odmowę

jej przyjęcia, ewentualnie o oddalenie, z zasądzeniem kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu ze względu na niespełnienie

przesłanek

dopuszczalności

skargi,

a

spełnienie

przesłanki

o

jej

niedopuszczalności określonej w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Według tego przepisu

skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o zniesienie współwłasności, jeżeli

wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

W skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia jest określona przez

uczestniczkę na kwotę 152100 złotych, czyli kwotę wyższą niż wskazana w art.

5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Skarżąca w uzasadnieniu wskazuje, że ze względu na to ,

iż podważa samą ideę zastosowanego sposobu zniesienia współwłasności

przedmiotowej nieruchomości, przez żądanie zastosowania jej fizycznego podziału,

a nie zastosowanego przez Sąd przyznania Wnioskodawczyniom udziału

Uczestniczki z obowiązkiem jej spłaty, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi

całkowita wartość nieruchomości, czyli 152100 złotych.

Stanowiska tego nie można podzielić i nie jest trafne powołanie się

uczestniczki na jego potwierdzenie przez przytoczenie postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie IV CSK 107/09 (Lex nr 512006).

Z postanowienia tego wynika, że natura spraw tzw. działowych (o dział spadku,

o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej oraz

o zniesienie

współwłasności)

polega

na

tym,

iż

interesy

poszczególnych

uczestników postępowania ograniczają się - w wymiarze majątkowym - do

wysokości

udziałów

w dzielonym

majątku.

Dlatego

wartość

przedmiotu

zaskarżenia, co do zasady nie może przekraczać wartości udziału należącego do

uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną. Tylko wyjątkowo, w razie podważenia

samej zasady podziału wartość zaskarżenia może być wyższa od wartości udziału.

Jednakże w orzeczeniach, które zostały przywołane przez Sąd Najwyższy we

wskazanym postanowieniu chodzi o takie sytuacje, gdy skarżący twierdzi,

że nieruchomość w ogóle nie stanowi przedmiotu współwłasności albo też

przedmiotem postępowania są również rozliczenia z tytułu nakładów i pożytków

z rzeczy wspólnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia

2008 r., V CSK 136/08, Lex nr 658209). Podobnie, jak w sprawie będącej podstawą

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2008 r. (IV CZ 53/08, Lex nr

447655), tak i w niniejszej sprawie skarżąca podważa trafność rozstrzygnięcia

ze względu na niedokonanie fizycznego podziału nieruchomości, lecz zasądzenie

spłaty pieniężnej. Dotyczy to więc sposobu podziału nieruchomości przy znoszeniu

jej współwłasności, a nie zasad tego podziału. Skarżąca określa to w uzasadnieniu

skargi, jako inną ideę sposobu dokonania podziału współwłasności, a więc

przyznaje, że nie chodzi o zasadę, lecz o sposób podziału.

W tej sytuacji interes majątkowy uczestniczki, pomimo skierowania skargi

kasacyjnej przeciwko całości rozstrzygnięcia, ogranicza się do wartości działki,

odpowiadającej

wysokości

6/64

udziału

przysługującego

skarżącej

we

współwłasności. Według tego, wartość przedmiotu zaskarżenia powinna wynosić

14260 złotych, a nie 152100 złotych.

Z tych względów skarga kasacyjna na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c.

podlegała odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji, a jeśli to nie zostało uczynione,

Sąd Najwyższy na podstawie art. 398° § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną,

rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391

§ 1 i art. 39821 k.p.c.

jw