V CSK 170/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 170/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w W.‎przy uczestnictwie Gminy Wrocław, O. S.A. w W. oraz T. S.A. w K.‎o ustanowienie służebności przesyłu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika O. S.A. w W. od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu‎z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt II Ca 621/13, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza na rzecz wnioskodawczyni od uczestniczki O. S.A. w W. kwotę 137,- (sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, niepubl.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

Wskazanego zagadnienia dotyczącego możliwości ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości, na której nie znajdują się urządzenia przesyłowe, lecz objętej zakazem budowy w związku z położeniem tego urządzenia na innej nieruchomości, nie można zakwalifikować jako istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia prawnego cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego i nierozwiązanego w orzecznictwie. W istocie dotyczy ono problemu, czy zakresem posiadania w zakresie służebności przesyłu jest objęta strefa kontrolowana, który był już przedmiotem rozważań i twierdzącej odpowiedzi Sądu Najwyższego.

Istnienie strefy kontrolowanej (poprzednio ochronnej) jako elementu ograniczenia prawa własności nieruchomości było przyjmowane w orzecznictwie; była kwalifikowana bowiem i jako element służebności i jako element posiadania w zakresie służebności (wyrok z dnia 14 listopada 2013 r., OSNIC z 2014 r., nr 9, poz. 91, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2011 r., III CZP 43/11, OSNC z 2012, nr 2, poz. 18, z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZP 29/05, OSNIC z 2006, nr 4, poz. 64). Omawianej cechy nie nosi też zagadnienie, czy sąd powinien zawiesić postępowanie w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu do czasu rozpoznania sprawy o jej zasiedzenie, bo zastosowanie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. nie jest obligatoryjne i zależy od konkretnych okoliczności sprawy, więc udzielenie odpowiedzi twierdzącej lub przeczącej nie jest możliwe.

Z powyższych względów tożsame argumenty nie mogą uzasadnić oczywistej zasadności skargi. Cechy oczywistości nie nosi już prima facie argument nieuwzględnienia zarzutu zasiedzenia, skoro do dnia 1 lutego 1989 r. zasiedzenie służebności było niemożliwe bo Skarb Państwa był właścicielem zarówno urządzeń przesyłowych, jak i nieruchomości, do dnia 30 września 1990 r. było niemożliwe zasiedzenie służebności na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa (art. 177 k.c.) i termin zasiedzenia mógł rozpocząć bieg od 1 października 1990 r. z zaliczeniem połowy okresu 1 luty 1989 r. - 30 września 1990 r., to nawet przy przyjęciu dobrej wiary uczestnika upływ terminu zasiedzenia mógł nastąpić w styczniu 2010 r., a więc już po wpływie wniosku o ustanowienie służebności.

Nie uzasadnia wskazanej przesłanki podniesienie kwestii nieprawidłowego zasądzenia wynagrodzenia, skoro również w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności podlega ocenie z punktu widzenia interesów ekonomicznych właściciela nieruchomości obciążonej i może kompensować także ten uszczerbek, który jest konsekwencją obniżenia wartości nieruchomości (postanowienia z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, nie publ.). Problem ten nie został podniesiony w ramach innych przesłanek, a więc uchyla się od rozważenia w ramach istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni prawa.Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 7 pkt 3 i § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). l.n