V CSK 166/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 166/10

POSTANOWIENIE

Dnia 22 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z wniosku B. N. i M. K.

przy uczestnictwie K. H., B. J. i M. R.

o stwierdzenie nabycia spadku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2010 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania K. H. od postanowienia Sądu

Okręgowego w W. z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt II Ca (…),

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. w sprawie z wniosku B. N. i M. K. przy udziale K. H., B. J. i

M. R. o stwierdzenie nabycia spadku postanowieniem z 15 września 2009 r. oddalił

apelację uczestniczki K. H. od postanowienia Sądu Rejonowego z 12 marca 2008 r.

Uczestniczka postępowania K. H. powyższe orzeczenie zaskarżyła w całości i

wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia wstępnego

Sądu Rejonowego z 12 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem prawnym wnoszonym przez stronę

poza tokiem instancji, którego celem jest kontrola legalności prawomocnych orzeczeń

sądu drugiej instancji. Skarga kasacyjna jest też kwalifikowanym pismem procesowym,

o podwyższonych w stosunku do innych pism wymaganiach formalnych. Według art.

3984 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie orzeczenia, od którego

jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, 2)

przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, 3) wniosek o uchylenie lub

uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.

Oprócz tych wymagań skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do

rozpoznania i jego uzasadnienie, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma procesowego, a w sprawach o prawa majątkowe powinna

zawierać również oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia.

Artykuł 3984 k.p.c. w zakresie, w którym wskazuje na obowiązek przytoczenia

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy odczytywać w związku z art. 3983 § 1

k.p.c., w myśl którego skargę kasacyjną strona może oprzeć na podstawie naruszenia

prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub na

podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna, która nie spełnia wymagań określonych w art. 398 4 § 1 k.p.c.,

w szczególności, nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia

podlega odrzuceniu przez sąd drugiej instancji (art. 398 6 § 2 k.p.c.), a w wypadku jej nie

odrzucenia, przez Sąd Najwyższy (art. 3986 3 2 k.p.c.).

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wymóg

przytoczenia podstaw kasacyjnych zostaje spełniony, gdy podniesione w skardze

kasacyjnej zarzuty zostały skonkretyzowane przez odniesienie ich do wyraźnie

określonych przepisów prawa, które w ocenie skarżącego zostały naruszone.

Obowiązkiem skarżącego jest wskazanie, poza naruszonymi przepisami, także sposobu

ich naruszenia (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie), zaś w wypadku

zarzutów naruszenia przepisów postępowania także wykazanie, że uchybienie to mogło

mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. np. wyrok SN z 5 czerwca 1998 r., III CKN

534/97, nie publ.; wyrok SN z 6 sierpnia 1998 r., I CKN 335/98, nie publ.; wyrok SN z 29

czerwca 2004 r., II CK 367/03, nie publ.; wyrok SN z 29 marca 2006 r., IV CSK 165/05,

nie publ.). W konsekwencji przyjmuje się, że niewskazanie naruszonego przepisu,

sposobu jego naruszenia oraz, w wypadku przepisów postępowania, wpływu naruszenia

na wynik sprawy jest równoznaczne z brakiem powołania podstawy kasacyjnej

(postanowienie SN z 31 października 2005 r., IV CK 385/05, nie publ.). Z punktu

widzenia poprawności przytoczenia podstaw kasacyjnych nie bez znaczenia jest

również to, że podstawę skargi kasacyjnej stanowić mogą jedynie te przepisy, które w

tej podstawie, a nie w dowolnym miejscu wywodów jej uzasadnienia, zostały wskazane

(wyrok SN z 16 czerwca 2000 r., IV CKN 58/00, nie publ.). Inaczej rzecz ujmując,

przytoczenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej np. przepisów prawa procesowego, nie

oznacza, że skarga kasacyjna została oparta na drugiej podstawie kasacyjnej (zob.

wyrok SN z 23 stycznia 2002 r., II CKN 576/99, nie publ.).

W niniejszej sprawie uczestniczka postępowania nie sprostała obowiązkowi

przytoczenia podstaw kasacyjnych. W tym zakresie ograniczyła się do gołosłownego

stwierdzenia, że: „kasację opiera na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, które

to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy”. Skarżąca nie wskazała natomiast

jakichkolwiek przepisów prawa materialnego, czy też prawa procesowego cywilnego nie

mówiąc już o wskazaniu sposobu ich naruszenia, zaś w wypadku przepisów prawa

procesowego o wykazaniu, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wprawdzie pełnomocnik skarżącej zarządzeniem sędziego z 22 lutego 2010 r.

został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej m.in. przez

wyraźne przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, co też uczynił w piśmie

procesowym z 16 marca 2010 r. to jednak należy wskazać, że po pierwsze, tego typu

braki nie podlegają uzupełnieniu przez Sąd drugiej instancji, bowiem zgodnie z art. 398 6

§ 2 k.p.c. skarga kasacyjna nie zawierająca przytoczenia podstaw kasacyjnych podlega

odrzuceniu ad limine, po drugie uzupełnienie tych braków nastąpiło już po terminie do

wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem już z tego względu uzupełnienie skargi nie może

zostać uznane za skuteczne. Jak trafnie wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11

stycznia 2006 r., III CZ 104/05, (nie publ.): „Strona, która wniosła skargę kasacyjną

dotkniętą brakami w zakresie elementów konstrukcyjnych, może skutecznie uzupełnić

wspomniane braki, jeżeli uczyni to nie tylko przed upływem terminu z art. 3985 § 1 k.p.c.,

lecz także przed wydaniem przez sąd drugiej instancji postanowienia o odrzuceniu

skargi nieodpowiadającej wymaganiom określonym w art. 3984 § 1 k.p.c.” (zob. też,

postanowienie SN z 5 stycznia 2006 r., I PZ 25/05, OSNP 2007, Nr 1-2, poz. 14; wyrok

SN z 19 kwietnia 2000 r., II CKN 272/00, (nie publ.).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c.

orzekł jak na wstępie,