V CSK 166/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 166/07

POSTANOWIENIE

Dnia 6 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa TP

przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Skarbowej

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lipca 2007 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt [...],

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 30 listopada

2006 r., a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie

wymogi formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie

w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc

cechy istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego,

podkreślając zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu

pierwszym § 2 art. 3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które

stawiane są każdemu pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem

przewidzianym w art. 130 k.p.c.

Już wcześniej przyjęto w orzecznictwie, że brak któregokolwiek z kreatywnych

elementów

dawnej

kasacji,

a

określonych

w którymkolwiek

z punktów

nieobowiązującego już art. 3933 § 1 k.p.c. nie podlega naprawieniu w trybie art. 130

§ 1 k.p.c., a kasacja dotknięta takim nieusuwalnym brakiem podlegała odrzuceniu

a limine (postanowienie SN z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC

2001, z 3, poz. 51; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00,

OSNC 2001, z. 3, poz. 52).

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3

k.p.c., wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m.in. na możliwości

Sądu Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 §

2 k.p.c.). Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący

niewątpliwie z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania

rangą obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 §

1 pkt 2 k.p.c.) z obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Odrębne wyartykułowanie przez ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi

tego, że nie są one tożsame. W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1

pkt 3 k.p.c. nie można uznać jedynie odwołania się przez skarżącego

do uzasadnienia podstaw kasacyjnych i sformułowanych w ich ramach zarzutów,

z pominięciem wyraźnego, odrębnego i ścisłego przytoczenia co najmniej jednej

spośród okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., wraz z jej stosownym

uzasadnieniem przy pomocy argumentów jurydycznych (por. postanowienie SN

z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, z. 10, poz. 156; postanowienie

SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10, poz. 157).

W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność utrwalone orzecznictwo

Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 3984 § 1 k.p.c. mają

samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia

29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r.

III CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05,

niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania

i wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej

jednej z okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art.

3989 § 1 k.p.c. i przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające

występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy

pomocy argumentów jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek

z przesłanek precyzyjnie określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN

z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest

tożsame z werbalnym powołaniem się na przesłanki wymienione w art. 398 9 § 1

k.p.c. Ponieważ skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest właściwie rozumianego

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przeto podlega ona

odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK

7/05).

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art.

3984 § 1 k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się

niekiedy w obu tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie

w przedmiocie przyjęcia kasacji do rozpoznania zapada tylko po uprzednim

dokonaniu oceny przyczyn kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych

w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż tylko one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw.

„przedsądu” i decydują o jego wyniku.

Skoro więc skarga kasacyjna pozbawiona jest właściwego przedstawienia

i adekwatnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego

niezbędnego elementu konstrukcyjnego współkreującego istotę tego środka

zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekano, gdyż wprawdzie

pozwany Skarb Państwa wniósł o ich zasądzenie, to jednak domagał się odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej oddalenia, a nie odrzucenia ze

względów formalnych. Tymczasem w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się, że w razie odrzucenia skargi kasacyjnej nie należy przyznawać

kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która nie podniosła zarzutu, że skarga

ta powinna być odrzucona (orzeczenie SN z dnia 15 listopada 1934 r., C. II.

1677/34, Zb.Urz. 1935 r., poz. 204; postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III

CKN 563/01, niepubl.).