V CSK 164/19 · Sąd Najwyższy

Do Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy Zamiejscowego Wydziału Ksiąg wieczystych wpłynęło postanowienie wydane w sprawie z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.

W dniu 3 lutego 2020 r. referendarz sądowy po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa - Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. dokonał wpisu w dziale III księgi wieczystej […] zakazu zbywania i obciążania nieruchomości należącej do uczestnika – F. s.r.o. w P.Postanowieniem z 3 czerwca 2020 r., po rozpatrzeniu skargi na orzeczenie referendarza złożonej przez uczestnika, Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżony. Postanowieniem z 10 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie po rozpatrzeniu apelacji uczestnika apelację oddalił i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego z dnia 17 grudnia 2021 roku – ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej (...) polegającego na zakazie zbywania i obciążania nieruchomości składającej się z działki nr (...) położonej w Miejscowości R., ustanowiony przez Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2021 roku (sygn.. akt I Co 507/21) w sprawie z wniosku (...) 5 Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. przy uczestnictwie A. Ś. o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania.

postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2025r.

z siedzibą w Z. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 25 czerwca 2020 r., którym oddalono jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 4 grudnia 2019 r., utrzymującego w mocy wpis dokonany 20 września 2019 r. przez referendarza sądowego w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Starosty T.. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występują następujące istotne zagadnienie prawne:- czy sąd wieczystoksięgowy rozpoznający wniosek o zmianę wpisu w księdze wieczystej jest zobowiązany uwzględnić skutki prawne wynikające bezpośrednio ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności w zakresie praw obciążających nieruchomość objętych daną księga wieczystą, które to prawa powstały ex lege, a ich wpis w księdze wieczystej ma wyłacznie charakter deklaratoryjny;- czy w przypadku uwłaszczenia państwowej osoby prawnej, oddanie nieruchomości z mocy prawa w użytkowanie wieczyste stanowi przeszkodę do dokonania lub zmiany wpisu w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości w zakresie statio fisci Skarbu Państwa, jeżeli w wyniku dokonania lub zmiany tego wpisu w dziale II księgi wieczystej ujawniony zostanie wyłącznie właściciel nieruchomości (Skarb Państwa) bez jednoczesnego ujawnienia prawa użytkowania wieczystego i użytkownika wieczystego;- czy brak wpisu w księdze wieczystej nabytego ex lege prawa użytkowania wieczystego skutkuje niezgodnością stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości;- czy w przypadku braku wpisu w księdze wieczystej nabytego ex lege prawa użytkowania wieczystego, sąd wieczystoksięgowy powinien z urzędu wpisać ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym?Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - niepubl.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - niepubl.).