V CSK 159/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 159/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa małoletniej A. K., działającej przez przedstawiciela ustawowego D. K.‎przeciwko Powiatowi T.‎o odszkodowanie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2013 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawiła w formie pytań: - „czy w świetle art. 361 § 1 k.c. polega wykazaniu związku przyczynowego w aspekcie prezentowanej w piśmiennictwie teorii adekwatnego związku przyczynowego, w przypadku odpowiedzialności placówki medycznej za skutki błędu lekarskiego, polegającego na nieprawidłowej decyzji odnośnie sposobu przeprowadzenia zabiegu lekarskiego wynikającego, z nieprzeprowadzenia badań będących podstawą do jej podjęcia, jak również w przypadku zaistnienia w trakcie przeprowadzenia zabiegu, wskazań do zmiany decyzji o sposobie przeprowadzenia zabiegu?”; - „czy w sprawach dotyczących zaniedbań i błędów lekarskich, można wyłączyć odpowiedzialność cywilną placówki medycznej na tej tylko podstawie, iż podjęta procedura zakończenia zabiegu medycznego, którego sposób przeprowadzania opierał się na nieprawidłowej diagnozie i rozpoznaniu, skutkował powstaniem mniejszego rozstroju na zdrowiu, aniżeli ten, który mógłby wynikać z tego samego sposobu przeprowadzenia zabiegu medycznego, albo bez tej procedury?” Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w niej istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. też np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436).

Powołanie się na występowanie w sprawie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz zaprezentowania argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być nadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego dla systemu prawa, nie zaś tylko dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, na tle której miało powstać. Skarga kasacyjna wnoszona jest jednak w konkretnej sprawie, a ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.Powyższych cech nie mają postawione przez powódkę pytania, które postrzega ona jako zagadnienie prawne, które do tej pory nie było przedmiotem rozpoznawania przez Sąd Najwyższy.Wykładnia art. 361 § 1 k.c. była wielokrotnie podejmowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Zgodnie z ustalonym w tym zakresie poglądem, artykuł ten wychodząc z ogólnego pojęcia przyczynowości, ogranicza odpowiedzialność cywilną tylko do niektórych następstw zdarzeń stanowiących jej podstawę. Stosownie do art. 361 § 1 k.c. adekwatne są „normalne” następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. Normalnymi następstwami zdarzenia, z którego wynikła szkoda są następstwa, jakie tego rodzaju zdarzenie jest w ogóle w stanie wywołać i w zwyczajnym biegu rzeczy, a nie tylko na skutek szczególnego zbiegu okoliczności, z reguły je wywołuje.

Natomiast anormalne jest następstwo, gdy doszło do niego z powodu zdarzenia niezwykłego, nienormalnego, niemieszczącego się w granicach doświadczenia życiowego. na skutek nadzwyczajnego zbiegu okoliczności, którego przeciętnie nie bierze się w rachubę. Nie wyłącza normalności w rozumieniu tego przepisu okoliczność, że mimo identycznych warunków zdarzenia określone następstwo nie zawsze występuje, ani też jego statystyczna rzadkość. Sformułowanie „normalne następstwo” nie musi oznaczać skutku koniecznego. O kwalifikacji następstw, jako normalnych lub anormalnych, we wskazanym wyżej rozumieniu, decyduje oparta na obiektywnych okolicznościach ocena przy pomocy doświadczenia życiowego i aktualnych wskazań wiedzy.

Istnienie normalnego związku przyczynowego podlega ocenie na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. W granicach normalnego, zwykłego przebiegu zdarzeń, odpowiedzialność za szkodę może powodować nie tylko przyczyna bezpośrednio ją wywołująca, lecz także dalsza, pośrednia chyba, że jej następstwa pozostają w tak luźnym związku przyczynowym, iż ich uwzględnienie wykraczałoby poza normalną prawidłowość zjawisk, ocenianą według wskazanych uprzednio kryteriów doświadczenia życiowego i aktualnego stanu wiedzy (odnośnie do pośredniego związku przyczynowego porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z 21 stycznia 1946, OSN 1945-46, poz. 27, OSN 1954, poz. 2; z 30 kwietnia 1956 r., OSN 1957, poz. 48; z 21 czerwca 1960 r., OSN 1962, poz. 84; z 12 grudnia 1961, OSNCP 1963, poz. 201).Pytania postawione przez powódkę nie dotyczą problemów o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętych w dotychczasowym orzecznictwie, lecz konkretnych zdarzeń, z którymi powódka wiązała odpowiedzialność pozwanego.

Sądy obu instancji ustaliły fakty związane z przebiegiem ciąży i porodu, z których narodziła się powódka, oraz rozważyły, czy zaniechania diagnostyczne w stosunku do jej matki w okresie poprzedzającym poród miały znaczenie dla decyzji o sposobie zakończenia ciąży. Ustalenia Sądów obu instancji, którymi Sąd Najwyższy byłby związany przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), wskazują na to, że wyniki zaniechanych badań, gdyby je przeprowadzono u matki powódki, nie dostarczyłby argumentów za przeprowadzeniem u niej cesarskiego cięcia, a podjęcie takiej decyzji już w trakcie porodu siłami natury, gdy doszło do komplikacji w jego przebiegu, nie było zasadne ze względów medycznych.

Uszczerbek na zdrowiu doznany przez powódkę w trakcie porodu mógłby być wiązany przyczynowo z zaniechaniami diagnostycznymi w stosunku do jej matki, gdyby okazało się, że przeprowadzenie pominiętych badań, z uwagi na ich wyniki, spowodowałoby wykonanie u niej cesarskiego cięcia, a zakończenie ciąży w ten sposób uchroniłoby powódkę przed urazem. Fakty pozwalające na takie wnioskowanie nie zostały jednak ustalone w sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. awjw