V CSK 158/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 158/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z urzędu ‎przy uczestnictwie "U." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. ‎i Syndyka masy upadłości Zakładów [...] D. Sp. z o.o. w upadłości w N. ‎o wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki "U." Sp. z o.o. ‎z siedzibą w Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w J.‎z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odrzuca skargę kasacyjną 2) oddala wniosek uczestnika Syndyka masy upadłości Zakładów [...] D. Sp. z o.o. w upadłości w N. .

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z 30 maja 2018 r., w wyniku rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza, utrzymał w mocy wpis w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa Syndyka masy upadłości Zakładów [...] D. sp. z o.o. w upadłości w N. przeciwko I. sp. z o.o. z siedzibą w S. i U. sp. z o.o. z siedzibą w Z. o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne przez ustanowienie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zakazu zbywania i obciążania nieruchomości przez U. sp. z o.o. w Z., a także oddalił wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania.

Na skutek apelacji uczestnika postępowania U. spółki z o.o. z siedzibą w Z. od postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 30 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w J. postanowieniem z dnia 19 października 2018 r. oddalił apelację (pkt I) oraz oddalił wniosek uczestnika Syndyka masy upadłości Zakładów [...] D. sp. z o.o. w upadłości w N. o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego (pkt II).Powyższe postanowienie Sądu Okręgowego w J. zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez uczestnika U. z o.o. z siedzibą w Z. w części, tj. w punkcie I postanowienia dotyczącym oddalenia apelacji tego uczestnika.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, będących w świetle systematyki części drugiej Kodeksu postępowania cywilnego jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II CZ 33/18, www.sn.pl).Rozstrzygnięciem co do istoty sprawy nie są wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego postępowania albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia.

W postępowaniu wieczystoksięgowym kończą postępowanie w sprawie tylko te postanowienia, które kładą kres określonym czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych. Nie odpowiadają zatem tym wymaganiom postanowienia, które nie spełniają cech definitywności, np. dotyczące wpisu ostrzeżenia o toczącej się sprawie na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, wpisu ostrzeżenia albo sprostowania usterek wpisu (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt V CSK 690/14, OSNC-ZD C/2017, poz. 38, zob. też m.in. postanowienia SN z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I CZ 90/18, z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II CZ 41/18, www.sn.pl).Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.Wniosek o zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika Syndyka masy upadłości Zakładów [...] D. sp. z o.o. w upadłości w N. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, podlega oddaleniu.

W odpowiedzi na skargę uczestnik ten wniósł jedynie o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skutkuje to tym, że koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane w razie odrzucenia skargi za koszty celowej obrony. Wniosek o ich zasądzenie związany był z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (por. m. in. postanowienia SN z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 - 8, poz. 91, Biuletyn SN 2014, nr 9, s. 9 - 10, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SK 23/13, z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II CSK 397/12, www.sn.pl). jw