V CSK 136/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 136/08

POSTANOWIENIE

Dnia 11 sierpnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

w sprawie z wniosku M. S. i J. S.

przy uczestnictwie P. S.

o zniesienie współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2008 r., na skutek skargi

kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 18

grudnia 2007 r., sygn. akt II Ca (…),

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w J. postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r. oddalił apelację

uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w J.

W opartej na obu podstawach skardze kasacyjnej uczestnik wnosił o uchylenie

postanowienia Sądu Okręgowego w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania. Wskazywał, że doszło do naruszenia art. 211 k.c., 212 § 2 k.c. w zw. z art.

5 k.c. oraz art. 233 k.p.c. 622 k.p.c. i 623 k.p.c. Wnosił również o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, podnosząc, że istnieje w sprawie istotne zagadnienie

prawne. Polegać ono miało na tym, czy dopuszczalne jest arbitralne stwierdzenie sądu

opierające się jedynie na opinii biegłej, że istnieją podstawy do odstąpienia od

fizycznego podziału nieruchomości wg art. 211 k.c. bez wskazania różnych sposobów

mogących prowadzić do zniesienia współwłasności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 5191 § 2 i § 4 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach

o zniesienie współwłasności zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia; jeżeli wartość

ta jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga w tych sprawach jest

niedopuszczalna. Skarżący określił wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze na kwotę

216 649 zł. Wartość ta została jednak określona błędnie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano, że w sprawach

działowych, do których zalicza się m.in. sprawy o zniesienie współwłasności, interesy

majątkowe uczestników postępowania z reguły ograniczają się do wysokości udziałów

czy części ułamkowych w poddawanym podziałowi majątku. W wypadku zatem

zaskarżenia orzeczenia w takich sprawach, wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest

wartość całego dzielonego majątku, czy całej nieruchomości, ale wartość udziału

uczestnika postępowania w tym majątku, czy też wartość ułamkowej części

nieruchomości. Tylko wyjątkowo, gdy skarżący kwestionuje samą zasadę podziału,

twierdząc np., że nieruchomość podlegająca zniesieniu nie stanowi przedmiotu

współwłasności, bądź gdy rozliczeniu podlegają pożytki czy nakłady, wartość

przedmiotu zaskarżenia może być większa, niż wartość udziału skarżącego w majątku

(por. m.in. postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2003 r., II CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4,

poz. 60). Reguła ta znajduje zastosowanie nawet wtedy, gdy postanowienie zostało

zaskarżone w całości i skarżący domaga się uchylenia go w całości. W sprawie

niniejszej wartość nieruchomości podlegającej zniesieniu współwłasności wynosi

216 649 zł, zaś udział skarżącego w tej współwłasności to ½. Wartość tego udziału

wynosi zatem 108 324,50 zł i nie osiąga progu określonego w art. 519 1 § 4 k.p.c.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zaskarżył on również samej zasady

podziału, jego interes majątkowy, wyraźnie w skardze kasacyjnej wyartykułowany,

sprowadza się bowiem do takiego podziału stanowiącej przedmiot współwłasności

nieruchomości lokalowej, aby uzyskał samodzielny lokal o powierzchni odpowiadającej

połowie powierzchni dzielonej nieruchomości, podczas gdy zaskarżonym orzeczeniem

oddalono jego apelację od postanowienia, w którym dokonano fizycznego podziału tej

nieruchomości, jednak przyznany mu lokal ma powierzchnię o kilka metrów

kwadratowych niższą (co wyrównano przez zasądzenie stosownej dopłaty). Nie chodzi

zatem o samą zasadę podziału, a tylko o jego sposób. W takim zaś wypadku wartość

całej nieruchomości nie może stanowić wartości przedmiotu zaskarżenia.

Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu już przez Sąd drugiej instancji na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., skoro zaś tego Sąd ten nie uczynił, Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.