V CSK 106/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 106/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa B. S. ‎przeciwko H. S. S. ‎o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, ewentualnie o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)‎z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt V ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powódki B. S. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 października 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Wykazując przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że „w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które do tej pory nie było przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, a które ma podstawowe znaczenie dla rozumienia i interpretacji przepisu art. 898 § 1 k.c. regulującego zasady odwołania darowizny”.Odnosząc się do tego lakonicznego stwierdzenia, wypada przypomnieć, że przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.).

Jeżeli w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołuje się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, powinien to zagadnienie precyzyjnie sformułować i wskazać argumenty, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11). Skarżąca w najmniejszym stopniu nie spełniła tego wymagania.Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga z kolei wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49).

Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego wyroku uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie SN z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Skarżąca nie spełniła również tego wymagania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka nie wskazała na tego rodzaju wadliwość zaskarżonego wyroku, ani tego rodzaju wadliwość postępowania przeprowadzonego przed Sądem drugiej instancji, która mogłaby być uznana za oczywistą w podanym wyżej znaczeniu.

Skoro podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), to za nieskuteczne trzeba uznać zarzuty powódki sformułowane w związku ze stosowaniem art. 233 k.p.c., który jest przepisem upoważniającym sąd do oceny dowodów i wskazującym na jej kryteria. Gdy chodzi o stosowanie art. 382 k.p.c., to trzeba podkreślić, że uprawnieniem sądu drugiej instancji jest dokonanie w sprawie ustaleń faktycznych zarówno tożsamych jak i odmiennych od tych, do których doszedł sąd pierwszej instancji i to nawet bez ponowienia postępowania dowodowego w sprawie, czy bez jego uzupełnienia (por. np. ostatnio wyrok Sądu Najwyższego z 17 maja 2013 r., I CSK 509/12, Lex nr 1353054).

Badanie motywów orzeczenia wydanego przez ten Sąd i zestawienie go z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, na tyle, na ile jest to możliwe w warunkach przedsądu, w trakcie którego nie może dojść do merytorycznego rozpoznania zasadności skargi kasacyjnej, nie pozwala na wnioskowanie, że Sąd Apelacyjny dopuścił się oczywistego naruszenia art. 382 k.p.c.W konkluzji należy stwierdzić, że powołane we wniosku przesłanki nie zostały wykazane. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przedsądu (art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.).Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw