V CNP 87/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 87/10

POSTANOWIENIE

Dnia 26 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska

w sprawie ze skargi R. W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Rejonowego

z dnia 8 października 2007 r., w sprawie z wniosku R. W.

przy uczestnictwie R. W.

o dział spadku i zniesienie współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2011 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia skarżący wskazał na naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 130 k.p.c.

przez odrzucenie pisma wniesionego w terminie, art. 394 k.p.c. przez odrzucenie

środka zaskarżenia, art. 5 i 212 k.p.c. przez błędne pouczenie skarżącego co do

przysługującego mu środka zaskarżenia oraz art. 78 i 176 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. do wymogów konstrukcyjnych skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia,

którego dotyczy skarga. Rozpoznawana skarga tego wymogu nie spełnia. Wbrew

obowiązkowi wynikającemu z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący nie

uprawdopodobnił, by zaskarżone postanowienie stanowiło dla niego źródło szkody.

Wskazał on jedynie, że orzeczenie to „zamknęło mu definitywnie drogę do

podważenia postanowienia działowego z dnia 22.12.2005 r.”, przez co „wartość

majątku przydzielona [mu] uległa uszczupleniu o kwotę 10 000 zł”. Wbrew tym

twierdzeniom nie można jednak przyjąć, by odrzucenie pisma z 7 września 2007 r.

pozostawało w związku ze wskazaną przez skarżącego szkodą, wynikającą

z rozstrzygnięcia w przedmiocie działu spadku. Jeśli, jak twierdzi skarżący, pismo

to było zażaleniem od postanowienia o charakterze formalnym w przedmiocie

apelacji od postanowienia z 22 grudnia 2005 r., to jego uwzględnienie otworzyłoby

jedynie drogę do przyjęcia i rozpoznania apelacji, nie przesądzając jednak w żaden

sposób o wyniku postępowania przed Sądem drugiej instancji. Ujęta w ten sposób

szkoda miałaby więc jedynie charakter ewentualny, zaś orzeczenie w przedmiocie

niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia musiałoby antycypować

rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji, jakie by zapadło, gdyby ten rozpoznał

apelację od postanowienia z 22 grudnia 2005 r.

Z

tego

względu,

w

świetle

dotychczasowego

orzecznictwa

Sądu

Najwyższego nie można uznać, że skarżący prawidłowo wykazał spełnienie

przesłanki z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 5 kwietnia 2007 r., BP 58/06, OSNP 2008, nr 11-12, poz. 167 oraz z 27 kwietnia

2007 r., I CNP 20/07, niepubl.).

Ponieważ skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia została oparta na twierdzeniu, że w sprawie zaistniał „wyjątkowy

wypadek” w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., to skarżący zobowiązany był do

przedstawienia wyczerpującej argumentacji wskazującej na naruszenie przez Sąd

Rejonowy podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności

albo praw człowieka i obywatela, precyzyjnie identyfikując te zasady lub prawa oraz

zakres ich naruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 stycznia

2006 r., II CNP 2/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 112, BSN 2006, nr 3, poz. 13).

Uzasadnienie

rozpoznawanej

skargi

ogranicza

się

jednak

wyłącznie

do

ogólnikowego twierdzenia, że skarżący nie wiedział o posiedzeniu, na którym

wydane zostało postanowienie o dziale spadku, zaś możliwość jego zaskarżenia

została uniemożliwiona przez Sąd Rejonowy w wyniku odmowy przywrócenia mu

terminu do wniesienia apelacji. Na tej podstawie, nie przedstawiając jakiejkolwiek

logicznej argumentacji, skarżący dochodzi do wniosku, że w sprawie zachodzi

„wyjątkowy wypadek” w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. Tak lakoniczna i niespójna

argumentacja w żadnym wypadku nie uzasadnia tezy, że doszło do spełnienia

przesłanki przewidzianej w tym przepisie. W dotychczasowym orzecznictwie za

wypadki o kwalifikowanym charakterze, w wyniku których brak było możliwości

zaskarżenia orzeczenia, uznano m.in. klęskę żywiołową, chorobę strony czy

udzielenie stronie błędnych informacji co do wniesienia środka odwoławczego

(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06,

OSNC 2006, nr 6, poz. 113, BSN 2006, nr 3, poz. 14 oraz z 10 sierpnia 2010 r.,

II CNP 39/10, niepubl.).

Zauważyć przy tym należy, że przesłanka przewidziana w art. 424 1 § 2 k.p.c.

może zostać spełniona także w razie odrzucenia środka odwoławczego,

co wymaga jednak wykazania bezzasadności lub sprzeczności z prawem takiego

rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2007 r.,

II CNP 67/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 90). Nie ulega jednak wątpliwości, że Sąd

Rejonowy prawidłowo zakwalifikował pismo z 7 września 2007 r. jako apelację,

nie zaś zażalenie skarżącego. Za wnioskiem tym przemawiała

zarówno

początkowa część pisma, w którym skarżący oznaczył środek zaskarżenia

(„apelacja”), jego przedmiot („postanowienie z dnia 22 grudnia 2005 r.”), jak również

jego treść, w której sformułował on zarzuty wyłącznie pod adresem postanowienia

o dziale spadku, w żadnym zakresie nie odnosząc się do postanowienia

o odrzuceniu apelacji. Odrzucenie wniesionego po terminie środka odwoławczego

w tych okolicznościach w pełni odpowiadało więc prawu.

Z powodu niespełnienia przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, rozpoznawana skarga

podlegała więc odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia

2010 r., IV CNP 44/10, niepubl.).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 424 8 k.p.c. orzeczono jak na

wstępie.