V CNP 75/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 75/12

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

w sprawie ze skargi I. B.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Rejonowego w O.

z dnia 6 lipca 2010 r., w sprawie z powództwa I. B., A. S. i G. B.

przeciwko W. B. i K. B.

o zachowek,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2013 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

W związku ze skargą powódki I. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 6 lipca 2010 r. należy

zważyć, co następuje.

Przepis art. 4245 § 1 k.p.c. określa wymagania konstrukcyjne skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna

zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest

on zaskarżony w całości lub w części, przytoczenie jej podstaw oraz ich

uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest

niezgodny, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez

wydanie wyroku, którego skarga dotyczy oraz wykazanie, że wzruszenie

zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 k.p.c. – że

występuje

wyjątkowy

wypadek

uzasadniający

wniesienie

skargi,

wniosek

o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Przyczyną odrzucenia, poza

niespełnieniem wymagań konstrukcyjnych skargi, jest przewidziana w art. 4248 § 2

k.p.c. sytuacja, w której wywód mający wykazać, że zaistniał wyjątkowy wypadek

w ocenie sądu okazuje się nietrafny.

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241

§ 2 k.p.c., skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia analizy faktycznej oraz

prawnej sytuacji mającej uzasadnić zaistnienie tego wypadku. Oznacza to

powinność wykazania nie tylko przyczyny niezgodności z prawem danego wyroku,

lecz także powodów nieskorzystania przez stronę z możliwości zaskarżenia tego

orzeczenia. Skarżący musi „wykazać”, a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy

„uwiarygodnić”, zaistnienie wyjątkowego wypadku poprzez ujawnienie, a także

przedstawienie

tej okoliczności

w sposób

wyczerpujący oraz niebudzący

wątpliwości. Skarżąca wyjątkowy przypadek mający uzasadniać zastosowanie art.

4241 § 2 k.p.c. odniosła do sytuacji, w której otrzymała odpis wyroku wraz

z uzasadnieniem po powrocie ze szpitala. Wskazała, że po powrocie ze szpitala

musiała zaaklimatyzować się do codzienności, a początkowo nie miała też

świadomości błędu popełnionego przez sąd. Zaznaczyła, że jej wniosek

o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji wraz z apelacją został odrzucony.

Odrzucone zostało także zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji oraz apelacji. Okoliczności te nie

uzasadniają jednak twierdzenia o wyjątkowości wypadku, o jakim mowa w art. 4241

§ 2 k.p.c. Wypadku takiego nie można utożsamiać z rekonwalescencją skarżącej

po powrocie ze szpitala. Strona musi bowiem wykazać, że nieskorzystanie przez

nią z przysługującego środka prawnego nastąpiło z wyjątkowych powodów

mających charakter siły wyższej, takich jak ciężka choroba, katastrofa, klęska

żywiołowa czy wyjątkowe okoliczności leżące po stronie osób trzecich, które

obiektywnie

rzecz

biorąc,

uniemożliwiły

wniesienie

środka

zaskarżenia

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC

2006 nr 6 poz. 113). Okoliczności takie nie zostały wykazane. Trzeba też zwrócić

uwagę, że skarżąca nie wyczerpała trybu postępowania odwoławczego dlatego,

że jej zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji zostało odrzucone wobec

niewniesienia stosownej opłaty sądowej. Skarżąca nie wnosiła o zwolnienie od tej

opłaty, nie złożyła też zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Nie można

w tej sytuacji mówić o wyjątkowości wypadku, uzasadniającego wniesienie skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku wydanego przez

Sąd pierwszej instancji.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 4248 § 2 k.p.c.

es